مهمان ۴.۵ میلیارد ساله‌ای که از سقف خانه عبور کرد؛ ماجرای سقوط جرم آسمانی در آتلانتا

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1405/05/16 18:11:16
مهمان ۴.۵ میلیارد ساله‌ای که از سقف خانه عبور کرد؛ ماجرای سقوط جرم آسمانی در آتلانتا

جریان آنلاین (/): در یک روز بهاری سال ۱۴۰۴ (۸ ژوئن ۲۰۲۵) سکوت یک خانه در شهرستان هنری جورجیا با صدایی شبیه شلیک گلوله شکسته شد. یک جرم آسمانی که پیش‌تر در کمربند سیارک‌ها میان مریخ و مشتری سفر می‌کرد مسیر خود را تغییر داده و به سمت زمین آمده بود. این سنگ که بعدها شهاب‌سنگ مک‌دونا نام گرفت پس از عبور از جو و پدیدار شدن به صورت یک توپ آتشین با قدرت زیاد سقف یک خانه را درید، از کانال تهویه عبور کرد و بر کف اتاق نشست.

اسکات هریس متخصص برخوردهای سیاره‌ای در دانشگاه جورجیا که بررسی این سنگ را بر عهده گرفته گفت: مشاهدات اولیه نشان می‌دهد این جرم که اندازه آن تقریباً دو برابر یک فشنگ کالیبر ۵۰ بوده با سرعتی دست‌کم معادل یک کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کرده؛ رقمی که یعنی در هر ثانیه مسافتی به اندازه ۱۰ زمین فوتبال را طی می‌کرده است.

انرژی حاصل از برخورد، بخشی از ماده سنگ را به غبار فضایی تبدیل کرد و اثری محکم بر کف خانه باقی گذاشت. به گفته هریس، ساکن خانه هم‌زمان سه رویداد صوتی را تجربه کرده؛ برخورد با سقف، شکستن دیوار صوتی و ضربه نهایی بر زمین. جالب‌تر اینکه حتی مدت‌ها پس از حادثه ذرات ریز غبار فضایی هنوز در اتاق نشیمن پیدا می‌شود.

بررسی‌های اولیه با میکروسکوپ نوری و الکترونی نشان داده که این سنگ به دسته کندریت‌های معمولی از نوع کم‌فلز تعلق دارد. این یعنی سنگ در فضایی حاوی اکسیژن و حدود ۴.۵۶ میلیارد سال پیش شکل گرفته؛ یعنی ۱۰۰ میلیون سال پیش از خود زمین. هریس گفت: ریشه این سنگ به یک سیارک بزرگ‌تر در کمربند اصلی بازمی‌گردد که حدود ۴۷۰ میلیون سال پیش فروپاشیده و قطعاتی از آن پس از میلیون‌ها سال گردش در مدار، راهی زمین شده‌اند.

از مجموع ۵۰ گرم مادهای که پس از برخورد قابل بازیابی بود، دانشگاه جورجیا ۲۳ گرم را برای تحلیل‌های تخصصی در اختیار گرفته است. هم‌زمان پرونده رسمی نام‌گذاری این شهاب‌سنگ در دست تهیه است و به زودی به کمیته نام‌گذاری انجمن شهاب‌سنگ‌شناسی ارسال می‌شود. این سنگ بیست‌وهفتمین شهاب‌سنگ بازیابی‌شده در ایالت جورجیا و ششمین موردی است که سقوط آن با چشم دیده شده است.

هریس قصد دارد سال آینده مقاله‌ای درباره ترکیب، سرعت و دینامیک این شهاب‌سنگ منتشر کند. او معتقد است چنین داده‌هایی تنها به شناخت یک سنگ خاص منجر نمی‌شوند، بلکه می‌توانند در درک بهتر تهدیدات احتمالی اجرام بزرگ‌تر و تقویت روش‌های دفاع سیاره‌ای نیز مؤثر باشند. وی هشدار داد که ممکن است روزی جرمی بزرگ‌تر با زمین برخورد کند و هرچه توانایی ما برای پیش‌بینی و مقابله با چنین رویدادهایی بیشتر باشد، شانس بقای ما نیز بالاتر خواهد رفت.

شهاب‌سنگ مک‌دونا اکنون در آزمایشگاه‌های دانشگاه جورجیا نگهداری می‌شود و پژوهشگران امیدوارند که این قطعه کوچک از دل کیهان، پرده از رازهای بزرگی درباره تاریخ منظومه شمسی بردارد.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)