هندسه در سفال‌های ۸۰۰۰ ساله؛ کشف ریاضیات پیش از نوشتار

نویسنده: مهدی امامقلی | انتشار: 1404/09/25 16:29:41
هندسه در سفال‌های ۸۰۰۰ ساله؛ کشف ریاضیات پیش از نوشتار

جریان آنلاین (/): مطالعه‌ای جدید روی سفال‌های نقاشی‌شده فرهنگ حلافی که میان سال‌های ۶۲۰۰ تا ۵۵۰۰ پیش از میلاد در شمال بین‌النهرین شکوفا بود  نشان داده است که این آثار حامل مفاهیم پیشرفته‌ای از تقارن  تناسب و نظم عددی هستند. پژوهشگران با بررسی هزاران قطعه سفال از ۲۹ محوطه باستانی دریافتند که نقش‌مایه‌های گیاهی این ظروف صرفاً تزئینی نبوده و بازتابی از اندیشه ریاضی در زندگی روزمره کشاورزان نخستین بوده است.  

برخی از این نقوش شامل گل‌هایی با تعداد دقیق و تکرارشونده گلبرگ‌ها هستند؛ مانند ۸، ۱۶، ۳۲ و حتی ۶۴ گلبرگ که الگویی هندسی مبتنی بر دو برابر شدن را نشان می‌دهد. تقسیم فضاهای دایره‌ای به بخش‌های برابر و چیدمان دقیق این نقوش بیانگر توانایی در استدلال فضایی و حسابی است.  

به گزارش فرادید؛ این یافته‌ها فرضیه‌های سنتی درباره خاستگاه ریاضیات را به چالش می‌کشند. برخلاف دیدگاه رایج که پیدایش دانش ریاضی را به جوامع شهری متأخرتر نسبت می‌دهد شواهد حلافی نشان می‌دهد اندیشه ریاضی از دل نیازهای عملی روستاهای کشاورزی مانند تقسیم زمین و مدیریت محصولات شکل گرفته است.  

جالب آنکه در هنر حلافی هیچ تصویری از محصولات اصلی کشاورزی دیده نمی‌شود و تمرکز بر گل‌ها و گیاهان است. پژوهشگران معتقدند انتخاب گل‌ها به دلیل اثر عاطفی و زیبایی‌شناختی آن‌ها بوده است.  

این مطالعه نشان می‌دهد ریاضیات نه ناگهانی با نوشتار و حسابداری  بلکه تدریجاً از طریق هنر و زندگی روزمره تکامل یافته و هنر سفالگری یکی از نخستین بسترهای بروز این اندیشه بوده است.  
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)