●آتشسوزی در ستارخان؛ ۸ مصدوم شامل ۷ زن و یک مرد ●راه برون رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است ●پایان زودهنگام یک تفاهمنامه/ هنوز زمانی برای مذاکرات هست ●افتتاح ۱۱ هزار و ۷۳۳ پروژه و گسترش حمایتهای بیمهای/ اجرای طرح های خانواده محور ●سردار شکارچی: تکرار حماقتهای آمریکا ضربات کوبندهتر ایران را به دنبال دارد
جریان آنلاین | افزایش قیمت خودروهای داخلی وخارجی در بازار به مرحلهای رسیده که عملاً یافتن خودرویی با قیمت کمتر از یک میلیارد تومان بسیار دشوار شده است. هرچند با توجه به جنگ و حملات دشمن به زیرساختهای کشور از جمله صنایع فولاد، پتروشیمی، محاصره دریایی و... پیشبینی افزایش قیمتها چندان دور از ذهن نبود، اما انفجار قیمت خودرو به گونهای شکل گرفت که بسیار فراتر از پیشبینیها بود. کارشناسان معتقدند، کمبود فولاد با توجه به عرضه ورقهای فولادی از سوی شرکت فولاد مبارکه و بدون مشتری ماندن نیمی از آن، حکایت از این دارد که باز هم سیاست، بیش از اقتصاد در صنعت خودرو و آنچه که در آن میگذرد، تاثیرگذار است. در این باره با مرتضی مصطفوی، تحلیلگر بازار خودرو گفتوگو کردهایم که پیش روی شماست.
بازار خودرو در ایران از مدتها پیش ساختاری متفاوت با بسیاری از بازارهای اقتصادی داشته و همواره تحت تأثیر عوامل بیرونی قرار دارد. در شرایط فعلی نیز بهنظر میرسد رشد قیمتها فقط به دلایل اقتصادی محدود نمیشود، بلکه این رویکرد به ویژه در بازه زمانی آتش بس پس از جنگ و رخدادهای جانبی آن در مدت زمان کوتاه نشان میدهد که این بازار از بیثباتی عمیقی رنج میبرد، علاوه بر اینکه همچنان از شاخصهای سیاسی بیش از اقتصادی تأثیرپذیر است، در این میان قطعاً چنین روندی باعث شده نه تنها مصرفکنندگان برای خرید خودرو با دشواری مواجه شوند، بلکه تولیدکنندگان نیز در برنامهریزی برای تولید و عرضه با ابهام روبهرو شوند. در حقیقت در این شرایط عرضه و تقاضا از سوی دلالان و عوامل تأثیرگذار در بازار بهگونهای مدیریت میشود که در نهایت بازار با افزایش قیمتهای شدید روبهرو میشود. بدیهی است در این شرایط تصمیمگیری برای خریداران نیز دشوارتر میشود، چون چشمانداز روشنی از آینده قیمتها وجود ندارد و بسیاری از افراد نگران هستند که خرید در زمان نامناسب انجام دهند.
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت خودرو، محدودیت در واردات است. در سالهای گذشته هرگاه واردات خودرو با محدودیت یا توقف مواجه شده، بازار داخلی با کمبود رقابت روبهرو شده است. در حال حاضر نیز به دلیل شرایط حاکم بر جامعه، سیاست خاصی در باره واردات خودرو وجود ندارد و در نتیجه خودروسازان داخلی عملاً بدون رقیب جدی فعالیت میکنند و همین موضوع به افزایش تدریجی قیمتها دامن میزند. در حقیقت فعالان در صنعت داخلی خودرو نیز در شرایط کنونی تکلیف خود را نمی دانند و در نتیجه به افزایش قیمتهای عجیب منتهی شده است. علاوه بر این، مشکلات مربوط به زنجیره تأمین نیز بر هزینه تولید و همچنین بنگاهداران در این حوزه اثر گذاشته است. به دلیل محدودیتهای واردات، تأمین قطعات، مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز برای تولید خودرو در ماههای اخیر با چالشهایی همراه بوده است. همچنین آسیب دیدن برخی زیرساختهای صنعتی بهخصوص شرکت فولاد مبارکه و دشواری در واردات مواد اولیه از جمله مسائلی است که باعث شده هزینه تولید افزایش یابد که در نهایت به افزایش هزینهها و رشد قیمت نهایی خودرو منتهی شده است.
بلاتکلیفی در سطح کلان اقتصادی – سیاسی و بازار ارز و... نقش مهمی در ایجاد نوسان در بازار داشته است. زمانی که تولیدکنندگان از وضعیت آینده بازار یا سیاستهای وارداتی اطلاع دقیقی ندارند، تصمیمگیری برای تولید و عرضه نیز پیچیدهتر میشود و همین مسئله میتواند به ایجاد مشکلات در صنایع مختلف به خصوص خودرو منجر شود که در ادامه به افزایش قیمتها منتهی شده است. در حقیقت بازار خودرو در ایران ارتباط مستقیمی با تحولات سایر بازارهای مالی دارد. تغییرات در قیمت ارز و طلا معمولاً بر انتظارات قیمتی در بازار خودرو نیز اثر میگذارد. حتی در مقاطعی که نرخ ارز یا طلا کاهش پیدا میکند، اگر ثبات پایداری در این بازارها ایجاد نشود، انتظار افزایش قیمت همچنان در ذهن فعالان بازار باقی میماند. قطعاً این انتظارات نقش مهمی در شکلگیری رفتار خریداران و فروشندگان دارد از این رو، وقتی افراد تصور کنند قیمتها در آینده افزایش خواهد یافت، تقاضا برای خرید بیشتر میشود و همین امر میتواند به افزایش بیشتر قیمتها منجر شود. بهعلاوه، فروشندگان نیز در چنین شرایطی تمایل کمتری به عرضه خودرو دارند و ترجیح میدهند منتظر افزایش قیمتها بمانند. در نتیجه مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی دست به دست هم میدهند تا بازار خودرو در وضعیتی ناپایدار باقی بماند.
بله، تا حدی زیادی بازار خودرو در ایران تحتتأثیر شرایط سیاسی و تحولات منطقهای وجنگ قرار دارد و قطعاً تا پایان خرداد ماه وضعیت تعدیل خواهد شد. اما بر اساس پیشبینیهای موجود، احتمالاً این روند گرانی خودرو تا شهریورماه سال جاری ادامه خواهد داشت و بهتدریج با ریزش قیمتها روبهرو خواهیم بود. در ماههای اخیر برخی تحولات سیاسی و تنشهای منطقهای باعث شده فضای کلی اقتصاد با عدم قطعیت همراه شود. در چنین شرایطی حتی اگر عوامل اقتصادی ثابت باشند، فضای روانی ناشی از تحولات سیاسی میتواند باعث افزایش قیمتها شود. هرچند برخی آسیبها به زیرساختهای صنعتی و تولیدی نیز در شکلگیری این وضعیت بیتأثیر نبودهاند. صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی که تأمینکننده مواد اولیه بسیاری از صنایع هستند، نقش مهمی در هزینه تولید خودرو دارند. هرگونه اختلال در فعالیت این صنایع میتواند به افزایش هزینهها و در نهایت رشد قیمت خودرو منجر شود.
پیشبینی آینده بازار خودرو در ارتباط تنگاتنگی با شرایط کنونی دارد، اما یکی از مهمترین این عوامل، روشنشدن وضعیت متغیرهای کلان اقتصادی و سیاسی است، به عبارتی اگر شرایط اقتصادی با ثبات بیشتری همراه شود و سیاستهای وارداتی نیز شفافتر شود، احتمال دارد بازار خودرو به تدریج به سمت آرامش حرکت کند. با توجه به عوامل تأثیرگذار در بازار کنونی خودرو، وتغییراتی که به احتمال زیاد تا یکماه آینده صورت خواهد گرفت، پیشبینی میشود که قیمت خودرو کاهشی میشود، در نتیجه توصیه این است که عجلهای برای خرید خودرو بهخصوص به عنوان کالای سرمایهای نداشته باشند. ورود به بازار در زمانی که احتمال کاهش قیمت وجود دارد، ممکن است به زیان خریداران منجر شود، از این رو، توصیه میشود افراد پیش از تصمیمگیری، تحولات بازار را با دقت دنبال کنند و از تصمیمات شتابزده پرهیز کنند.
