وزارت علوم با علم باز و ظرفیت یونسکو به دنبال کاهش فشار تحریم‌هاست

نویسنده: مهدی امامقلی | انتشار: 1404/10/06 09:04:29
وزارت علوم با علم باز و ظرفیت یونسکو به دنبال کاهش فشار تحریم‌هاست

جریان آنلاین؛ (/cms/news/jarianonline.ir) صمد نژادابراهیمی، مدیرکل سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فناوری با اشاره به اثرگذاری تحریم‌ها بر رشد علمی کشور گفت: این تأثیر در برخی حوزه‌ها آشکار و در برخی دیگر پنهان است. به گفته او آشکارترین نمود تحریم‌ها در حوزه خرید تجهیزات پژوهشی دیده می‌شود جایی که مسیرهای عادی تأمین تجهیزات مسدود شده و پژوهشگران ناچارند با واسطه و هزینه‌های چندبرابری به نیازهای خود دسترسی پیدا کنند.
وی با بیان اینکه تحریم‌ها در حوزه نشر علمی نیز مشکلات جدی ایجاد کرده است افزود: برخی ناشران بین‌المللی به‌صراحت اعلام کرده‌اند که به دلیل تحریم بودن برخی دانشگاه‌های کشور مقالات آنها را منتشر نمی‌کنند و در مواردی نیز این برخوردها به‌صورت غیرمستقیم و در لفافه انجام می‌شود. این وضعیت به گفته او نوعی تبعیض علمی علیه پژوهشگران ایرانی است.
نژادابراهیمی بیشترین آسیب تحریم‌ها را در حوزه دانشجویی و فرصت‌های مطالعاتی دانست و گفت: هزینه‌های مالی این فرصت‌ها به‌شدت افزایش یافته و پذیرش دانشجویان ایرانی در برخی رشته‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه شده است. او تأکید کرد که برخلاف ادعای غیرسیاسی بودن تحریم‌ها، در عمل برخوردی کاملاً سیاسی با حوزه علم صورت می‌گیرد.
مدیرکل سیاست‌گذاری امور پژوهشی وزارت علوم پژوهشگری را در شرایط کنونی شغلی سخت توصیف کرد و افزود: پژوهشگران از مسائل معیشتی تا تأمین تجهیزات و انتشار مقالات تحت فشار تحریم‌ها و نوسانات اقتصادی قرار دارند. وی همچنین گفت آمار دقیق از میزان اثرگذاری تحریم‌ها بر تولید علم و نوآوری وجود ندارد، اما مطالعات سیستماتیک در حال انجام است و سمینار تبعیض علمی اردیبهشت‌ماه آینده در دانشگاه بقیه‌الله برگزار خواهد شد.
او درباره راهکارهای عبور از تحریم‌ها اظهار کرد: استفاده از ظرفیت نهادهای بین‌المللی غیرسیاسی مانند یونسکو و بهره‌گیری از مفهوم علم باز می‌تواند به کاهش فشارها کمک کند. همچنین تقویت نشریات ملی و حرکت به سمت بین‌المللی‌سازی آنها از دیگر برنامه‌های وزارت علوم است.
نژادابراهیمی در پایان با اشاره به حساسیت برخی کشورها نسبت به پیشرفت ایران در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی مواد پیشرفته و زیست‌فناوری گفت: بخشی از محدودیت‌ها در انتشار مقالات نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.
صمد نژادابراهیمی مدیرکل سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فناوری با اشاره به اثرگذاری تحریم‌ها بر رشد علمی کشور گفت: این تأثیر در برخی حوزه‌ها آشکار و در برخی دیگر پنهان است. به گفته او آشکارترین نمود تحریم‌ها در حوزه خرید تجهیزات پژوهشی دیده می‌شود؛ جایی که مسیرهای عادی تأمین تجهیزات مسدود شده و پژوهشگران ناچارند با واسطه و هزینه‌های چندبرابری به نیازهای خود دسترسی پیدا کنند.
وی با بیان اینکه تحریم‌ها در حوزه نشر علمی نیز مشکلات جدی ایجاد کرده است افزود: برخی ناشران بین‌المللی به‌صراحت اعلام کرده‌اند که به دلیل تحریم بودن برخی دانشگاه‌های کشور مقالات آنها را منتشر نمی‌کنند و در مواردی نیز این برخوردها به‌صورت غیرمستقیم و در لفافه انجام می‌شود. این وضعیت به گفته او نوعی تبعیض علمی علیه پژوهشگران ایرانی است.
نژادابراهیمی بیشترین آسیب تحریم‌ها را در حوزه دانشجویی و فرصت‌های مطالعاتی دانست و گفت: هزینه‌های مالی این فرصت‌ها به‌شدت افزایش یافته و پذیرش دانشجویان ایرانی در برخی رشته‌ها با محدودیت‌های جدی مواجه شده است. او تأکید کرد که برخلاف ادعای غیرسیاسی بودن تحریم‌ها، در عمل برخوردی کاملاً سیاسی با حوزه علم صورت می‌گیرد.
مدیرکل سیاست‌گذاری امور پژوهشی وزارت علوم پژوهشگری را در شرایط کنونی شغلی سخت توصیف کرد و افزود: پژوهشگران از مسائل معیشتی تا تأمین تجهیزات و انتشار مقالات تحت فشار تحریم‌ها و نوسانات اقتصادی قرار دارند. وی همچنین گفت آمار دقیق از میزان اثرگذاری تحریم‌ها بر تولید علم و نوآوری وجود ندارد اما مطالعات سیستماتیک در حال انجام است و سمینار تبعیض علمی اردیبهشت‌ماه آینده در دانشگاه بقیه‌الله برگزار خواهد شد.
او درباره راهکارهای عبور از تحریم‌ها اظهار کرد: استفاده از ظرفیت نهادهای بین‌المللی غیرسیاسی مانند یونسکو و بهره‌گیری از مفهوم علم باز می‌تواند به کاهش فشارها کمک کند. همچنین تقویت نشریات ملی و حرکت به سمت بین‌المللی‌سازی آنها از دیگر برنامه‌های وزارت علوم است.
به گزارش ایسنا، نژادابراهیمی در پایان با اشاره به حساسیت برخی کشورها نسبت به پیشرفت ایران در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی مواد پیشرفته و زیست‌فناوری گفت: بخشی از محدودیت‌ها در انتشار مقالات نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است .
پایگاه خبری جریان/جریان آنلاین (/cms/news/jarianonline.ir)