جریان آنلاین (/) | همزمان با برگزاری دور دوم مذاکرات در سوئیس به میزبانی و میانجیگری سفارت عمان دراین کشور، اعزام تجهیزات نظامی و نیروهای آمریکایی به منطقه افزایش یافته است و فضای سیاسی امنیتی منطقه بیش از هر زمان دیگری در سایه سنگین تهدید حمله نظامی آمریکا قرار دارد. از این رو کارشناسان معتقدند با توجه به اینکه پیش از این نیز ضمنِ انجام مذاکرات با ایران در دور پیشین با میداندادن به اسرائیل شاهد حمله اسرائیل به کشور و آغاز جنگ دوازده روزه بودیم، میزان اعتماد فیمابین کاهش یافته است. به گفته این افراد شکلگیری این مذاکرات در حالی که ایالاتمتحده همزمان سطح حضور نظامیاش چه در حوزه دریایی و چه در استقرار نیروهای زمینی در اطراف ایران و منطقه را افزایش داده و پارادوکس دیپلماسی و مذاکرات و فشار نظامی و تردیدها نسبت به نیت واقعی ترامپ را افزایش داده است.
طرفدار جنگ نیستیم
مهرداد لاهوتی، نایب رئیس اول کمیسیون برنامه وبودجه در این باره به جریان آنلاین گفت: ایران علاقهای به جنگ ندارد و درصدد است تا با دیپلماسی و مذاکرات در مسیر حفظ منافع ملی و صلح وامنیت کشور ومنطقه گام بردارد، اما همانگونه که پیش از این نیز شاهد بودیم آمریکا اقدامی جهت جلب اعتماد ایران انجام نداده وحتی در تهاجم نظامی به ایران نیز با همکاری اسرائیل همزمان با انجام مذاکرات در دور پیشین، پیشقدم شد.
وی افزود: این وضعیت نوعی تناقض آشکار را به نمایش میگذارد؛ آمریکا از یک سو پای میز مذاکره حاضر میشود و از سوی دیگر با تقویت آرایش نظامی پیام تهدید را مخابره میکند از این رو و براساس تجربههای پیشین، بهویژه جنگ ۱۲روزه آن هم در دورهای که مسیرهای دیپلماتیک هنوز به طور کامل بسته نشده بود، باعث شده است که جمهوری اسلامی ایران با اعتماد کاملی به آنچه که در مسیر مذاکره می گذرد، نداشته باشد و این ذهنیت به این مذاکرات وارد شود.
لاهوتی تأکید کرد: با این وجود همچنان امیدهایی وجود دارد که دیپلماسی بتواند راههایی برای پرهیز از درگیری مستقیم و مهار بحران باز کند؛ مسیری که در صورت موفقیت، هم هزینههای سنگین جنگ را برای آمریکا کاهش میدهد و هم با راهبرد کلان ایران که اساساً بهدنبال جنگ نیست، همخوانی دارد.
تمرکز بر دیپلماسی
نایبرئیس اول کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی درباره محور مذاکرات و نتایج احتمالی این دور از گفتوگوهای نمایندگان دو کشور گفت: اصل مذاکره بهعنوان یک سیاست جدی در دستور کار حاکمیت قرار دارد. حتی جلسات متعددی میان نمایندگان مجلس و عباس عراقچی، وزیر خارجه برگزار شده که نشان میدهد گفتوگو و تعامل، نه یک تاکتیک مقطعی بلکه بخشی از راهبرد رسمی کشور است. با اینحال، قطعاً مذاکره بهمعنای عبور از خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران نیست؛ خطوطی که همچنان برای نظام، مجلس و سایر ارکان تصمیمگیری غیرقابل چشمپوشی تلقی میشود.
خط قرمز با ظرفیتهای موشکی
این نماینده مجلس تأکید کرد: از مهمترین این خطوط قرمز موضوع توان موشکی و ذخایر دفاعی ایران است.
وی همچنین تأکید کرد: مسائل موشکی اساساً در دستور کار مذاکرات قرار ندارد و قرار نیست درباره آن گفتوگویی صورت گیرد. در عین حال تمرکز احتمالی مذاکرات میتواند بر موضوعات هستهای باشد آن هم در چارچوبی کاملاً مشخص و با رعایت ملاحظاتی که مورد تأیید سران سه قوه و در نهایت مقام معظم رهبری است. به این ترتیب، کاملاً مشخص است که برخلاف فضاسازیهای برخی از رسانهها، ایران قصد ندارد دامنه مذاکرات را به حوزههای امنیتی و دفاعی حساس گسترش دهد.
سیاستهای منطقهای در صورت جنگ
لاهوتی همچنین در خصوص وضعیت کشورهای منطقه در صورت جنگ احتمالی با آمریکا گفت: وضعیت کشورهای منطقه در صورت بروز درگیری، موضع ایران کاملاً روشن است که جمهوری اسلامی ایران تهدیدی برای همسایگان خود محسوب نمیشود و پیش از هرگونه اقدام خصمانه از سوی دیگران، خطری متوجه کشورهای منطقه نخواهد بود. با این حال، او بدیهی است که کشورهایی که در صورت بروز جنگ، با دشمن همراهی کنند یا فضای خود را در اختیار حمله به ایران قرار دهند، با پاسخ متقابل مواجه خواهند شد؛ پاسخی که دقیقاً از همان نقطهای صورت میگیرد که تهدید از آن آغاز شده است. بر این اساس، این رویکردی است برای ترسیم مرز میان بازدارندگی دفاعی و پرهیز از تنش غیرضروری در منطقه تلقی میشود. نایبرئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ضمن اشاره به بیاعتمادی گسترده نسبت به آمریکا اضافه کرد: بیاعتمادی که محدود به حاکمیت نیست و حتی در میان بخشی از منتقدان داخلی نیز وجود دارد اینکه تجربههای گذشته نشان داده که آمریکا در بزنگاههای حساس قابل اتکا نبوده و همین مسئله باعث شده اکثریت جامعه ایرانی تمایلی به توافقی نداشته باشند که منجر به تضعیف توان دفاعی کشور شود و در واقع گفت وگو درباره توان وظرفیتهای موشکی ایران به هیچ وجه مطرح نیست.
سهم صداقت و تغییر رفتار آمریکا
این نماینده مجلس توضیح داد: همزمانی مذاکرات ژنو با تشدید فضای نظامی، تصویر پیچیدهای از روابط و مذاکرات حاکم بین ایران و آمریکا ترسیم میکند؛ فرآیندی که در آن دیپلماسی و تهدید بهطور موازی پیش میروند. ایران، بر اساس اظهارات مقامات و نمایندگان مجلس، تلاش دارد ضمن حفظ آمادگی دفاعی و پایبندی به خطوط قرمز از ظرفیت گفتوگو برای کاهش تنش و جلوگیری از جنگ استفاده کند و قطعاً در این مسیر، نتیجه مذاکرات، به میزان صداقت و تغییر رفتار طرف آمریکایی در عمل گره خورده است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)