جریان آنلاین (/) ؛ کمتر کسی تصور میکرد اعتراض بلند یک زن در میانه مجلسی مردانه، جرقه ساخت یکی از مهمترین بیمارستانهای جنوب تهران را بزند؛ بیمارستانی که دههها مأمن زنان کمبضاعت شد و نام سازندهاش را برای همیشه در تاریخ ماندگار کرد.
نصرتالملوک کاشانچی، دختر میرزا علینقی کاشانی (کاشانچی)، از خانوادهای ثروتمند و شناختهشده بود. او که در کودکی ازدواج کرده و خیلی زود از همسرش جدا شده بود، برخلاف بسیاری از زنان همدورهاش، تسلیم سرنوشت نشد. به تربیت تنها فرزندش پرداخت، تحصیلاتش را ادامه داد و در ۱۸سالگی وارد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد. بعدها برای تخصص مامایی به پاریس رفت و پس از بازگشت، همزمان با سختیهای جنگ جهانی دوم، تصمیم گرفت دانشش را وقف زنان محروم کند.
در اوایل دهه ۲۰، او در یکی از املاک پدرش در سبزهمیدان، کلینیک رایگان زنان و زایمان راهاندازی کرد؛ جایی که نهتنها درمان، بلکه هزینه دارو و مراقبت بیماران را نیز خودش پرداخت میکرد. با افزایش تعداد مراجعهکنندگان، نصرتالملوک دریافت که تنها راه کمک مؤثر، ساخت یک بیمارستان است؛ اما سرمایه لازم را نداشت.
فریادی که همهچیز را تغییر داد
روزی که پدرش میزبان جلسه تجار و اعضای اتاق بازرگانی بود، نصرتالملوک فرصت را غنیمت شمرد و وارد جمع شد؛ اقدامی که در آن زمان برای یک زن غیرمعمول و حتی ناپسند شمرده میشد. برادرانش تلاش کردند او را بیرون کنند، اما نصرتالملوک پیش از خروج، با صدایی بلند گفت:
«زنهای زیادی در جنوب شهر بهخاطر نبود پزشک و دارو میمیرند. من حجت را بر شما تمام کردم؛ شما میدانید و وجدانتان.»
همین جمله کافی بود. تجار تحتتأثیر قرار گرفتند و دقایقی بعد، او را فراخواندند تا از پشت در به پرسشهایشان پاسخ دهد. نتیجه این گفتوگو، آغاز روند ساخت بیمارستانی خیریه بود.
به گزارش همشهری آنلاین؛ در سال ۱۳۲۵ با همکاری اتاق بازرگانی، شهرداری تهران و تصویب هیأت وزیران، زمینی در خیابان ری برای ساخت بیمارستان اختصاص یافت. طراحی بنا را مهندس محسن فروغی، معمار برجسته آن دوران، برعهده گرفت و سرانجام بیمارستان بازرگانان در بهمن ۱۳۲۸ افتتاح شد؛ با ۲۰۰ تخت، بخشهای تخصصی متعدد و تجهیزاتی مدرن که بخشی از آن از آلمان خریداری شده بود. یک سال بعد نیز بیمارستان وقف عام شد تا خدماتش برای همیشه رایگان و مردمی باقی بماند.
زنی پیشرو در پزشکی قانونی
نصرتالملوک بعدها به دعوت وزارت دادگستری، نخستین زن شاغل در پزشکی قانونی شد و همزمان مدیریت بیمارستان بازرگانان را ادامه داد. او در کنار خدمات درمانی، کلاسهای سوادآموزی برای زنان بیسواد برگزار کرد و هزینه تحصیل بسیاری از جوانان مستعد را پرداخت.
این بانوی نیکوکار تا پایان عمر در خدمت مردم ماند و در اردیبهشت ۱۳۶۹ درگذشت؛ اما میراث او—از بیمارستانی که ساخت تا نسلی که تربیت کرد—هنوز زنده است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)