به گزارش جریان آنلاین (/) ؛ حجتالاسلام دکتر سید محمد صدرا متولی امامی، مدیر مؤسسه تحقیقات راهبردی تمدن اسلامی در یادداشتی برای جریان آنلاین، با طرح این سؤال که چرا پول در جامعه اسلامی باید مبتنی بر طلا و نقره باشد، نوشت:
در نظام اندیشه اسلامی، «پول» صرفاً ابزار مبادله نیست، بلکه رکن عدالت اقتصادی و امانت اجتماعی است. به همین دلیل، شریعت اسلام از آغاز، طلا و نقره (دینار و درهم) را بهعنوان معیار اصلی سنجش ارزش و واسطه مبادله به رسمیت شناخته است؛ نه از سر عادت تاریخی، بلکه بر پایه کارکردهای واقعی این دو فلز.
نخست، طلا و نقره دارای ارزش ذاتیاند. ارزش آنها قائم به اعتبار دولت یا قدرت سیاسی نیست، بلکه ریشه در کمیابی طبیعی، مطلوبیت عمومی و پذیرش فرازمانی دارد. این ویژگی باعث میشود پول نتواند یکشبه بیارزش شود یا به ابزار پنهانِ انتقال ثروت از مردم به حاکمیت تبدیل گردد.
دوم، در فقه اسلامی، بسیاری از احکام مالی بر پایه طلا و نقره تنظیم شدهاند: زکات، دیات، مهریه، نصاب سرقت و حتی معیارهای بیع صحیح. این نشان میدهد که شریعت، پولِ پایدار و غیر قابل دستکاری را پیشفرض عدالت اقتصادی میدانسته است. پول اعتباریِ محض که با اراده حاکم قابلافزایش نامحدود است، با این منطق فقهی سازگار نیست.
سوم، خلق پول بدون پشتوانه منشأ ظلم ساختاری است. تورم که نتیجه طبیعی پول اعتباری است، نوعی «مالیات پنهان» تلقی میشود؛ مالیاتی که بدون رضایت مردم و بدون تصویب شفاف اخذ میگردد. درحالیکه در نظام پولی مبتنی بر طلا و نقره، امکان چنین ستمی بهشدت محدود است.
چهارم، طلا و نقره در تمدن اسلامی نقشی اخلاقی نیز داشتهاند. ثبات پول، انسان را به کار، تولید و معامله واقعی سوق میدهد و راه سوداگری صرف مالی را میبندد. ازاینرو، پولِ سالم، مقدمه اقتصاد سالم و جامعه عادل است.
در مجموع، پول طلا و نقره نه یک نوستالژی تاریخی، بلکه یک انتخاب تمدنی است؛ انتخابی که باعدالت، شفافیت و کرامت انسانی سازگار است و میتواند بنیان اقتصادی جامعه اسلامی را از سلطه تورم، بدهی و بیثباتی رها سازد.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)