جریان آنلاین (/)| در روزهای اخیر، بازگشت برخی چهره‌ها و هنرمندان ایرانی مقیم خارج از کشور به ایران، بار دیگر موضوع نحوه مواجهه با ایرانیانی را که سال‌ها دور از وطن زندگی کرده‌اند، به یکی از بحث‌های قابل توجه فضای فرهنگی و اجتماعی کشور تبدیل کرده است. در میان این چهره‌ها، نام محسن نامجو و بیژن مرتضوی بیش از دیگران مورد توجه قرار گرفته است و در این میان بحث‌هایی را درباره امکان بازگشت ایرانیان خارج از کشور به وطن و فعالیت دوباره آنها در فضای فرهنگی ایران ایجاد کرده است.
به گزارش «جریان آنلاین» تغییر رویکرد نسبت به برخی چهره‌هایی که در مقاطعی با محدودیت یا ممنوعیت ورود به کشور مواجه بودند، با واکنشهای مختلفی روبرو شده است. گروهی با استقبال از این امر معتقدند که این موضوع تنها به بازگشت یک فرد محدود نمی‌شود و می‌تواند ابعادی فراتر از آن، از جمله نسبت جامعه با سرمایه‌های فرهنگی ایرانیان خارج از کشور، داشته باشد. در عین حال برخی بر این امر تاکید می کنند که قطعاً چنانچه این روند با یک دستورالعمل اجرایی و اعلامی همراه باشد می تواند دستاوردهای مطمئن‌تری را به همراه داشته باشد که در نهایت باعث انسجام بیشتر در کشور خواهد شد.
از سوی دیگر هنرمندانی که تاکنون به کشوربازگشته‌اند نیز فضای حال حاضر را بسیار مطلوب اعلام و تأکید کرده‌اند که بازگشت به وطن همواره از آرزوهایشان بوده است. همین اتفاق این پرسش را مطرح می‌کند که آیا می‌توان از این روند به‌عنوان مسیری برای تقویت پیوند میان ایرانیان داخل و خارج از کشور استفاده کرد و آیا تداوم آن نیازمند سازوکار مشخص و پرهیز از برخوردهای موردی و سلیقه‌ای نیست؟
در همین زمینه، با مهدی رمضانی، مشاور معاون اجرایی رئیس مجلس شورای اسلامی گفت‌و‌گو کرده‌ایم که در زیر آمده است:
ارزیابی شما از بازگشت برخی هنرمندان و چهره‌هایی که سال‌ها خارج از کشور زندگی کرده‌اند به کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
رویکرد اصولی و منطبق با نگاه حاکمیتی، همواره بر محور وحدت، انسجام ملی و استفاده از تمامی ظرفیت‌هایی است که دل در گرو ایران دارند. بنابراین هر اقدامی که به تقویت همبستگی ایرانیان در برابر دشمنان و بدخواهان کشور بینجامد، اتفاقی مبارک، مغتنم و شایسته استقبال است. از این نظر، بازگشت این افراد صرفاً یک اتفاق فرهنگی یا هنری نیست و می‌تواند در چارچوب گسترده‌تر انسجام ملی مورد توجه قرار گیرد. کسانی که سال‌ها در خارج از کشور زندگی کرده‌اند، تا زمانی که در معارضه و عناد مستقیم با کشور و مردم قرار نگرفته باشند و در جبهه دشمن نایستاده باشند، حق دارند به وطن خود بازگردند و در فضای فرهنگی و اجتماعی کشورشان تنفس کنند.
برخی معتقدند که به‌منظور اینکه این روند به شکل مستمر انجام شود، مطلوب است که یک دستورالعمل همزمان عملیاتی واعلامی وجود داشته باشد تا از دستاوردهای مطلوب مستمر آن بهره مند شویم. نظر شما چیست؟
طبیعتاً این موضوع نیازمند ضابطه و تشخیص دقیق است. نمی‌توان در چنین موضوعی با نگاه‌های کلی و سلیقه‌ای برخورد کرد. همان‌طور که نباید نسبت به مسائل امنیتی و مصالح کشور بی‌تفاوت بود، نباید هر فردی را صرفاً به دلیل سال‌ها زندگی در خارج از کشور یا داشتن دیدگاه متفاوت، از امکان بازگشت به وطن محروم کرد.
بنابراین می‌توان گفت ادامه این روند بدون یک چارچوب قانونی روشن، ممکن است دوباره به برخوردهای موردی و سلیقه‌ای منجر شود؟
قطعاً این فرآیند نیازمند مدیریت هوشمندانه است؛ مدیریتی که نه دچار تفریط و بسته‌نگری شود و نه درگیر افراط و رفتارهای خارج از ضابطه. اگر قرار است این مسیر ادامه پیدا کند، باید دستگاه‌های مسئول سازوکار روشن و ضابطه‌مندی داشته باشند تا هم ملاحظات کشور و امنیت مورد توجه قرار گیرد و هم امکان بازگشت برای افرادی که مشمول محدودیت نیستند با اطمینان و آرامش فراهم شود.
برخی از این هنرمندان بلافاصله پس از ورود به ایران از دلتنگی برای وطن و آرزوی بازگشت سخن گفته‌اند و اظهار امیدواری کرده اند که در شرایط کنونی بتواند در ایران و کنار مردم باشند. در این رابطه چه اقداماتی می تواند باعث بهره وری بیشتر از این رویکرد شود؟
اینکه فردی پس از سال‌ها دوری از کشور بتواند به وطن بازگردد و ارتباط خود را با جامعه برقرار کند، اتفاق مثبتی است. اما مسئله اصلی این است که این روند باید بر اساس عقلانیت و ضابطه پیش برود. هدف، استفاده از ظرفیت‌های ایرانیان است؛ کسانی که می‌توانند در عرصه فرهنگی و اجتماعی کشور نقش داشته باشند.
آیا این موضوع نباید از سطح چند مورد خاص فراتر برود؟ یعنی به جای آنکه هر بار بازگشت یک چهره به یک خبر تبدیل شود، سازوکاری ایجاد شود که اساساً بازگشت ایرانیان خارج از کشور به یک امر عادی تبدیل شود؟
دقیقاً نکته همین است. این موضوع بیش از آنکه نیازمند اعلام و جنجال رسانه‌ای باشد، از جنس اقدام و تمهیدات عملی دستگاه‌های مسئول است. اگر سازوکارها روشن باشد، بسیاری از مسائل اساساً نیازی به طرح رسانه‌ای پیدا نمی‌کند. نهادهای ذی‌ربط باید بدانند چه کسانی مشمول محدودیت هستند و چه کسانی نیستند و برای افرادی که امکان بازگشت دارند، مسیر مشخصی وجود داشته باشد.
این گزارش حاکی است اخباری که نشان می‌دهد برخی چهره‌ها و هنرمندان ابراز علاقه و تمایل به بازگشت دارند، فی‌نفسه مثبت و خوشحال‌کننده است. اگر این روند بر مبنای عقلانیت، قانون و رعایت مصالح کشور هدایت شود، می‌تواند به تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش پیوند میان ایرانیان داخل و خارج از کشور کمک کند.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)