چرا لبنیات از سبد خرید خانوار حذف شد؛ برنج، روغن و مرغ جای آن را گرفتند

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1404/12/02 17:20:57
چرا لبنیات از سبد خرید خانوار حذف شد؛ برنج، روغن و مرغ جای آن را گرفتند

جریان آنلاین؛ (/cms/news/jarianonline.ir)بر اساس آمارها و گزارش‌های رسمی سال‌های اخیر سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلوگرم در سال رسیده در حالی که استاندارد جهانی این شاخص حدود ۱۶۰ کیلوگرم عنوان می‌شود. این فاصله قابل توجه زنگ هشدار جدی برای حوزه سلامت به شمار می‌رود.
بررسی‌ها نشان می‌دهد کاهش مصرف شیر، ماست و پنیر به‌ویژه در دهک‌های درآمدی پایین محسوس‌تر است به‌گونه‌ای که لبنیات از یک کالای ضروری به کالایی نیمه‌لوکس در سبد خانوار تبدیل شده است. کارشناسان تغذیه هشدار می‌دهند تداوم این روند می‌تواند در سال‌های آینده به افزایش بیماری‌های ناشی از کمبود کلسیم، پوکی استخوان و سوءتغذیه پنهان منجر شود.
حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی که با هدف اصلاح ساختار یارانه‌ها و جلوگیری از رانت اجرایی شد آثار خود را به سرعت در بازار لبنیات نشان داد. افزایش قیمت نهاده‌های دامی و بالا رفتن هزینه تولید شیر خام، در نهایت به رشد قیمت محصولات لبنی انجامید و مصرف‌کننده نهایی بیشترین فشار را متحمل شد. پس از این تصمیم قیمت انواع شیر، ماست و پنیر در چند مرحله افزایش یافت و برخی اقلام در مدت کوتاهی رشد چندبرابری را تجربه کردند.
بر اساس مشاهدات میدانی ماست دبه‌ای کم‌چرب دو کیلویی ۱۶۵ هزار تومان، ماست پرچرب ۲ کیلو و ۷۰۰ گرمی ۳۶۹ هزار تومان، پنیر خامه‌ای ۱۰۰ گرمی ۳۵ هزار تومان، پنیر ۳۵۰ گرمی ۱۲۲ هزار تومان، پنیر ۵۱۰ گرمی کم‌چرب ۱۵۹ هزار و ۵۰۰ تومان و پنیر سفید ۲۱۰ گرمی ۷۰ هزار تومان به فروش می‌رسد قیمت‌هایی که نسبت به هفته‌ها و ماه‌های گذشته افزایش قابل توجهی داشته‌اند.
در واکنش به تبعات حذف ارز ترجیحی دولت طرح کالابرگ الکترونیکی را برای حمایت از معیشت خانوارها اجرا کرد و لبنیات نیز در فهرست اقلام مشمول قرار گرفت. با این حال گزارش‌ها حاکی از آن است که اعتبار تخصیص‌یافته و فاصله قیمت کالابرگی با بازار آزاد نتوانسته کاهش مصرف لبنیات را به طور کامل جبران کند. بسیاری از خانوارها ترجیح می‌دهند اعتبار خود را صرف کالاهای سیرکننده‌تر مانند برنج، روغن، گوشت و مرغ کنند.
در گفت‌وگوهای میدانی برخی شهروندان می‌گویند کالابرگ یک میلیون تومانی در شرایط افزایش روزانه قیمت‌ها کارایی لازم را ندارد و ناچارند میان خرید لبنیات یا سایر اقلام اساسی اولویت‌بندی کنند. متصدیان فروشگاه‌ها نیز اعلام می‌کنند اگرچه با اجرای طرح کالابرگ استقبال از خرید کالاهای اساسی افزایش یافته، اما تمرکز بیشتر بر اقلامی چون روغن، برنج، گوشت و مرغ بوده است.
در همین زمینه محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع لبنی ایران، با بیان اینکه حذف ارز ترجیحی به نفع شفافیت اقتصادی و حذف رانت بوده است، اظهار کرد: در صورتی که مابه‌التفاوت افزایش قیمت‌ها به‌طور کامل به مصرف‌کنندگان منتقل شود صنعت لبنیات با مشکل جدی مواجه نخواهد شد.
وی افزود: کمک نقدی دولت در قالب کالابرگ عملاً انتقال تفاوت نرخ ارز ترجیحی و ارز تک‌نرخی به انتهای زنجیره مصرف است و اگر این یارانه صرف خرید لبنیات شود کاهش مصرف تشدید نخواهد شد.
فربد با تاکید بر اینکه صنعت لبنیات در تأمین و توزیع محصولات به‌ویژه در ایام ماه مبارک رمضان مشکلی ندارد تصریح کرد: طرح کالابرگ تنها می‌تواند سرانه مصرف را در سطح فعلی حفظ کند و افزایش مصرف در گرو بازیابی قدرت خرید مردم است موضوعی که به گفته وی، در سال جاری محقق نشده است.
به گفته سخنگوی انجمن صنایع لبنی افزایش اخیر قیمت لبنیات نیز تحت تأثیر رشد قیمت علوفه و افزایش بهای شیر خام دامداران رخ داده است.
به گزارش ایسنا، کاهش سرانه مصرف لبنیات در ایران اکنون از یک هشدار فراتر رفته و به واقعیتی آماری تبدیل شده است واقعیتی که در صورت تداوم می‌تواند علاوه بر پیامدهای اقتصادی، هزینه‌های سنگینی را در آینده به نظام سلامت کشور تحمیل کند و ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی و تغذیه‌ای را دوچندان سازد.
پایگاه خبری جریان/جریان آنلاین (/cms/news/jarianonline.ir)