جریان آنلاین (/): پدیده «توهم ماه» (Moon Illusion) یکی از جذابترین خطاهای ادراکی است که در آن قمر زمین هنگامی که نزدیک به خط افق قرار دارد بسیار بزرگتر از زمانی به نظر میرسد که در ارتفاعات بالاتر آسمان مشاهده میشود. این توهم که از دوران باستان ذهن فیلسوفان را به خود مشغول کرده نه ناشی از تغییرات فیزیکی در جو زمین، بلکه حاصل پردازشهای پیچیده مغزی ماست.
فرضیههای کهن و رد شده:
ارسطو، فیلسوف یونانی، در قرن چهارم پیش از میلاد گمان میکرد که غلظت جو در نزدیکی افق مانند یک ذرهبین عمل کرده و تصویر ماه را بزرگتر نشان میدهد. با این حال علم مدرن این فرضیه را رد کرده است.
آزمایش ساده برای اثبات:
واقعیت این است که اندازه ماه تغییر نمیکند. شما میتوانید با گرفتن عکسی از ماه در افق و سپس عکسی از آن در بالای سرتان در همان شب و اندازهگیری قطر ماه در هر دو عکس با خطکش ثابت کنید که اندازه ظاهری ماه در هر دو حالت یکسان است. این بدان معناست که منشأ این تفاوت ادراکی، نه در کیهان، بلکه در مغز ما نهفته است.
نظریههای مدرن توهم ماه:
بسیاری از نظریههای امروزی توهم ماه را ناشی از ناتوانی مغز در درک صحیح فاصله و اندازه در فضاهای باز میدانند.
اشیاء روی خط افق: یکی از قویترین تئوریها نقش اشیاء موجود در خط افق مانند درختان، کوهها و ساختمانها را عامل اصلی میداند. این اشیاء به مغز ما یک معیار مقایسه ارائه میدهند و باعث میشوند ماه در افق، نزدیکتر و در نتیجه بزرگتر به نظر برسد.
توهم پونزو: این پدیده شبیه به «توهم پونزو» (Ponzo Illusion) است. در این خطای دید دو خط افقی هماندازه به دلیل قرار گرفتن در میان خطوط همگرا متفاوت دیده میشوند؛ مغز خط بالایی را دورتر و بزرگتر تفسیر میکند. دانشمندان معتقدند مکانیسم مشابهی در مورد ماه در افق رخ میدهد.
به گزارش خبر آنلاین؛ با وجود توضیحات ارائه شده هنوز ابهاماتی در این پدیده وجود دارد. گزارشها حاکی از آن است که فضانوردان در مدار زمین نیز «توهم ماه» را تجربه میکنند، در حالی که آنها در آنجا با اشیائی مانند درخت یا ساختمان برای مقایسه فاصله روبرو نیستند. این موضوع نشان میدهد که درک کامل «توهم ماه» نیازمند تحقیقات بیشتری است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)