●هدف ایرانخودرو؛ افزایش داخلیسازی [اینووی] به ۶۰ درصد در یک سال ●راه برون رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است ●پایان زودهنگام یک تفاهمنامه/ هنوز زمانی برای مذاکرات هست ●افتتاح ۱۱ هزار و ۷۳۳ پروژه و گسترش حمایتهای بیمهای/ اجرای طرح های خانواده محور ●سردار شکارچی: تکرار حماقتهای آمریکا ضربات کوبندهتر ایران را به دنبال دارد
جریان آنلاین | استفاده بهینه از فرصتها رویکردی است که بهزعم اکثر کارشناسان، کلید طلایی در عرصه بینالمللی برای کسب دستاوردها در عرصه مختلف میشود. به گفته این افراد، «مذاکرات»، برخلاف اعتقاد بسیاری از افراد، فرصتی تلقی میشود که در صورت استفاده صحیح آن باتوجه به استانداردهای جهانی در عرصه سیاسی میتواند موجب خلق فرصتهایی بسیار مطلوب برای ایران شود. هرچند چنانچه در مسیری مشابه آنچه که تاکنون پیش رفتهایم، قرار گیریم قطعاً چیزی جز عقب ماندن در عرصه تعاملات بینالمللی و سیاسی عاید ما نخواهد شد. در این باره با هدایتالله خادمی، نماینده ادوار مجلس گفتوگو کردهایم که در ذیل مشاهده میکنید.
بهنظر میرسد در شرایط کنونی سیاستگذاران کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند درک عمیق از تحولات جهانی، ترفندها و الگوهای رفتاری قدرتهای بزرگ هستند تا بتوانند متناسب با این واقعیتها، سیاستگذاری مؤثر و منطبق بر منافع ملی انجام دهند. هدف از این رویکرد هدایت سیاست خارجی در مسیری است که بیشترین تأمینکننده منافع داخلی و ملی کشور باشد، از این رو هنوز هم باید برخی فرصتها را مغتنم شمرد. تمرکز تجهیزات نظامی و ناوهای آمریکا در منطقه هرچند حامل پیام تهدید است، اما همزمان با تمرکز طرفین بر ادامه مسیر مذاکرات حاکی از این است که پنجره دیپلماسی کاملاً بسته نشده و این مذاکرات میتواند فرصتی باشد برای دستیابی به مطالبات ایران و در عین حال کاهش احتمال درگیری نظامی و حتی کسب امتیازهایی برای حاکمیت ایران باشد. ادامه مذاکرات در شرایط پرتنش کنونی، بیش از آنکه نشانه ضعف باشد، میتواند یک ابزار مدیریت بحران تلقی شود، چراکه پرهیز از جنگ احتمالی با آمریکا به معنای جلوگیری از تخریب زیرساختها، اتلاف منابع داخلی و از دست رفتن فرصتهای توسعهای است و چنانچه این مسیر با شناخت دقیقتر از فرصتها و تصمیمگیری حرفهایتر همراه شود، میتواند مانع تکرار چرخه فرسایشی از دست دادن ظرفیتها در آینده شود.
قطعاً اتخاذ روشهای مناسب نشان از توان سیاستمدران در حوزههای مختلف اجرا، قانونگذاری و ... دارد. چنانچه بتوانیم مسیر مذاکرات را بهگونهای مدیریت کنیم که منافع ملی کشور تأمین شود و به اهداف مورد نظر برسیم، بدون آنکه از داشتههای راهبردی خود هزینه بدهیم، این رویکرد میتواند یک سیاست موفق تلقی شود. در حقیقت تجربه درگیری ۱۲روزه با اسرائیل نشان داد که هرچند ایران توان بازدارندگی و مدیریت بحران را دارد، اما در این جنگ بخش قابل توجهی از نخبگان سیاسی، نظامی و علمی کشور هدف قرار گرفتند و از دست رفتند؛ ظرفیتی که جایگزینی آن حتی در صورت وجود توان داخلی، زمانبر و پرهزینه است و طبیعتاً از لحاظ منافع ملی، مطلوب بهشمار نمیآید، بر این اساس سیاست عقلانی آن است که کشور در عین حفظ اقتدار و خطوط قرمز خود، به سمتی حرکت کند که هزینههای انسانی، زیرساختی و نخبگانی تکرار نشود. اگر ایران بتواند در چارچوب مذاکرات، بدون واگذاری امتیازات اساسی و بدون تضعیف توانمندیهای خود به خواستههای مشروعش دست یابد، این مسیر نهتنها یک عقبنشینی محسوب نمیشود، بلکه نشاندهنده بلوغ و هوشمندی در سیاست خارجی است.
بله. تجربه تنشهای اخیر نشان داده که پیروزی صرفاً در میدان نظامی تعریف نمیشود، بلکه کاهش هزینهها و حفظ سرمایههای انسانی و راهبردی نیز بخشی از پیروزی است. در چنین شرایطی مذاکره میتواند ابزاری برای تثبیت دستاوردها و جلوگیری از فرسایش قدرت ملی باشد؛ مشروط بر آنکه با نگاه واقعبینانه، شناخت دقیق از موازنه قوا و اولویت دادن به منافع بلندمدت کشور دنبال شود. تجربه اسنپبک و تشدید تحریمها نشان میدهد که نادیده گرفتن هزینههای سیاست خارجی میتواند تبعات زنجیرهای در داخل کشور ایجاد کند؛ از فشار اقتصادی تا افزایش نارضایتی اجتماعی. اگر فرصتهای دیپلماتیک در زمان مناسب مورد استفاده قرار نگیرند، هزینه آن تنها در سطح بینالمللی باقی نمیماند و بهسرعت به حوزههای اقتصادی، اجتماعی و امنیت داخلی سرایت میکند. از این رو مدیریت هوشمندانه مذاکرات و پیشبینی پیامدهای تصمیمات خارجی، نقشی کلیدی در کاهش تنشهای داخلی و حفظ ثبات اجتماعی دارد.
استفاده نکردن به موقع از فرصتها و تعلل در تصمیمگیری به یکی از چالشهای جدی ایران در حوزههای سیاسی و اقتصادی تبدیل شده است و این چالش باعث شده در بسیاری از مقاطع، بهجای بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود به شرایط سختتر و پرهزینهتر تن دهیم. در پروندههایی مانند مکانیسم ماشه این امکان وجود داشت که با مدیریت بهتر، مذاکرات مؤثرتر و استفاده از ظرفیتهای بالاتر در سطوح تصمیمگیری، این سازوکار مهار شود و به نتایج قابل قبولتری در حوزه تحریمها دست پیدا کنیم. اگر در مقاطع حساس گذشته، فرصتها بهدرستی شناخته و حفظ میشد، میتوانستیم هم از تشدید فشارها جلوگیری کنیم و هم منافع اقتصادی و سیاسی قابل توجهی برای کشور به دست آوریم. از این رو، انتظار میرود از این نقطه به بعد حاکمیت در سطح کلان و دولت با بازنگری در شیوه تصمیمگیری، دیپلماسی فعالتر و استفاده دقیقتر از فرصتهای موجود، اقداماتی انجام دهند تا کشور دیگر با همان چرخه تکرارشونده از دست دادن فرصتها، فرسایش منابع و افزایش هزینهها مواجه نشود.
