پایش جنگل‌های گرگان به کمک هوش‌مصنوعی

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1405/06/24 14:03:04
پایش جنگل‌های گرگان به کمک هوش‌مصنوعی

جریان آنلاین (/): یک پژوهشگر دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان پژوهشی با عنوان شناسایی و پایش سرخشکیدگی و خشکیدگی درختان جنگلی با استفاده از داده‌های طیفی و الگوریتم‌های نوین هوش مصنوعی انجام داد. وی هدف از این پژوهش را ارائه روشی تازه برای شناسایی و بررسی تغییرات مکانی درختان سرخشکیده و خشکیده عنوان کرد.

در این مطالعه، تصاویر پهپادی با قدرت تفکیک مکانی بالا از جنگل النگدره گرگان در سال‌های ۱۳۹۳، ۱۳۹۵ و ۱۴۰۴ پردازش شد و نقشه‌های دقیق موقعیت درختان آسیب‌دیده تهیه گردید.

برای شناسایی خودکار درختان هدف، چهار مدل هوش مصنوعی شامل YOLO11s-SAM، YOLO11s-seg، DeepLabV3+ و SegFormer به کار گرفته شد. ارزیابی عملکرد نشان داد مدل SegFormer در سه دوره موردبررسی عملکرد بهتری داشت. در ارزیابی نقطه‌ای نیز مدل تلفیقی YOLO11s-SAM در هر سه سال بهترین نتیجه را ارائه داد.

بررسی الگوی پراکنش مکانی نیز نشان داد درختان سرخشکیده و خشکیده گرایش قابل‌توجهی به خوشه‌ای‌شدن داشته‌اند و تحلیل نقاط داغ، افزایش مناطق دارای تجمع درختان آسیب‌دیده را در سطوح اطمینان بالای ۹۵ درصد تأیید کرد.

این پژوهشگر یکی از یافته‌های مهم این سنجش را روند افزایشی تعداد درختان خشکیده در منطقه عنوان کرد و گفت: تعداد درختان سرخشکیده نسبت به سال ۱۳۹۳ حدود سه برابر افزایش یافته است. به گفته وی تغییر الگوی پراکنش درختان آسیب‌دیده به سمت تشکیل خوشه‌های قوی می‌تواند با تشدید عواملی مانند آفات و بیماری‌ها و همچنین فعالیت‌های انسانی ازجمله گردشگری مرتبط باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: تلفیق سنجش‌ازدور با قدرت تفکیک بالا و الگوریتم‌های یادگیری عمیق ظرفیت بالایی برای پایش سلامت جنگل و شناسایی زودهنگام کانون‌های بحران دارد و می‌تواند به تصمیم‌های مدیریتی هدفمند برای حفظ پایداری اکوسیستم‌های جنگلی کمک کند.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)