●هدف ایرانخودرو؛ افزایش داخلیسازی [اینووی] به ۶۰ درصد در یک سال ●راه برون رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است ●پایان زودهنگام یک تفاهمنامه/ هنوز زمانی برای مذاکرات هست ●افتتاح ۱۱ هزار و ۷۳۳ پروژه و گسترش حمایتهای بیمهای/ اجرای طرح های خانواده محور ●سردار شکارچی: تکرار حماقتهای آمریکا ضربات کوبندهتر ایران را به دنبال دارد
جریان آنلاین | مجموع ارتفاع ریزشهای جوی کشور از ابتدای سال آبی جاری تا نهم خرداد به ۲۳۰.۱ میلیمتر رسیده؛ رقمی که با میانگین بلندمدت ۵۷ ساله (۲۳۰.۰ میلیمتر) بهطور کامل برابری میکند. این آمار، در نگاه ملی از «عبور از خشکسالی حاد» حکایت دارد و در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته نیز رشد ۶۶ درصدی بارشها را نشان میدهد.
با این حال، جزئیات استانی تصویر سادهای از پایان تنش آبی ارائه نمیدهد. دادههای بارش از ابتدای مهر ۱۴۰۴ تا هشتم خرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد کشور وارد دورهای از ناهمگونی بارشی شده است: در یکسو استانهای جنوبی و غربی با رشدهای چشمگیر، از جابهجایی مسیر سامانههای بارشی سود بردهاند و در سوی دیگر، برخی استانهای شمالی و مرکزی همچنان کمبارشتر از نرمال هستند و حتی نسبت به سال قبل نیز افت ثبت کردهاند.
بر اساس گزارش ایرنا، استانهایی مانند خوزستان، فارس، ایلام، بوشهر، کرمان و هرمزگان در سال آبی جاری رشدهای خیرهکنندهای داشتهاند؛ در بسیاری از این مناطق، افزایش بارش نسبت به سال گذشته از ۱۰۰ درصد هم عبور کرده است. این وضعیت اگرچه برای تقویت منابع سطحی و زیرزمینی فرصت محسوب میشود، اما همزمان نیازمند تمرکز بر مدیریت رواناب، کنترل سیلاب و بهرهبرداری بهینه از آبهای جاری است.
در نقطه مقابل، برخلاف تصور رایج درباره «همیشه پرباران بودن شمال»، استانهای گیلان و مازندران از میانگین بلندمدت عقب ماندهاند. گیلان با ۶۵۹.۵ میلیمتر بارش، ۱۷ درصد کمتر از نرمال است و نکته مهمتر اینکه ۲۳ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. مازندران نیز با ۴۳۳.۷ میلیمتر بارش، ۱۲ درصد زیر میانگین و ۵ درصد کمتر از سال قبل ثبت شده است.
در میان استانهای کمبارش، وضعیت تهران و قم برجسته است. تهران تا هشتم خرداد ۱۷۲.۶ میلیمتر بارندگی داشته که ۳۲ درصد کمتر از میانگین ۵۷ ساله است. قم نیز با ۱۰۰ میلیمتر بارش، ۳۵ درصد کمتر از نرمال قرار دارد.
هرچند تهران ۱۸ درصد و قم ۳ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش بارش داشتهاند، اما این رشد برای جبران شکاف بلندمدت کافی نبوده و «تنش آبی» در این مناطق همچنان باید جدی گرفته شود.
در گروه استانهایی که هنوز زیر میانگین بلندمدت هستند، نامهایی مانند یزد (۷۰.۲ میلیمتر، ۲۳ درصد زیر نرمال)، مرکزی (۲۰۳.۷ میلیمتر، ۲۲ درصد زیر نرمال)، اصفهان (۱۱۹.۳ میلیمتر، ۱۹ درصد زیر نرمال) و سمنان (۸۶.۹ میلیمتر، ۱۸ درصد زیر نرمال) دیده میشود. با این وجود، اغلب این استانها نسبت به سال قبل افزایش بارش را تجربه کردهاند؛ سیگنالی که میتواند به معنای «کاهش فشار خشکسالی»، نه پایان آن، باشد.
سیستان و بلوچستان نیز اگرچه همچنان ۱۳ درصد زیر میانگین بلندمدت است (با ۷۶ میلیمتر بارش)، اما نسبت به سال قبل که تنها ۲۰ میلیمتر بارندگی ثبت شده بود، بیش از ۳۰۰ درصد رشد داشته؛ رشدی که نشان میدهد تغییرات سالبهسال میتواند بسیار تند و غیرقابل اتکا باشد.
در مقابل، گروهی از استانها توانستهاند از میانگین بلندمدت عبور کنند؛ از جمله کهگیلویه و بویراحمد (۶۸۵.۱ میلیمتر، ۸ درصد بالاتر از نرمال)، خراسان شمالی (۲۵۲.۴ میلیمتر، ۸ درصد بالاتر)، زنجان (۳۱۵.۵ میلیمتر، ۹ درصد بالاتر) و همچنین استانهایی مانند کردستان، کرمانشاه، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، لرستان، گلستان، خراسان رضوی و جنوبی. در جنوب نیز هرمزگان با ثبت بارش ۷۱ درصد بالاتر از میانگین یکی از چشمگیرترین عملکردها را داشته است.
نتیجه کلیدی گزارش ایرنا روشن است: کشور در مقیاس ملی به «نرمال بارشی» برگشته، اما توزیع بارش جزیرهای و نامتوازن است. بنابراین، سیاست آب در سال پیشرو باید منطقهای شود:
جنوب و غرب: اولویت با مهار سیلاب، ذخیرهسازی و بهرهبرداری از روانابها
شمال، مرکز و کلانشهرها (بهویژه تهران و قم): استمرار برنامههای کاهش مصرف، مدیریت تقاضا و آمادگی برای تنش آبی
