جریان آنلاین ؛ پایگاه خبری تحلیلی جریان
جستجو ● درباره ما ● پیوندها
عبور از مدیریت سنتی به توسعه هوشمند؛ الگوی نوین توانمندسازی کارکنان در شهرداری‌های متوسط (درجه ۵ تا ۹)

عبور از مدیریت سنتی به توسعه هوشمند؛ الگوی نوین توانمندسازی کارکنان در شهرداری‌های متوسط (درجه ۵ تا ۹)

08 تیر 1405 - 15:51:43 جامعه نظر (0) مریم فرج زاده مریم فرج زاده لینک کوتاه: https://jarianonline.ir/s/N32bw چاپ خبر
شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹ در میانه گذار از مدیریت سنتی به مدرن قرار دارند؛ این شهرهای در حال رشد با چالش‌های نوین اما با بدنه‌ای که هنوز با ابزارهای قدیمی اداره می‌شود و بیش از هر زمان به بازآفرینی مهارتی نیاز دارد. ...

جریان آنلاین | شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹ هسته مرکزی مدیریت شهری در شهرهای متوسط و مراکز شهرستان‌ها را تشکیل می‌دهند. این سازمان‌ها نه آنقدر کوچک هستند که فاقد ساختار تفکیک‌شده باشند و نه آنقدر ثروتمند که مانند کلانشهرها، بودجه‌های کلان خرج توسعه دانش کنند. این شهرداری‌ها دقیقاً در «منطقه انتقال از مدیریت سنتی به مدرن» قرار دارند؛ جایی که شهرها به سرعت در حال رشد، پیچیده‌تر شدن و مواجهه با پدیده‌هایی مثل حاشیه‌نشینی، ترافیک شهری و نیاز به خدمات الکترونیک هستند، اما بدنه کارشناسی آن‌ها هنوز با ابزارها و دانش دو دهه گذشته اداره می‌شود. برای این لایه از مدیریت شهری، آموزش نیازمند یک بازآفرینی ساختاری با تمرکز بر بهره‌وری مهارتی است.

چالش‌های لایه میانی: وضعیت شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹

در این سطح از شهرداری‌ها، چالش‌ها نه از جنس «کمبود شدید نیرو»، بلکه از جنس «کیفیت عملکرد و توزیع مهارت» است:

انجماد مهارتی و مقاومت کارشناسان باسابقه: در این شهرداری‌ها، کارشناسانی با سوابق بالای ۱۵ یا ۲۰ سال حضور دارند که هسته اصلی تصمیم‌گیری در حوزه‌های شهرسازی، مالی و حقوقی هستند. این بدنه به شدت در برابر یادگیری نرم‌افزارهای جدید، سامانه‌های یکپارچه و روش‌های نوین درآمدزایی مقاومت می‌کند.

شکاف عمیق میان ابزار (فناوری) و مهارت کاربری: بسیاری از این شهرداری‌ها بودجه خرید سامانه‌های هوشمند (مثل سامانه‌های یکپارچه شهرسازی یا اتوماسیون‌های اداری پیشرفته) را دارند، اما به دلیل عدم آموزش اصولی و کاربردی، این ابزارهای گران‌قیمت یا بایکوت می‌شوند یا کارکنان تنها از ۱۰ درصد ظرفیت آن‌ها استفاده می‌کنند.

نبودِ نیازسنجی واقعی و اتلاف بودجه در «دوره‌های عمومی»: بودجه آموزشی در این سطح وجود دارد، اما معمولاً صرف دوره‌های عمومی و تئوریکِ تکراری می‌شود که هیچ دردی از چالش‌های روزمره شهر (مانند بحران پسماند، بازآفرینی بافت‌های فرسوده یا تنظیم قراردادهای پیمانکاری) دوا نمی‌کند.

عدم پیوند میان آموزش و ساختار ارزیابی عملکرد: ارتقای شغلی یا اعطای پاداش‌ها در این شهرداری‌ها هنوز بر پایه روابط اداری سنتی یا صرفاً "ساعت حضور در کلاس" است، نه میزان گره‌گشایی کارمند از مشکلات شهر پس از گذراندن دوره آموزشی.

راهکارهای استراتژیک و توسعه‌ای برای شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹

در این رده، باید فراتر از آموزش‌های ابتدایی رفت و به سراغ «توسعه سازمانی و مهارتی مأموریت‌محور» رفت. راهکارهای زیر برای این اتمسفر پیشنهاد می‌شود:

الف) تمرکز بر آموزش‌های تخصصی «درآمدزایی پایدار و سرمایه‌گذاری»

بزرگترین نیاز شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹، رهایی از وابستگی به عوارض ساخت‌وساز و ارزش افزوده است.

راهکار: طراحی دوره‌های فشرده و کاربردی «کدهای درآمدی نوین»، «روش‌های مشارکت عمومی-خصوصی (PPP)» و «حقوق و تنظیم قراردادهای سرمایه‌گذاری» برای مدیران مالی و املاک. کارکنان این بخش‌ها باید یاد بگیرند چگونه برای شهر ثروت تولید کنند.

ب) پیاده‌سازی مدل «کارگاه‌های حل مسئله» (Action Learning) به‌جای کلاس درس

دوره‌های تئوریک در این سطح دیگر کارایی ندارند. آموزش باید به محیط واقعی کار بیاید.

راهکار: به عنوان مثال، اگر شهرداری در حوزه «کمیسیون ماده ۱۰۰» یا «ترافیک یک تقاطع خاص» مشکل دارد، یک استاد یا مشاور مجرب دعوت می‌شود. کلاس آموزشی در واقع یک اتاق فکر چند روزه است که روی پرونده‌ها و چالش‌های واقعی همان شهرداری کار می‌کند. خروجی این دوره، هم آموزش کارشناسان است و هم حل یک پرونده یا معضل واقعی در شهر.

ج) استقرار نظام «مدیریت دانش» و مستندسازی تجربیات بومی

در شهرداری‌های متوسط، بخش زیادی از دانش سازمانی در ذهن مدیران قدیمی است و با بازنشستگی آن‌ها از بین می‌رود.

راهکار: راه‌اندازی فرآیند مستندسازی تجربیات (مثلاً نحوه تملک یک ملک معارض بزرگ، یا چگونگی جذب یک سرمایه‌گذار در پروژه تجاری شهر). این تجربیات مکتوب یا ویدیویی، باید به عنوان منبع آموزشی اصلی در اختیار نیروهای تازه استخدام‌شده قرار گیرد.

د) چرخش شغلی هدایت‌شده (Job Rotation) همراه با آموزش متقاطع

برای از بین بردن انجماد سازمانی و ایجاد پویایی، نباید اجازه داد کارشناسان دهه‌ها در یک صندلی بمانند.

راهکار: کارشناسان حوزه‌های مرتبط (مثلاً شهرسازی و املاک، یا مالی و درآمد) باید آموزش‌های پایه یکدیگر را فرابگیرند و به صورت دوره‌ای و هدایت‌شده، چرخش شغلی کوتاه‌مدت داشته باشند. این کار علاوه بر کاهش فساد اداری، انعطاف‌پذیری سازمان را در زمان غیبت نیروها به شدت بالا می‌برد.

ه) طراحی دوره‌های اختصاصی «مدیریت بحران و پدافند غیرعامل بومی»

شهرهای متوسط معمولاً در خط مقدم مواجهه با بلایای طبیعی (سیل، زلزله) یا بحران‌های زیرساختی هستند.

راهکار: برگزاری مانورهای آموزشی شبکه‌ای و دوره‌های شبیه‌سازی بحران برای مدیران میانی و اجرایی شهرداری تا فرماندهی عملیات در شرایط اضطراری را به صورت مهارتی تمرین کنند.

شهرداری‌های درجه ۵ تا ۹، مغز متفکر توسعه مناطق در حال رشد کشور هستند. آموزش در این سطح نباید یک فعالیت حاشیه‌ای در دایره تشکیلات باشد، بلکه باید به عنوان «بازوی توسعه درآمد و کیفیت خدمات» به آن نگریست. با تغییر ریل از آموزش‌های مبتنی بر مدرک به سمت کارگاه‌های عملیاتیِ حل مسئله و توانمندسازی کارشناسان در حوزه‌های نوین شهرسازی و مالی، این شهرداری‌ها می‌توانند جهش بزرگی را از یک نهاد سنتی و هزینه‌بر به یک سازمان پویا، هوشمند و خودکفا تجربه کنند.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین

تازه ها