هشدار جدید درباره علائم عصبی هانتاویروس

جریان آنلاین: هانتاویروس‌ها از عوامل بیماری‌زای مشترک انسان و حیوان هستند که عمدتاً از طریق جوندگان منتقل می‌شوند و انسان با استنشاق ذرات آلوده به ادرار بزاق یا ترشحات آن‌ها به عفونت مبتلا می‌شود. دو تظاهر اصلی این بیماری شامل تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی در اروپا و آسیا و سندرم ریوی هانتاویروس در قاره آمریکا است. اما مقاله مروری جدیدی که در مجله Reviews in the Neurosciences منتشر شده نشان می‌دهد طیف علائم این عفونت تنها به ریه و کلیه محدود نمی‌شود و سیستم عصبی مرکزی و چشم‌ها نیز می‌توانند تحت تأثیر قرار گیرند.

بر اساس شواهد مربوط به ویروس پومالا بخش قابل‌توجهی از بیماران بستری علائم عصبی را تجربه می‌کنند؛ در یک مطالعه ۸۷ درصد از ۵۸ بیمار دست‌کم یک علامت عصبی داشتند و در بررسی بزرگ‌تر روی ۸۱۱ بیمار سردرد تاری دید و استفراغ شایع‌ترین تظاهرات بودند. با وجود شیوع بالای علائم عصبی عوارض شدید مانند التهاب مغز تشنج و خونریزی مغزی کمتر دیده می‌شود. عفونت با ویروس پومالا می‌تواند با اختلالات چشمی نیز همراه باشد؛ ازجمله نزدیک‌بینی موقت کاهش قدرت بینایی ضخیم‌شدن عدسی و در برخی موارد خونریزی شبکیه و تورم ملتحمه. گزارش‌هایی از خونریزی هیپوفیز که با سردرد شدید و کاهش ناگهانی بینایی همراه است نیز وجود دارد.

درباره سازوکار درگیری سیستم عصبی مرکزی شواهد احتمال می‌دهند اختلال عملکرد سلول‌های اندوتلیال عروق افزایش نفوذپذیری مویرگ‌ها و واکنش‌های التهابی نقش داشته باشند. در برخی مطالعات شواهدی از پاسخ ایمنی داخل سیستم عصبی و حتی حضور مستقیم ویروس در بافت‌ها به دست آمده اما بیشتر این شواهد از گزارش موارد منفرد یا مجموعه‌های کوچک بیماران است و هنوز نمی‌توان با قطعیت درباره تهاجم مستقیم ویروس به مغز اظهار نظر کرد. در ۹۶ درصد موارد حاد عفونت ویروس پومالا افزایش غلظت نئوپترین در مایع مغزی-نخاعی گزارش شده که با فعال‌شدن سلول‌های ایمنی و شدت بیماری ارتباط دارد.

همچنین مواردی از سندرم گیلن‌باره و پلی‌رادیکولونوروپاتی التهابی پس از تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی گزارش شده است. بخش دیگری از مقاله به ویروس آند اختصاص دارد که برخلاف بسیاری از هانتاویروس‌ها قابلیت انتقال انسان به انسان دارد. در شیوع اخیر این ویروس در سال ۲۰۲۶ که با یک کشتی تفریحی مرتبط بود ۱۳ مورد شامل ۱۲ مورد تأییدشده و یک مورد محتمل گزارش شد و سه مورد به مرگ انجامید. سردرد و تاری دید نیز در میان علائم این موارد دیده شده است.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند با وجود افزایش شواهد درباره تظاهرات عصبی و چشمی هانتاویروس‌ها اطلاعات موجود درباره سازوکار دقیق این عوارض به‌ویژه در مورد ویروس آند همچنان محدود و ناهمگون است و بررسی دقیق‌تر علائم عصبی می‌تواند به شناسایی بهتر موارد درگیری سیستم عصبی و بهبود مراقبت از بیماران کمک کند.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین