جریان آنلاین (/) | بر اساس شنیده‌های رسمی و غیررسمی واگذاری کنتور گاز به برخی مالکان واحدهای مسکونی متوقف و ممنوع اعلام شده است. خبری عجیب که البته بعد از پیگیری‌های خبرنگار جریان آنلاین تأیید شد. هرچند دلایل عدم واگذاری کنتور گاز از سوی مسئولان متفاوت اعلام شده است اما در نهایت ایجاد اخلال در مسیر ساخت و ساز و اهمیت «کنتورگاز» دربخش زیرساختهای ساخت و ساز مسئله‌ای است که واکنش‌های مختلفی را به‌دنبال داشته است که در مجموع به اعتقاد اکثریت می‌تواند چالشی بزرگ برای پروژه‌های ساختمانی کشور ایجاد کند. برای واکاوی دقیق‌تر این مسئله با محسن جعفری فشارکی، عضو سابق هیئت‌مدیره سازمان نظام‌مهندسی ساختمان تهران گفت‌و‌گو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
اخیراً زمزمه‌هایی مبنی بر محدود شدن یا حتی توقف واگذاری کنتور گاز به مالکان ساختمان‌های نوساز شنیده می‌شود. آیا این خبر صحت دارد؟ ابعاد این محدودیت تا چه حد است؟
بله. این موضوع فقط یک شایعه نیست. واقعیت این است که سیاست‌های واگذاری کنتور گاز دچار تغییرات جدی شده است. اگر در منطقه‌ای علمک‌گذاری توسط شرکت ملی گاز انجام شده باشد، مالکان همچنان شانس دریافت کنتور را دارند؛ هرچند که در همین شرایط هم به‌دلیل فعالیت محدود شرکت‌های سازنده کنتور گاز به‌دلیل مشکلات مالی، با نوبت‌بندی و محدودیت‌های زمانی مواجه هستیم اما خبر نگران‌کننده اینجاست که برای مناطقی که شبکه گازرسانی آن‌ها هنوز به مرحله نصب علمک نرسیده است، عملاً پرونده واگذاری کنتور تا اطلاع ثانوی تعلیق شده است. به‌عبارت ساده‌تر اگر شبکه اصلی هنوز به پروژه نرسیده باشد در حال حاضر هیچ تضمینی برای دریافت انشعاب وجود ندارد و معلوم نیست که این وضعیت به دلیل بحران گاز تا شش ماه ، یکسال و ... ادامه داشته باشد.
با این اوصاف صنعت ساختمان که پیشران اقتصاد کشور است، به‌نظر می‌رسد با مانعی بزرگ روبه‌رو شده است. آیا این مسئله روند ساخت‌وساز را در میان‌مدت قفل نخواهد کرد؟
بدیهی است که ساخت‌وساز صرفاً به معنای بالا بردن چند طبقه بنا و چهاردیواری نیست. مسکن زمانی معنا پیدا می‌کند که «زیست‌پذیر» باشد. وقتی ما از توسعه مسکن صحبت می‌کنیم، الزامات زیرساختی باید هم‌گام با پیشرفت فیزیکی ساختمان جلو برود. اما متأسفانه اکنون شاهد یک ناهماهنگی استراتژیک هستیم. حملات اخیر به تأسیسات زیربنایی و پالایشگاهی کشور نه‌تنها امنیت انرژی را تحت‌الشعاع قرار داده، بلکه برنامه‌های توسعه‌ای شرکت ملی گاز را نیز به بن‌بست کشانده است. ما با یک کمبود جدی در تراز تولید و مصرف گاز مواجه هستیم که مدیریت آن، دولت را ناچار کرده تا اولویت را از «توسعه شبکه» به «حفظ پایداری شبکه فعلی» تغییر دهد. این یعنی پروژه‌های زیربنایی شرکت گاز، عملاً در حالت کما قرار دارند.
این مشکل در کدام مناطق جدی‌تر است؟ آیا می‌توان گفت که اکنون در هیچ نقطه‌ای کنتور گاز داده نمی‌شود؟
همان‌طور که اشاره کردم تفاوت در «وضعیت شبکه» است. اگر علمک درب ملک نصب شده باشد، تقاضا بررسی می‌شود؛ اما حتی در این حالت هم با «کمبود فیزیکی کنتور» روبرو هستیم. این موضوع به زنجیره تأمین بازمی‌گردد. با‌توجه‌به اینکه تعداد کارخانه‌های تولیدکننده کنتور گاز محدود است و این واحدها به‌دلیل نوسانات اقتصادی و کمبود نقدینگی، ظرفیت تولید اسمی خود را ندارند. در نتیجه حتی برای پروژه‌هایی که شرایط لازم را دارند، فرآیند تحویل کنتور ممکن است دو تا سه هفته به‌طول بینجامد. اما برای مناطقی که شبکه گازرسانی‌شان هنوز تکمیل نشده، مسئله صرفاً کمبود کنتور نیست، بلکه کمبود گاز به دلیل حملات به تأسیسات گاز کشور است. دولت نمی‌تواند تعهدی ایجاد کند که توانِ تأمین انرژی آن را در فصل زمستان یا زمان‌های اوج مصرف ندارد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این وضعیت ممکن است تا یک سال یا حتی بیشتر ادامه داشته باشد، یعنی تا زمانی‌که ظرفیت‌های پالایشگاهی و تولید گاز کشور بازیابی و توسعه یابد.
این وضعیت فشارهای روانی و اجتماعی بر مردم وارد می‌کند، چون بسیاری از مالکان، سرمایه زندگی‌شان را وارد ساختمان کرده‌اند و حالا با ساختمانی تکمیل‌شده اما فاقد انرژی روبه‌رو هستند.
بله خب اثرات این وضعیت، دومینووار است. از نظر روانی، مالکان و سازندگان دچار سردرگمی و بی‌اعتمادی می‌شوند. وقتی صاحب‌خانه، ساختمان را آماده می‌بیند اما امکان سکونت ندارد، عملاً سرمایه‌اش قفل شده است. از نظر اقتصادی، این مسئله بازار اجاره و فروش را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. فشار اصلی بر دوش سازندگان است؛ کسانی که بر اساس وعده‌های زیرساختی دولت، تعهداتی به خریداران داده‌اند. حالا سازنده باید به خریدار توضیح دهد که چرا با وجود تکمیل واحد، گاز وصل نمی‌شود. این مسئله، ریسک پروژه‌های ساختمانی را به شدت بالا برده است.
آیا راهکاری برای خروج از این بن‌بست وجود دارد؟
باید صادقانه با مردم و صنعتگران صحبت کرد، چراکه پنهان‌کاری یا امیدواری‌های واهی، بحران را حل نمی‌کند. اولاً، باید برای آن دسته از ساختمان‌هایی که درصد پیشرفت فیزیکی بالایی دارند و در مناطق دارای شبکه هستند، اولویت‌بندی صورت گیرد. ثانیاً، باید برای تسریع در تولید کنتور، حمایت‌های مالی ویژه‌ای از صنایع تولیدی انجام شود. در مورد زمستان پیش رو، با توجه به شرایط جنگی و حمله به پالایشگاه ها و ... مشکلاتی وجود دارد. وقتی تراز تولید و مصرف گاز منفی است، اولویت اول شرکت ملی گاز، «پایداری شبکه سراسری» و جلوگیری از افت فشار در مناطق مسکونی قدیمی است. طبیعتاً در این استراتژی، توسعه انشعابات جدید، آخرین اولویت خواهد بود. به نظرم تا زمانی که طرح‌های بهینه‌سازی مصرف و توسعه مخازن گازی به نتیجه ملموس نرسد، باید انتظار شرایط سخت‌گیرانه‌ای را در حوزه واگذاری انشعابات داشته باشیم.
پس با توجه به صحبت‌های شما پروژه‌های توسعه‌ای دولت در این زمینه با توقف مقطعی روبه‌رو هستند و در این راستا واگذاری کنتور گاز هم دربرمی‌گیرد.
بله، در حال حاضر باید بین توسعه عمرانی و پایداری انرژی یک کدام را انتخاب کرد. انتخابی که در شرایط فعلی، کفه ترازو را به نفع دومی سنگین کرده است. این تعلیق در واگذاری کنتور، پیامی است که نشان می‌دهد بحران گاز به‌خصوص در سال جاری ب توجه به پدیده ال نینو و جنگ و... فقط یک خبری نیست، بلکه واقعیتی است که در عملیاتی‌شدن پروژه‌های مسکونی نیز خود را نشان داده است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)