جریان آنلاین (/) | خاموشیهای تابستانه در این هوای بسیار گرم داد خیلیها را درآورده است. بیشتر گلهمندان این موضوع صاحبان صنایع و مشاغل هستند که خاموشیها باعث کندشدن چرخ تولید و کسبوکارهای آنها میشود و روندی که جریان زندگی در بخش خانگی مختل کرده است. خاموشیهایی که هرچند در سالهای پیش از جنگ نیز اتفاق میافتاد اما اکنون بهدلیل افت فشار برق در طی حملات دشمن به برخی نیروگاهها اکنون بیش از گذشته باعث کاهش جریان برق در مدار شده است. صاحبنظران معتقدند در چنین شرایطی تنوع بخشی به سبد تأمین انرژی کشور و استفاده از ظرفیتهای بخش خصوصی میتواند بحرانها را تا حدی مدیریت کند. در این باره با فرهاد شهرکی نماینده و نایب رئیس اول کمیسیون انرژی مجلس گفتوگو کردهایم که در زیر میخوانیم:
باوجود تأکید برخی از مسئولان در بخش نیرو مبنی بر عدم خاموشی در تابستان سالجاری باز هم شاهد خاموشی خانگی و صنایع در شهرهای مختلف بودیم. ارزیابی شما برای مدیریت خاموشیها چیست؟
اگر بخواهیم مقایسهای با خاموشیهای سالهای گذشته داشته باشیم وضعیت امسال نسبت به سال گذشته بهتر بوده است. سال گذشته خاموشیها از فروردین آغاز شد و فشار بر صنایع خیلی زودتر خودش را نشان داد اما امسال این محدودیتها از اواخر تیر و اوایل مرداد شروع شد. ضمن اینکه تلاش شده میزان خاموشیها کمتر باشد و برنامهریزی بهگونهای انجام شود که فشار بیشتری به بخش تولید وارد نشود، این مسئله به خصوص با تاکید رئیس جمهوری برای کاهش خاموشی صنایع به یک روز کاملاً مشخص است اما با این همه اصل مسئله یعنی ناترازی انرژی همچنان پابرجاست و ما هنوز راهحل ریشهای برای آن پیدا نکردهایم.
با توجه به اینکه ناترازی برق ویژه امسال نبوده و باتوجه به شرایط جنگی و آسیبدیدن برخی از نیروگاهها طی جنگ علیه ایران و چشمانداز مبهم جنگ و تحریمها و ... پیشبینی شما از وضعیت تأمین انرژی بهخصوص برق و شرایط تولید در کشور چیست؟
مسئله فقط مصرف نیست؛ بخشی از ماجرا به ظرفیت تولید و بخشی هم به آسیبهایی برمیگردد که به زیرساختهای برق وارد شده است. در جریان تحولات اخیر و شرایط جنگی، برخی نیروگاهها، بهویژه نیروگاههایی که مسئول تأمین برق صنایع بودند، آسیب دیدند و همین باعث شد توان شبکه در تأمین پایدار برق کاهش پیدا کند. از سوی دیگر، توسعه متناسب با رشد نیازها هم اتفاق نیفتاده و همین فاصله خود را در قالب ناترازی نشان میدهد. در حقیقت همانگونه که شما هم گفتید این مشکل فقط مربوط به امسال یا یکی، دو سال گذشته نیست در این میان قطعاً مدیریت مصرف لازم است اما کافی نیست. ما اگر فقط روی مصرف تمرکز کنیم و تولید را تقویت نکنیم، مسئله هر سال تکرار میشود. بهویژه صنایع که موتور اشتغال و تولید کشور هستند، نباید قربانی نبود توازن در شبکه برق شوند. برای همین، باید همزمان چند مسیر را جلو ببریم که شامل توسعه نیروگاهها، افزایش بهرهوری، اصلاح الگوی مصرف و تنوعبخشی به منابع تولید برق و... میشود.
توسعه تجدیدپذیرها یکی از رویکردهایی بهشمار میآید که دولت چهاردهم هم سعی کرده است با گسترش آن به مقابله با ناترازی انرژی برود. شما چه نقشی برای تجدیدپذیرها قائل هستید؟
قطعاً تجدیدپذیرها باید توسعه پیدا کنند اما باید واقعبین بود. امروز سهم آنها هنوز آنقدر نیست که بتواند بهتنهایی بار ناترازی کشور را جبران کند. در شرایط فعلی، اثرشان در مقیاس ملی محدود است. با این وجود نباید این مسیر را متوقف کرد؛ اتفاقاً باید بهطور جدیتر دنبال شود چون در میانمدت و بلندمدت یکی از مهمترین راههای عبور از وابستگی به منابع سنتی است. نصب پنلهای خورشیدی روی بامها که دولت نیز اخیراً بر آن اهتمام جدی دارد و حتی تسهیلاتی برای مدارس و منازل و ... درنظر گرفته است، میتواند بخشی از بار را کم کند، بهخصوص اگر دولت ادمکانات و تسهیلات لازم را در اختیار مردم و بخشهای عمومی قرار دهد. در حقیقت اگر این اقدام بهصورت جدی، هدفمند و با سازوکار ساده اجرایی شود، میتواند کمککننده باشد. هرچقدر تولید پراکنده را افزایش بدهیم، فشار از روی شبکه سراسری کمتر میشود. مدارس، خانهها و واحدهای کوچک میتوانند در این مدل مشارکت کنند. البته باز هم تأکید میکنم که این راهحل مکمل است، نه جایگزین کامل ظرفیتهای بزرگ تولید برق.
درباره انرژی هستهای هم در صحبتهای شما بهعنوان یکی از گزینههای توسعه برق اشاره شده است. ظرفیت تولید برق هستهای در کشور چقدر میتواند راهگشا باشد؟
چون ما برای تأمین پایدار برق به سبد متنوعی از منابع نیاز داریم. انرژی هستهای در صورت توسعه اصولی میتواند سهم مهمی در تولید برق پایه داشته باشد؛ برقی که پایدار، قابل اتکا و کمتر وابسته به نوسانات فصلی است. وقتی با ناترازی روبهرو هستیم، نباید فقط یک راهحل داشته باشیم. تجدیدپذیرها، نیروگاههای حرارتی بهینهسازیشده و انرژی هستهای باید در کنار هم دیده شوند.
به گفته بسیاری از صاحبنظران نیروگاه های کشور بسیار قدیمی شده ند که با توجه به شرایط جنگ و تحریم و... دیگر امکان بازسازی و بهروزرسانی آن وجود ندارد. بهنظر شما با توجه به شرایط کنونی و کمبود سرمایهگذاری امیدی به بهبود وضعیت است؟
کمبود سرمایهگذاری یکی از عوامل مهم است، اما تنها عامل نیست، چراکه ما با مجموعهای از مشکلات روبهرو هستیم: فرسودگی بخشی از نیروگاهها، آسیب به زیرساختها، محدودیت در سوخترسانی یا ذخیره سوخت، رشد مصرف، و نبود توازن منطقهای در تولید و مصرف؛ بنابراین حل مسئله هم باید چندلایه باشد. اگر فقط یک بخش را اصلاح کنیم، ناترازی باقی میماند. در ین راستا، اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، بله این نگرانی جدی است. بهخصوص اگر توسعه تولید برق، ذخیرهسازی سوخت نیروگاهها و سرمایهگذاری در زیرساختها با سرعت کافی انجام نشود، فشار روی صنایع در تابستان آینده هم میتواند تکرار شود. ما باید از الان برای تابستان بعدی برنامهریزی کنیم، نه اینکه دوباره در لحظه بحران بهدنبال راهحل اضطراری باشیم.
در نهایت برای عبور از بحران ناترازی چه باید کرد؟
بهنظر من خاموشی بهخصوص خاموشی صنایع نباید به یک رویه عادی تبدیل شود. راهحل پایدار، در توسعه همزمان ظرفیت تولید، حمایت از تجدیدپذیرها، تقویت انرژی هستهای، بهینهسازی مصرف و بازسازی زیرساختهای آسیبدیده است. اگر این مجموعه اقدامات با هم پیش برود، میتوان امیدوار بود که از وضعیت فعلی عبور کنیم در غیر این صورت فقط بحران را از یک فصل به فصل دیگر منتقل کردهایم.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)