●هدف ایرانخودرو؛ افزایش داخلیسازی [اینووی] به ۶۰ درصد در یک سال ●راه برون رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است ●پایان زودهنگام یک تفاهمنامه/ هنوز زمانی برای مذاکرات هست ●افتتاح ۱۱ هزار و ۷۳۳ پروژه و گسترش حمایتهای بیمهای/ اجرای طرح های خانواده محور ●سردار شکارچی: تکرار حماقتهای آمریکا ضربات کوبندهتر ایران را به دنبال دارد
قرهکلیسا؛ گنجینهای از ایمان و تاریخ در شمالغرب ایران
جریان آنلاین/ میثم ایزدی؛ در شمالغربی ایران و در میان کوههای ساکت و دشتهای وسیع چالدران یکی از ارزشمندترین گنجینههای تاریخی و مذهبی کشور پنهان شده است؛ «قرهکلیسا» که با نام «کلیسای تادئوس مقدس» نیز شناخته میشود. این بنای سنگی باشکوه، نهتنها یکی از کهنترین کلیساهای جهان است، بلکه امروزه در فهرست میراث جهانی یونسکو میدرخشد.
قرهکلیسا در ۲۰ کیلومتری شمالشرقی شهرستان چالدران در کنار روستایی به همین نام و نزدیک شهر ماکو واقع شده است. فاصله این کلیسای تاریخی تا ارومیه ۲۴۰ کیلومتر تا تبریز ۲۳۰ کیلومتر و تا ماکو ۷۰ کیلومتر است. این اثر ارزشمند در ارتفاعی کوهستانی از استان آذربایجان غربی قرار گرفته و بهدلیل موقعیت خاص خود، نزدیک به مرزهای ارمنستان، آذربایجان و ترکیه واقع شده است.
براساس روایات تاریخی این کلیسا روی مزار تادئوس (تاتائوس)، یکی از حواریون حضرت مسیح (ع) ساخته شده است. تادئوس در حدود سال ۴۰ میلادی به دعوت «آبکار» پادشاه وقت ارمنستان، برای تبلیغ مسیحیت به این منطقه سفر کرد. مدتی بعد، پس از مرگ آبکار «سانادروک» جانشین وی به مخالفت با تادئوس پرداخت و نهایتاً تادئوس در سال ۶۶ میلادی به همراه شماری از پیروانش دستگیر و اعدام شدند.
پس از شهادت تادئوس بر مدفن وی عبادتگاهی دایر کردند که در قرن هفتم میلادی به یک کلیسای بزرگ تبدیل شد. بخش عمده بنای کنونی نیز در زمان عباس میرزا، ولیعهد قاجار در حدود سال ۱۸۱۱ میلادی بازسازی شده است. این بنا در طول تاریخ حوادث بسیاری از جمله زلزله، حمله مغول و جنگهای جهانی را به خود دیده و بارها بازسازی شده است.
قرهکلیسا با مساحتی بالغ بر ۶۲۸۵ متر مربع، یکی از نمونههای بینظیر معماری کلیسایی در جهان به شمار میرود. بر خلاف بسیاری از کلیساهای ارمنی که بهصورت مستطیل ساخته شدهاند این کلیسا از نظر هنر معماری بهصورت مربعیشکل است.
از ویژگیهای بارز معماری آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-استفاده از سنگهای سیاه و سفید در نمای بنا که جلوهای چشمنواز به آن بخشیده و دلیل نامگذاری آن به «قرهکلیسا» (به معنای کلیسای سیاه) است.
- گنبدهای مخروطیشکل به سبک معماری ارمنی که از فاصله دور قابل مشاهده هستند.
- دیوارهای بلند با ۵ برج دیدهبانی نیمدایره که این بنا را به یک قلعه مقدس تبدیل کرده است.
- نقشبرجستههای چشمنواز با تصاویر قدیسان، گلها، حیوانات و حتی داستانهای شاهنامه فردوسی که بر پیکره بنا نقش بسته است.
- ۴۴ باب دیر در اطراف کلیسا که در گذشته محل سکونت راهبان، محققان و نگهبانان بوده است.
قرهکلیسا در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شماره ۴۰۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این اثر ارزشمند در سال ۲۰۰۸ (۱۳۸۷ خورشیدی)، بهعنوان بخشی از مجموعه «قلمرو کلیساهای ارمنی در ایران»، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
هر ساله در تیرماه بزرگترین گردهمایی مذهبی اقلیت ارمنی در ایران در این مکان برگزار میشود. این آیین سهروزه که به یاد شهادت تادئوس مقدس برگزار میشود، بیش از ۳ تا ۵ هزار زائر از ایران و کشورهای دیگر مانند ارمنستان، فرانسه و ایتالیا را گرد هم میآورد.
این مراسم ارزشمند در سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹ خورشیدی) با پروندهای مشترک از ایران و ارمنستان، در فهرست میراث ناملموس یونسکو نیز به ثبت رسید.
برای بازدید از این اثر شگفتانگیز علاقهمندان میتوانند از دو مسیر اصلی اقدام کنند:
- مسیر تبریز: پس از طی مسیری حدوداً سه ساعت و نیم، از جاده میشو داغ به سمت قرهضیاءالدین و سپس چالدران.
- مسیر ارومیه: از جاده شمالی ارومیه به سمت خوی و سپس قرهضیاءالدین و چالدران.
قرهکلیسا نهتنها یک بنای تاریخی، بلکه نمادی از نقش مسیحیت در تاریخ ایران و نشانهای از تساهل دینی در طول قرنها است. این اثر بینظیر، میراثی گرانبها برای تمام بشریت محسوب میشود و هر ساله پذیرای هزاران گردشگر و زائر از سراسر جهان است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین
