جریان آنلاین (/)| شوک افزایش قیمت نان در شرایطی که هزینههای زندگی این روزها بهدلیل رشد بیحد و حصر قیمتها معیشت مردم درتنگنا قرار داده است خاطر خیلیها را آزرده کرد که چرا نان بهعنوان تنها کالای پرمصرف قشر فرودست این چنین گران شود در مقابل فعالان صنف نان افزایش قیمت آن را درحالیکه همه عوامل مؤثر در روند تولید نان در کشور گران شده اند، امری بدیهی عنوان کردند، اما آنچه که مسئلهبرانگیز شده است، یک بام و دو هوا بودن ضرورتهای اعلام نرخ نان از سوی دولت و نانوایان باتوجه به شرایط کنونی جامعه است که به اعتراضات و گلهمندی از سوی مردم و نانوایان منتهی شده است. در این باره با قاسمعلی عزیزی، رئیس سابق اتحادیه نانوایان گفتوگو کرده ایم که در ذیل مشاهده میکنید.
افزایش قیمت نان از جمله مسائلی است که باعث اظهارنظرهای مختلف در کشور شده است. نظر شما بهعنوان یکی از فعالان در این صنف چیست و چرا افزایش قیمت نان دوباره خبرساز شد؟
نکته قابل توجه این است که قیمت رسمی نان با قیمت واقعی فروش آن یکی نیست و مردم در عمل نان را با نرخهایی میخرند که بالاتر از عددهای اعلامی است. همین اختلاف دوباره موضوع نان را به صدر بحثهای روز آورده است. مثلاً قیمت نان بربری عید امسال حدود پانزده تومان اعلام شده بود حالیکه الان باتوجه به افزایش نرخ تورم قیمت این نان از سوی دولت حدود 10 تومان اعلام شده است. نانوایان میگویند هزینههای تولید نان بهطور جدی بالا رفته و دیگر نمیشود با قیمتهای قبلی کار کرد. افزایش اجاره، حقوق کارگر، بیمه کارگر، هزینههای روزانه و خمیرمایه باعث میشود که وقتی همه این هزینهها بالا میرود، نانوا باید از جایی آن را جبران کند و اگر نتواند، عملاً در فشار قرار میگیرد. دولت بهجای توجه به واقعیت بازار عددهایی اعلام کرده که با هزینه واقعی تولید همخوانی ندارد. بهعبارت دیگر دولت قیمت را پایینتر از واقعیت نگه داشته در حالی که فشار هزینهها روی نانوایان کاملاً واقعی و روزمره است. در کشور در حال حاضر بیش از ۹۵ هزار واحد نانوایی وجود دارد که بیانگر گستردگی این صنف در کشور است و ما با یک صنف کوچک و محدود روبهرو نیستیم، بلکه با شبکهای بسیار گسترده مواجهایم که هر تغییر در قیمت و هزینههایش، روی زندگی میلیونها نفر اثر میگذارد. البته نانواییهای نان لواش فعلاً از قیمتی که برای آنها از سوی دولت اعلام شده است، راضی هستند اما در بحث قیمت بربری و سنگک آنها معتقدند دولت حتی در مقایسه باگذشته قیمتها را کاهش هم داده است و همین فاصلههاست که بحث را به یک چالش جدی تبدیل کرده است.
به اعتقاد شما این ناهماهنگیها در خصوص قیمتگذاری نشان از چه دارد؟
این فاصله نشانهای از ناهماهنگی میان نرخ رسمی و واقعیت بازار است. عددی که دولت برای قیمت نان اعلام میکند با آنچه در بازار فروخته میشود، همخوانی ندارد. دولت شاید بتواند عددی را روی کاغذ اعلام کند، اما نمیتواند واقعیت فروش در بازار را نادیده بگیرد. در این نگاه مشکل فقط قیمت نیست، بلکه نبودِ نظارت و شکاف میان سیاست و واقعیت است.
به اعتقاد شما ناهماهنگی در قیمتگذاری فقط عامل اصلی مشکلات در این زمینه در روزهای اخیر است؟
علاوه بر این مسئله موضوعاتی مانند اجاره و حقوق کارگر، بیمه کارگر، هزینههای روزانه، افزایش قیمت انرژی و خمیرمایه و... باعث میشود که نانوا از محلی این افزایش هزینهها را جبران کند. این هزینهها در برخی موارد حتی تا ۱۰۰ درصدهم بالا رفتهاند. بنابراین، گرانی نان نتیجه یک عامل واحد نیست، بلکه حاصل مجموعهای از فشارهای اقتصادی است. بهعنوان مثال بیمه یکی از نمونههای روشن فشار بر نانوایان معرفی میشود. بیمه کارگر از ۵ درصدبه ۱۰درصدرسیده و بعد حتی به ۳۰ درصدهم رسیده است. این تغییر نشانهای از افزایش بار مالی بر دوش نانوایان است که باید از جایی تأمین شود، قطعاً این افراد به صندوق دولت وصل نیستند و در نتیجه با افزایش قیمت نان و از جیب مردم تأمین میشود. اگر نانوا نتواند هزینههایش را از محل قیمت نان جبران کند، ممکن است به کمفروشیها حتی کارهای خلاف روی بیاورد.
بهنظر شما آیا راهکاری برای بهبود این شرایط برای نانوایان و مردم وجود دارد؟
بله، قطعاً آزادسازی قیمت نان بهترین گزینهای است که میتواند این مشکل را حل کند. دولت کاش قیمت آرد را آزاد میکرد تا شرایط نانوا بهبود مییافت. آزادشدن قیمت نان میتواند این گره را باز کند، چون بهجای قیمتگذاری دستوری بازار براساس واقعیت هزینهها عمل میکند. البته دولت چنین کاری نکرده و قیمتها را بهصورت دستوری پایین نگه داشته است. قطعاً مسئله نان در ایران فقط یک موضوع قیمتی نیست، بلکه مجموعهای از فشارهای اقتصادی، ناهماهنگی در قیمتگذاری، اختلاف میان نرخ رسمی و بازار و نگرانی از افت کیفیت و کمفروشی را در خود جمع کرده است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)