معرفی گنجینه‌های پنهان گردشگری به توریسم در نصف جهان/ اصلاح الگوی بهره‌برداری آب در دستور کار

نویسنده: صدیقه فتاحی | انتشار : 1405/03/23 12:19:24
معرفی گنجینه‌های پنهان گردشگری به توریسم در نصف جهان/ اصلاح الگوی بهره‌برداری آب در دستور کار

جریان آنلاین (/) | اسدالله خسروی؛ جاذبه‌های فراوان و کم‌نظیر آثارتاریخی، شاهکارهای معماری، بناهای کهن، اماکن فرهنگی و باستانی اصفهان که سالانه میلیون‌ها گردشگر داخلی و خارجی را مجذوب جلوه‌های زیبا و دلنشین خود می‌کند بر کسی پوشیده نیست. ازمکان‌های دیدنی چون میدان نقش جهان، کاخ چهل ‌ستون، عمارت منارجنبان، کلیسای وانک، مسجد شیخ لطف‌الله و جامع اصفهان گرفته تا موزه‌ها، خانه‌ها و پل‌های تاریخی سی‌وسه پل و خواجو، اینها بخشی از ظرفیت‌های پرجاذبه دیدنی در نصف جهان است که البته با جاری‌شدن آب در زاینده‌رود، زندگی، تاریخ و طبیعت در این شهر به هم گره می‌خورندٰ. جایی که پل‌های تاریخی در بستر این رودخانه جذاب ساخته شده‌ و ترکیبی خیره‌کننده از معماری و طبیعت را برای گردشگران به نمایش می‌گذارد. زنده شدن زاینده رود با طنین روح نواز جریان آب این روزها در حالی اصفهان را به قطب گردشگری کشور تبدیل کرده که جاذبه‌های دلربای آن گردشگران را از اقصی نقاط کشور و حتی جهان به این کهن شهر تاریخی جذب کرده است.

جریان آنلاین (/) در گفت‌و‌گویی با دکتر  مهدی جمالی نژاد، استاندار اصفهان چند و چون وضعیت صنعت گردشگری و چگونگی راهکارها و برنامه‌ ریزی‌ها برای توسعه این بخش و همچنین تأمین منابع آبی استان را بررسی کرده است که جزئیات آن را در ذیل می‌خوانیم.

جناب جمالی نژاد، با توجه به بازگشایی دریچه‌های سد زاینده‌رود و جریان دوباره آب به این رودخانه زیبا که توریسم را در سطحی وسیع به اصفهان جذب می‌کند، چه اقداماتی برای تداوم ورود آب نه به صورت مقطعی بلکه با هدف بهره‌گیری از توسعه ظرفیت‌های صنعت گردشگری طی طول سال بخصوص فصل تابستان در دستورکار است؟

بازگشایی دریچه‌های سد زاینده‌رود و جاری شدن آب در بستر این رودخانه علاوه بر آثار زیست‌محیطی از منظر اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری دارای اهمیت راهبردی و امنیتی است. به عبارتی زاینده‌رود شریان حیاتی و عنصر هویت‌بخش اصفهان و فلات مرکزی ایران محسوب می‌شود بنابراین هرگونه برنامه‌ریزی درباره آن باید در چارچوب مدیریت یکپارچه حوضه آبریز و با نگاه عالمانه و بلندمدت انجام شود.

حقیقتا سیاست مدیریت استان برای پایداری جریان آب مبتنی بر مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان و با رویکرد ملی است که شامل مدیریت عادلانه و کنترل برداشت‌ها در سطح حوضه آبریز، افزایش بهره‌وری مصرف آب در بخش کشاورزی و صرفه‌جویی در مصرف، توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، کاهش هدررفت در شبکه‌های توزیع، حفظ حقابه‌های زیست‌محیطی و تسریع در اجرای طرح‌های ملی تأمین آب می‌شود.

در این راستا، اعتقاد ما بر این است که استمرار جریان آب در زاینده‌رود و احیای آن صرفاً با رهاسازی‌های مقطعی محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند اصلاح الگوی مصرف، مدیریت تقاضا و تأمین پایدار منابع آبی و نگاهی همه‌جانبه‌نگر است.

با این وجود همزمان با جاری بودن آب در زاینده‌رود، برنامه‌ریزی گسترده‌ای برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، هنری، ورزشی و گردشگری در محور تاریخی زاینده‌رود، سی‌وسه‌پل، پل‌خواجو و سایر فضاهای گردشگری استان انجام شده است تا از این ظرفیت ارزشمند برای افزایش نشاط اجتماعی، تقویت سرمایه اجتماعی و حس تعلق و رونق گردشگری بهره‌برداری شود.

برای توسعه صنعت گردشگری (داخلی و خارجی) و افزایش میزان درآمدها از طریق این بخش چه برنامه‌هایی دارید و جنگ اخیرچه تأثیری روی چنین صنعت مهمی بر جای گذاشته است؟

اصفهان به عنوان پایتخت فرهنگی و تمدنی ایران و یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری کشور از ظرفیت‌های منحصر به فردی در حوزه میراث فرهنگی و معنوی، گردشگری و صنایع‌دستی برخوردار است. وجود آثار ثبت جهانی، مجموعه‌های تاریخی کم‌نظیر، صنایع‌دستی شاخص، گردشگری سلامت و مذهبی، بوم گردی روستایی و کویری، گردشگری تجربه‌محور و گردشگری دانش‌بنیان، فرصت‌های گسترده‌ای را برای توسعه اقتصاد گردشگری فراهم کرده است.

درچنین شرایطی با توجه به ظرفیت‌های موجود راهبرد استان در این حوزه مبتنی بر تنوع‌بخشی به محصولات گردشگری، افزایش ضریب ماندگاری و اقامت گردشگران، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش سهم گردشگری در اقتصاد استان است. در همین راستا برنامه‌هایی همچون مرمت و احیای بناهای تاریخی، توسعه گردشگری رویدادمحور، حمایت از سرمایه‌گذاری در تأسیسات گردشگری، توسعه گردشگری سلامت، تقویت بازاریابی دیجیتال، حضور مؤثر در بازارهای هدف خارجی، توسعه زیرساخت‌های اقامتی و تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری و همزمان توجه به صنایع‌دستی بی‌بدیل استان در حال اجراست.

در پاسخ به سؤالی که مطرح شد باید گفت جنگ تحمیلی اخیر و تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک جمهوری اسلامی ایران نیز به طور طبیعی بر صنعت گردشگری تأثیر گذاشت. کاهش سفرهای خارجی، لغو برخی تورها، افت ضریب اشغال مراکز اقامتی و کاهش فعالیت برخی کسب‌وکارهای گردشگری و کاهش فروش صنایع‌دستی از جمله پیامدهای کوتاه‌مدت این شرایط بود. با این حال تجربه نشان داده است که صنعت گردشگری اصفهان به دلیل جایگاه ممتاز فرهنگی و تاریخی خود از ظرفیت بالایی برای بازیابی و اوج‌گرفتن مجدد برخوردار است.

رویکرد ما در دوره پس از بحران و پساجنگ، بازسازی اعتماد گردشگران، تقویت تصویر اصفهان به عنوان مقصدی امن و مهربان، توسعه رویدادهای ملی و بین‌المللی و ارتقای کیفیت تجربه سفر است تا ضمن جبران خسارات واردشده، زمینه رشد پایدار این صنعت فراهم شود.

زیان ناشی از جنگ اخیردر پی حملات هوایی به مراکز تاریخی و گردشگری استان چقدر بوده و چه اقداماتی برای احیا و بازسازی اماکن آسیب تاکنون انجام شده است یا در دست اقدام دارید؟

میراث اصیل و فاخر فرهنگی اصفهان تنها متعلق به مردم این استان و این کشور نیست، بلکه بخشی از هویت تاریخی و تمدنی ایران و میراث ارزشمند بشریت محسوب می‌شود. متأسفانه در جریان حمله اخیر به ساختمان استانداری اصفهان که در محدوده تاریخی دولتخانه صفوی قرار دارد، تعدادی از بناهای ارزشمند تاریخی مجاور از جمله کاخ چهلستون، عمارت رکیب‌خانه (موزه هنرهای تزئینی)، تالار اشرف، تالار تیموری و بخش‌هایی از مجموعه تاریخی دولتخانه صفوی در اثر موج انفجار و ارتعاشات ناشی از آن دچار آسیب‌هایی شدند.

بلافاصله پس از وقوع حادثه، تیم‌های تخصصی و علمی وزارت میراث فرهنگی و اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان در محل مستقر شدند و اقدامات لازم برای مستندسازی، ارزیابی فنی و تعیین میزان خسارات را آغاز شد. اقدامات انجام‌شده شامل تشکیل تیم‌های کارشناسی، تهیه گزارش‌های فنی، اجرای مرمت‌های اضطراری، تثبیت بخش‌های آسیب‌دیده، پیش‌بینی منابع اعتباری لازم و پیگیری تخصیص اعتبارات ویژه ملی برای بازسازی و احیای آثار آسیب‌دیده با دقت و ظرافت لازم بوده است.

خوشبختانه براساس ارزیابی‌های انجام‌شده، بخش عمده آسیب‌های وارد شده ناشی از جنگ قابل مرمت است و هیچ‌یک از آثار شاخص تاریخی استان دچار تخریب غیرقابل جبران نشده‌اند. در کنار خسارات وارده به برخی بناهای تاریخی، صنعت گردشگری استان نیز به دلیل کاهش موقت سفرها و افت فعالیت برخی تأسیسات گردشگری با خسارات اقتصادی مواجه شد. از این رو حمایت از فعالان گردشگری، تسهیل فرآیندهای حمایتی، اجرای برنامه‌های رونق‌بخشی سفر و تقویت تبلیغات گردشگری استان در دستور کار قرار گرفته است.

حقیقتا رویکرد ما صرفاً ترمیم کالبدی بناها نیست؛ بلکه هدف، بازگرداندن کامل کارکرد فرهنگی و گردشگری این مجموعه‌ها، ارتقای ایمنی، تقویت نظام نگهداری پیشگیرانه و افزایش تاب‌آوری میراث فرهنگی در برابر تهدیدات احتمالی آینده است.

اکنون که آب در بستر روخانه زاینده رود جاری است و چنین مزیتی موجب شده تا گردشگران زیادی برای دیدن جازبه‌های طبیعی به اصفهان سفر کنندٰ، برای رفاه حال گردشگران و خدمات‌رسانی مناسب به آنها چه برنامه‌هایی دارید و بفرمائید سالانه چه تعداد گردشگر به این کلان‌شهرسفر می‌کنند؟

ارتقای کیفیت و تنوع‌بخشی خدمات گردشگری یکی از مهم‌ترین اولویت‌های مدیریت استان است. در این راستا توسعه و نوسازی زیرساخت‌های اقامتی، بهبود شبکه حمل‌ونقل، ساماندهی دسترسی به اماکن تاریخی، توسعه مراکز اطلاع‌رسانی گردشگری، گسترش خدمات هوشمند، ارتقای امنیت گردشگران، حمایت از بوم‌گردی‌ها و گردشگری روستایی و معرفی گنجینه‌های پنهان استان و جاذبه‌های گمنام شهرها و روستاهای استان در دستور کار قرار دارد.

همچنین توسعه مسیرهای گردشگری موضوعی، تقویت خدمات راهنمایان گردشگری چندزبانه، ساماندهی فضاهای پیرامونی آثار تاریخی و توزیع متعادل سفر و پخش متوازن مسافر در سطح استان از دیگر برنامه‌های اجرایی است.

به عبارتی اصفهان همواره یکی از اصلی‌ترین مقاصد سفرگردشگران به کشور بوده است. آنگونه که تنها در ایام نوروز امسال چندین میلیون نفر از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی استان بازدید کردند و بیش از دو میلیون اقامت در مراکز رسمی و غیررسمی استان به ثبت رسید. این آمار بیانگر جایگاه ممتاز اصفهان در صنعت گردشگری ایران است.

با این وجود هدف ما صرفاً افزایش تعداد گردشگران نیست؛ بلکه تلاش داریم با ارتقای کیفیت خدمات، افزایش مدت اقامت و توسعه گردشگری تخصصی، ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد استان ایجاد کنیم.

استان اصفهان با برخورداری حدود پنج میلیون نفر جمعیت در مقابل محدودیت منابع آبی، نیازمند توسعه زیرساخت‌ها برای تامین آب مورد نیاز است؛ برنامه‌ها و اقدامات انجام‌شده برای اجرای طرح‌های ملی و استانی در راستای برآورده شدن این نیاز مهم و حیاتی و مدیریت درست منابع آب در این استان چگونه بوده و در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

موضوع آب مهم‌ترین مسئله راهبردی استان اصفهان است و مدیریت استان با تمام ظرفیت خود پیگیر اجرای پروژه‌های ملی تأمین آب با نگاه فرابخشی است. نگاه مدیریت استان این است که توسعه منابع جدید آبی باید همزمان با مدیریت مصرف، بازچرخانی آب، کاهش هدررفت شبکه‌ها، افزایش بهره‌وری و اصلاح الگوی بهره‌برداری و توجه به آبهای نامتعارف برای صنایع و توجه دوچندان به پساب دنبال شود. راه‌حل پایدار بحران آب تنها در افزایش عرضه خلاصه نمی‌شود، بلکه نیازمند مدیریت هوشمندانه تقاضا و مشارکت همه ذی‌نفعان است.

هدف نهایی ما تأمین امنیت آبی پایدار برای جمعیت بیش از پنج میلیون نفری استان و استانهای همجوار، پشتیبانی از توسعه اقتصادی، حفظ محیط زیست، احیای زاینده‌رود، توسعه صنعت گردشگری و انرژی‌های پاک و تضمین آینده‌ای مطمئن برای نسل‌های آینده اصفهان است. 

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)