تاریکی هوش مصنوعی و بردگی شناختی

جریان آنلاین /  پرویز پورفرخی؛ هوش مصنوعی امروزه با سرعتی شگفت‌انگیز و هزینه‌های هنگفت در اختیار عموم مردم قرار دارد. پرسش اساسی اینجاست: چرا چنین فناوری عظیمی تقریباً رایگان و با این شتاب عرضه می‌شود؟ اگر از لایه‌های هیجان فناوری و شعار «کمک به بشریت» عبور کنیم و با نگاه سرد و منطقی به موضوع بنگریم به نتایجی تاریک می‌رسیم.

۱. کاربر یا کارگر آموزش‌ دهنده؟ 

مدل‌های زبانی اولیه پر از خطا بودند و برای دقیق‌تر شدن نیازمند بازخورد انسانی‌اند. عرضه رایگان هوش مصنوعی در حقیقت تبدیل میلیاردها انسان به مربی بی‌حقوق است؛ هر اصلاحی که کاربر انجام می‌دهد، گامی در تربیت جانشین انسان است. ما با دستان خودمان جایگزین خود را می‌سازیم.

۲. خلع سلاح شناختی

همان‌گونه که ماشین‌حساب توانایی محاسبات ذهنی را کاهش داد و GPS حافظه مسیرها را از بین برد، هوش مصنوعی نیز در حال گرفتن قدرت «تفکر مستقل» است. نسلی را تصور کنید که بدون هوش مصنوعی حتی قادر به نوشتن یک ایمیل یا تصمیم‌گیری ساده نیست. این وابستگی برگشت‌ناپذیر، انسان را از متفکر به مصرف‌کننده فکر تبدیل می‌کند.

۳. کنترل حقیقت و مهندسی واقعیت

سرعت عرضه هوش مصنوعی برای دستیابی سریع به مرجعیت است. وقتی تنها منبع حقیقت یک الگوریتم باشد، مالک آن به «خدای ذهن‌ها» بدل می‌شود. اگر الگوریتم تصمیم بگیرد دروغی را حقیقت بنامد، اکثریت مردم آن را می‌پذیرند. این یعنی کنترل کامل باورهای جامعه.

۴. انحصار مطلق

در اقتصاد دیجیتال، نفر اول همه چیز را می‌برد. شرکت‌های بزرگ با عجله بازار را اشباع می‌کنند تا زیرساخت «مغز جهان» شوند. وقتی همه حوزه‌ها از پزشکی تا آموزش به این سیستم‌ها وابسته شوند، دیگر راه بازگشتی وجود ندارد. این همان استعمار دیجیتال است. 

لازم به ذکر است هدف نابودی انسان نیست بلکه تبدیل او به یک واحد زیستی وابسته است. موجودی که داده تولید می‌کند و پول خرج می‌کند اما توان تحلیل مستقل را از دست داده و مطیع پاسخ‌های ماشینی می‌شود. امروز دوران «ماه عسل» است. دوره‌ای که فناوری رایگان عرضه می‌شود تا اعتیاد شکل بگیرد. قبض اصلی بعدها صادر می‌شود. 

در نتیجه اگر امروز ندانیم و نیندیشیم، فردا دیر خواهد بود. تنها انسان‌های آگاه به وجدان انسانی می‌توانند از این سلطه فکری رها شوند. دفاع از انسانیت یعنی حفظ توانایی تفکر مستقل، استنتاج منطقی و توجه به ارزش‌های انسانی در برابر موج عظیم کنترل شناختی. 

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین