جریان آنلاین (/) | وقوع سیلاب شدید روزهای اخیر در استانبول ترکیه در شرایطی که پیش‌بینی‌های هواشناسی از بارش‌های قابل‌توجه در روزهای پیش‌رو در ایران نیز حکایت دارد، بار دیگر ضرورت آمادگی برای مواجهه با سیلاب را مطرح کرده است. در ایران نیز با توجه به الگوهای جوی پیش‌بینی‌شده، شهرهای شمالی و برخی مناطق دیگر کشور به احتمال زیاد با بارش‌های شدید و خطر سیلاب مواجه می‌شوند، وضعیتی که در صورت بی‌توجهی به هشدارها و رعایت نکردن نکات ایمنی می‌تواند خسارت‌های قابل‌توجهی به‌دنبال داشته باشد. وقوع سیل شدید در خیابان‌های استانبول و عظیمیه کرج حاکی از آگاهی نداشتن مردم و البته فقدان آمادگی بالای دستگاه‌های مربوطه است. کارشناسان معتقدند قطعاً آگاهی مردم از رفتارهای مناسب در هنگام بارش‌های شدید و به‌دنبال آن سیل می‌تواند از شدت پیامدهای این حوادث بکاهد. در این راستا با علی بیت‌اللهی، کارشناس حوزه بحران گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه آمده می‌خوانید:
با توجه به سیلاب اخیر استانبول ترکیه و الگوهای بارشی پیش‌بینی‌شده آیا باید منتظر وقوع بارش‌های شدید و سیلاب در ایران، به‌ویژه در استان‌های شمالی، باشیم؟
الگوهای جوی مورد اشاره نشان می‌دهد که در روزهای پیش‌رو احتمال بارش‌های قابل‌توجه و وقوع سیلاب در بخش‌هایی از کشور وجود دارد. بارش‌های شدید می‌توانند زمینه‌ساز سیلاب‌های ناگهانی شوند، پدیده‌ای که پیش‌تر نیز در مناطقی از ایران، از جمله محدوده کرج، تجربه شده است. بنابراین، نباید تصور کرد که خطر سیلاب فقط به مناطق خاصی محدود است یا تنها در بارش‌های طولانی‌مدت اتفاق می‌افتد. شهروندان باید شروع بارندگی را جدی بگیرند و متناسب با شرایط جوی، اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهند.
تجربه سیلاب‌های اخیر نشان می‌دهد که حتی با وجود پیش‌بینی و صدور هشدار، باز هم خسارت‌های مالی و گاهی جانی اتفاق می‌افتد. شهروندان برای کاهش این خسارت‌ها چه اقداماتی باید انجام دهند؟
نخستین اقدام پرهیز از سفرهای غیرضروری در زمان بارش شدید است. اگر ضرورتی برای خروج از خانه یا تردد در شهر وجود ندارد، بهتر است مردم از رفت‌وآمد خودداری کنند. حضورغیرضروری در خیابان‌ها و نزدیک مسیرهای عبور آب، احتمال گرفتار شدن در سیلاب را افزایش می‌دهد. همچنین شهروندان نباید صرفاً برای مشاهده بارندگی یا تماشای جریان آب از خانه خارج شوند، کنجکاوی در چنین شرایطی می‌تواند خطرناک باشد. رعایت هشدارهای رسمی و دوری از نقاط مستعد آب‌گرفتگی، نقش مهمی در کاهش حوادث دارد.
شناور‌شدن خودروها در سیلاب‌های شهری باعث وقوع تلفات جانی و مالی فراوانی می‌شود؛ برای جلوگیری از این اتفاق چه باید کرد؟
لاستیک خودروها هنگام وقوع سیل به مثابه شناور عمل می‌کنند و در این راستا، در صورت پیش‌بینی بارندگی شدید، بهتر است خودرو در مکانی امن و دور از مسیر جریان آب قرار گیرد، چراکه با افزایش ارتفاع آب، نیروی جریان می‌تواند خودرو را جابه‌جا کند. قطعاً حرکت خودروها در آب نه‌تنها موجب خسارت به خودروی مالک می‌شود، بلکه می‌تواند با برخورد به افراد و خودروهای دیگر و ایجاد مانع در مسیر خطرات بیشتری برای شهروندان به‌وجود آورد؛ بنابراین نباید با مشاهده آب‌گرفتگی خطر عبور از معابر را دست‌کم گرفت.
کنجکاوی‌های مردمی معمولاً در اینگونه مواقع باعث وقوع حوادث جبران ناپذیری می‌شود. اگر فردی هنگام بارندگی شدید در فضای باز گرفتار شود، چه نکاتی را باید رعایت کند؟
مهم‌ترین اصل دورشدن از مسیر حرکت آب و پیدا کردن محلی امن است. افراد باید از حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها، کانال‌های آب و نقاطی که جریان سیلاب در آنها متمرکز می‌شود، فاصله بگیرند. همچنین ایستادن در پای شیب‌ها، کنار تپه‌ها و لبه دره‌ها می‌تواند خطرناک باشد، زیرا بارندگی شدید ممکن است خاک را سست کند و احتمال ریزش یا رانش زمین را افزایش دهد. در چنین شرایطی افراد باید از نزدیک شدن به این نقاط خودداری کنند و به محلی امن و مرتفع، دور از مسیر جریان آب و خطر ریزش بروند. اگر امکان خروج ایمن وجود ندارد باید از ورود به آب خودداری کرده و از مسیرهای امدادی برای دریافت کمک استفاده کنند. همچنین تماشای سیلاب و نزدیک‌شدن به نقاط خطرناک برای مشاهده شدت بارندگی، اقدامی غیرضروری و پرخطر است. افراد باید از حضور در کنار پنجره‌ها و نقاطی که احتمال آسیب‌دیدگی ساختمان یا ورود آب وجود دارد، خودداری کنند. همچنین نباید صرفاً با این تصور که ارتفاع بیشتر به معنای امنیت بیشتر است، به هر نقطه مرتفعی پناه ببرند، انتخاب محل امن باید با توجه به وضعیت ساختمان و خطرهای اطراف انجام شود. مهم این است که مردم از تله کنجکاوی دور بمانند و به‌جای نزدیک‌شدن به صحنه حادثه توصیه‌های ایمنی را جدی بگیرند.
هشدارهای هواشناسی به‌ویژه هشدارهای نارنجی تا چه حد می‌تواند به کاهش خطرات احتمالی کمک کند؟ هشدارهای اخیر مبنی بر وقوع بارندگی در روزهای پیش رو چقدر جدی است؟
هشدارهای هواشناسی و اطلاعیه‌های دستگاه‌های امدادی باید جدی گرفته شوند. مردم باید اطلاعیه‌های سازمان هواشناسی، هلال‌احمر و نهادهای مسئول را دنبال کنند و توصیه‌های اعلام‌شده را مبنای تصمیم‌گیری قرار دهند. همچنین بهتر است خانواده‌ها از قبل یک کوله امدادی آماده داشته باشند که در آن چراغ‌قوه، مواد غذایی ماندگار، آب آشامیدنی و پاوربانک برای شارژ تلفن همراه قرار داده شده باشد. آمادگی قبلی اهمیت زیادی دارد، زیرا هنگام وقوع سیلاب ممکن است دسترسی به امکانات ضروری محدود شود یا برق قطع شود. مردم باید بدانند که سیلاب ناگهانی ممکن است در مدت کوتاهی شکل بگیرد و فرصت واکنش را محدود کند. به همین دلیل، نباید با مشاهده بارش، خطر را دست‌کم بگیرند یا تصور کنند که تا زمان بالا آمدن محسوس آب فرصت کافی برای تصمیم‌گیری دارند. پرهیز از سفرهای غیرضروری، دوری از مسیل‌ها و مسیرهای عبور آب، توجه به هشدارهای رسمی و آماده نگه داشتن وسایل ضروری، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند خطر را کاهش دهد. در چنین شرایطی، همکاری مردم با نیروهای امدادی و خودداری از حضور در مناطق حادثه‌خیز نیز اهمیت زیادی دارد.
در زمان بارندگی شدید و احتمال اتصالی برق چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
شهروندان باید برای احتمال قطع برق آمادگی داشته باشند و از دست‌کاری اتصالات برقی، به‌ویژه در محیط‌های مرطوب یا آب‌گرفته، خودداری کنند. در صورت ورود آب به ساختمان، نزدیک شدن به پریزها و تجهیزات برقی می‌تواند خطر برق‌گرفتگی ایجاد کند. بنابراین، رعایت نکات ایمنی برق و پرهیز از تماس با تجهیزات برقی در شرایط آب‌گرفتگی ضروری است.
علاوه بر نکاتی که مردم می‌توانند نرخ حوادث را کاهش دهند، دستگاه‌های اجرایی برای کاهش خسارت سیلاب چه وظایفی برعهده دارند؟
یکی از اقدامات مهم دستگاه‌های مسئول، پاک‌سازی و لایروبی کانال‌های انتقال آب و مسیرهای عبور روان‌آب است. اگر این مسیرها به‌دلیل تجمع زباله، رسوبات یا موانع دیگر مسدود شوند، امکان عبور آب کاهش پیدا می‌کند و احتمال آب‌گرفتگی و تشدید سیلاب افزایش می‌یابد. بنابراین، رسیدگی به مسیرهای انتقال آب و رفع موانع پیش از شروع بارندگی‌های شدید، از اقداماتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)