جریان آنلاین (/): بسیاری از افراد درد پا هنگام راه رفتن را بخشی طبیعی از افزایش سن میدانند، اما گاهی این درد میتواند زنگ خطری برای بیماری شریان محیطی (PAD) باشد. این بیماری زمانی رخ میدهد که شریانهای خونرسان به اندامها، بهویژه پاها، تنگ یا مسدود میشوند و عضلات در هنگام فعالیت، اکسیژن کافی دریافت نمیکنند.
علائم کلاسیک و هشداردهنده
یکی از نشانههای اصلی بیماری شریان محیطی، درد، گرفتگی یا احساس سنگینی در پاهاست که هنگام راه رفتن آغاز میشود و پس از چند دقیقه استراحت فروکش میکند. این ناراحتی اغلب در ساق پا احساس میشود، اما ممکن است در ران یا باسن نیز بروز کند. بااینحال، همه افراد این علائم را تجربه نمیکنند. برخی ممکن است ضعف، بیحسی یا خستگی غیرمعمول در یک پا داشته باشند و بسیاری نیز بدون علامت مشخص هستند.
سردتر بودن یک پا نسبت به پای دیگر، دیر خوب شدن زخمهای پا یا انگشتان و تغییرات پوستی از دیگر نشانههای هشداردهنده این بیماری هستند. در موارد شدید، کاهش جریان خون میتواند حتی در حالت استراحت نیز باعث درد شده و درنهایت به آسیب یا از بین رفتن بافت منجر شود.
علت و عوامل خطر
بیماری شریان محیطی معمولاً در اثر تصلب شرایین ایجاد میشود؛ همان فرآیندی که در حملات قلبی و سکتههای مغزی نیز نقش دارد. تجمع مواد چربی در دیواره شریانها، فضای عبور خون را بهتدریج کاهش میدهد. این بیماری فقط محدود به پاها نیست و افرادی که شریانهای پاهایشان تنگ شده ممکن است در سایر بخشهای بدن نیز شریانهای ناسالم داشته باشند. به همین دلیل بیماری شریان محیطی با افزایش خطر حمله قلبی و سکته مغزی ارتباط مستقیم دارد.
سیگار کشیدن مهمترین عامل خطر این بیماری است. دیابت، فشارخون بالا، کلسترول نامناسب، افزایش سن و سابقه بیماریهای قلبی-عروقی نیز احتمال ابتلا را افزایش میدهند.
تشخیص و درمان
پزشکان معمولاً با آزمایشی ساده به نام شاخص مچ پا-بازو، بررسی بیماری را آغاز میکنند. در این آزمایش، فشارخون مچ پا با فشارخون بازو مقایسه میشود تا مشخص شود آیا خون بهطور طبیعی به پاها میرسد یا خیر. در صورت نیاز، سونوگرافی یا سایر روشهای تصویربرداری میتوانند شریانهای تنگ یا مسدود را شناسایی کنند.
تشخیص زودهنگام اهمیت زیادی دارد، زیرا درمان میتواند توانایی راه رفتن را بهبود بخشد و همزمان خطر بروز مشکلات جدی قلبی-عروقی را کاهش دهد. ورزش، بهویژه پیادهروی منظم و تحت نظارت، برای بسیاری از مبتلایان بخش مهمی از درمان است و میتواند بهتدریج مسافت قابل طی کردن را افزایش دهد. ترک سیگار، کنترل دیابت و فشارخون، رعایت رژیم غذایی سالم و مدیریت کلسترول نیز از اقدامات مؤثر در کنترل این بیماری هستند.
پزشکان ممکن است داروهایی برای کاهش کلسترول و جلوگیری از تشکیل لختههای خونی تجویز کنند. در موارد شدیدتر که جریان خون بهشدت کاهش یافته یا علائم با وجود سایر درمانها ناتوانکننده باقیماندهاند، انجام عمل مداخلهای مانند باز کردن شریان با بالون، قرار دادن استنت یا عمل بایپس ضروری میشود.
اهمیت توجه به علائم
راهنماهای بالینی و پژوهشهای منتشرشده از سوی سازمانهایی مانند انجمن قلب آمریکا و کالج قلب و عروق آمریکا بر تشخیص زودهنگام، ورزش منظم، ترک سیگار و کنترل دقیق عوامل خطر قلبی-عروقی در افراد مبتلا به بیماری شریان محیطی تأکید دارند. توجه به درد بیدلیل پا یا دیر خوب شدن زخمهای پا، نهتنها میتواند به حفظ توانایی حرکتی کمک کند، بلکه ممکن است وجود تهدید گستردهتری برای سلامت قلب و عروق را نیز آشکار کند.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)