●ناکامی کلاهبرداری ۹.۵ میلیون دلاری با پوشش «شرکت تراستی»؛ ۸ میلیون دلار به بیتالمال بازگشت ●سرتیپ حیدری: پیروزی ما در جنگ بر پنج ستون عظیم استوار است ●تصاویر جدید از لحظه ترور مولوی گرگیج + فیلم ●بررسی جریان آنلاین درخصوص معوقات بازنشستگان؛ بهبود معیشت در سایه تأخیرها ●بازار نوشتافزار با جهش ۱۰۰ درصدی قیمتها؛ سبد تحصیلی ۱۱ میلیونی شد
جریان آنلاین | شروع سال تحصیلی جدید در شرایطی آغاز میشود که فشارهای معیشتی، نوسانات ارزی و ابهامات نحوه بازگشایی مدارس ومراکز آموزشی چشمانداز متفاوتی به بازار سنتی لوازمالتحریر داده است. اگر در سالهای نهچندان دور واپسین روزهای شهریورماه با شور و هیجان وصفناپذیر خانوادهها برای تکمیل سبد تحصیلی فرزندان شناخته میشد، این روزها سایه سنگین جنگ، هزینهها و افت چشمگیر قدرت خرید خانوارها الگوی سنتی این بازار را دگرگون کرده است. برآوردهای میدانی نشان میدهد تجهیز یک دانشآموز مقطع ابتدایی با احتساب حداقل اقلام ضروری نظیر لباس فرم مدرسه، کولهپشتی، دفاتر تحصیلی و لوازم مصرفی اولیه، رقمی حداقل ۱۱ میلیون تومان هزینه روی دست خانوادهها میگذارد که نزدیک به نیمی از حداقل دستمزد ماهانه کارگری را میبلعد. درباره میزان افزایش قیمتها و تفاوتهای این سال تحصیلی با سالهای گذشته با محسن گلستانی، رئیس اتحادیه لوازمالتحریر گفتوگو کردهایم که در ادامه میخوانید:
بررسیهای آماری و رصد میدانی واحدهای صنفی نشان میدهد که نرخ اقلام گوناگون نوشتافزار و لوازم مدرسه یک دانش آموز در فاصله شهریور سال گذشته تا شهریورماه سال جاری دستخوش جهش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی شده است. ریشه اصلی این افزایش قیمت، رشد سنگین هزینه مواد اولیه صنعتی و تولیدی است که مستقیماً بر بهای تمامشده کالاها اثر گذاشته است. باوجوداین افزایش ملموس قیمت ها، میانگین رشد بهای لوازمالتحریر در قیاس با نرخ تورم کلان جامعه و سایر بازارهای مصرفی، شیب تندتری نداشته است اما آنچه موجب میشود فشار مالی آن برای خانوادهها سنگینتر و ملموستر بهنظر برسد، شیوه خرید این گونه از کالاهاست. از آنجا که بخش عمده لوازمالتحریر به شکل یکجا و فصلی در یک بازه زمانی فشرده خریداری میشود، تجمیع چنین افزایش قیمتهایی بار مالی قابل توجهی را به صورت ناگهانی بر بودجه ماهانه خانوار تحمیل میکند و ذهنیت گرانی مضاعف را رقم میزند.
بله، تردید درباره شیوه برگزاری کلاسها و تداوم یا عدم تداوم آموزشهای حضوری، مستقیماً الگوی تقاضا را تغییر داده است. در سالهای گذشته روزهای پایانی مرداد و اوایل شهریور اوج مراجعات خانوادهها بود و سبد تحصیلی فرزندان بهطور کامل و برای کل سال تحصیلی بسته میشد. امسال اما خبری از آن ازدحام و شور و شوق همیشگی نیست. تجربه دورههای گذشته که طی آن برخی آموزشها غیرحضوری شد و اقلامی چون کیف، کولهپشتی و بخشی از دفاتر دستنخورده باقی ماند، خانوادهها را در تصمیمگیری محتاطتر کرده است. خریداران ترجیح می دهند خریدهای خود را به تعویق بیندازند یا تقاضای خود را مرحلهای و مقطعی کنند؛ به این معنا که تنها ملزومات حیاتی و روزهای نخست را تهیه کرده و خرید سایر کالاها را به زمان تثبیت وضعیت مدارس و روشنشدن میزان مصرف واقعی دانشآموزان در طول سال تحصیلی موکول کنند.
در حال حاضر حدود ۶۰ درصد از نیاز مصرفی بازار توسط صنایع و کارگاههای تولید داخل تأمین میشود و تولیدکنندگان بومی توانستهاند در بخش اقلام پایه و عمومی مانند خودکار، مداد، پاککن، تراش، جامدادی و انواع دفاتر، بخش قابل توجهی از نیازها را پوشش دهند؛ هرچند خطوط تولید داخلی نیز بهدلیل وابستگی به مواد اولیه خارجی و محصولات شیمیایی از تکانههای ارزی مصون نیستند. از سوی دیگر نزدیک به ۴۰درصد از نیاز بازار که عمدتاً شامل ابزارهای تخصصی رشتههای مهندسی، صنعتی، اداری، نقشهکشی و محصولات حرفهای هنری و کادویی است از مبادی وارداتی تأمین میشود؛ چراکه تولید این اقلام به دلایل فنی یا پایین بودن تیراژ، فاقد توجیه اقتصادی در داخل است. البته از تابستان سال گذشته تاکنون فرآیند ثبت سفارش و تخصیص ارز برای واردات این محصولات با موانع و محدودیتهای جدی مواجه بوده که این موضوع به کاهش حجم واردات و افزایش هزینههای تأمین کالا دامن زده است.
بیشترین نرخ تورم و رشد قیمتی در گروه محصولات سلولزی، بهویژه کاغذ و دفاتر تحصیلی رخ داده است، بهطوریکه این گروه از اقلام تحتتأثیر دوبرابرشدن قیمت مواد اولیه و کاغذ، رشدی نزدیک به ۱۰۰ درصد را به ثبت رساندهاند. در مرتبه بعدی محصولاتی که وابستگی مستقیم به مواد پتروشیمی و صنایع شیمیایی دارند از جمله خودکارها، ماژیکها و.. مورد استفاده در شاخههای هنری با افزایش قیمتی بیش از ۵۰ درصد متناسب با تورم عمومی مواجه شدهاند. علاوه بر لوازمالتحریر، سایر هزینههای جانبی آمادهسازی دانشآموز نظیر پوشاک فرم مدرسه و کولهپشتی نیز با جهشهای سنگین قیمتی همراه بودهاند که مجموع این عوامل تراز هزینه آغاز سال تحصیلی را برای اقشار کمدرآمد و حقوقبگیر بهشدت نامتوازن کرده است.
لوازمالتحریر فانتزی و محصولات دارای طراحیهای شخصیتمحور همواره به واسطه جذابیتهای بصری برای کودکان و نوجوانان دارای کشش و تقاضای خاص خود در بازار هستند و خط فروش آنها هرگز بهطور کامل مسدود نمیشود. با این حال فشارهای ناشی از کاهش قدرت خرید، رفتار مصرفی خانوارها را کاملاً واقعگرایانه و اقتصادی کرده است. اولویت امروز والدین تمرکز بر کارایی و مدیریت هزینه است؛ از اینرو خریدهای فانتزی پرهزینه و برندمحور تا حد زیادی از فهرست اقلام ضروری خط خورده یا با نمونههای سادهتر و قیمتمناسب جایگزین شدهاند. خانوادهها ترجیح میدهند بهجای صرف هزینههای بالا برای جلوههای ظاهری، منابع مالی محدود خود را صرف تأمین دفترهای ساده، اقلام نوشتاری بادوام و ملزومات اساسی کنند. پدیدهای که رکود نسبی در فروش کالاهای لوکس و فانتزی نوشتافزار را در پی داشته است.
