جریان آنلاین (/)| بازار داروی کشور این روزها بسیار آشفته است تا جایی که حتی به غیر از داروهای بیماریهای خاص، بسیاری از داروهای معمولی مانند «استامینافن کدئین» و... نیز کمیاب شده است. موضوعی که نشان میدهد نظارت چندانی بر بازار دارو نیست و این کالای سلامت محور به حال خود رهاشده است. طبق اعلام برخی مسئولان با تخصیص ارز ترجیحی برای واردات دارو، مقرر شده بود که داروی مورد نیاز کشور تا شش ماه ذخیرهسازی شود تا در این عرصه با مشکلی روبرو نشویم، اما آنچه هم اکنون مشاهده میشود، برخلاف برنامهریزیهای اعلام شده در این باره است. در این باره با حسین عبدلی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، گفتوگو کردهایم که در زیر آمده است میخوانید:
آشفتگی در بازار دارو باعث شده تا مردم از سویی برای تأمین بسیاری از داروها و از طرفی برای تهیه هزینههای گران آن با مشکل روبهرو شوند. آیا برای ساماندهی این وضعیت اقدامی شده یا در دست اجرا وجود دارد؟
بله، وضعیت بازار دارو این روزها با مشکلاتی در بخش تهیه و همینطور قیمتهای آن روبهروست. البته با توجه به اینکه ارز لازم با نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان برای تخصیص دارو به سازمان غذا و دارو برای تقریباً یک دوره شش ماهه پرداخت شده بود تا داروهای لازم را دپو کند، افزایش قیمت شدید دارو و شرایط کنونی مورد سؤال است و از این رو نظارتی کمیسیون بهداشت بر مدیران سازمان غذا و دارو نیز با تعیین یک مهلت 30 روزه به این سازمان در صدد است تا دلایل این گرانیهای نامتعارف مشخص شود، چراکه ما نیز در کمیسیون بهداشت به این نتیجه رسیدیم که وضعیت فعلی بازار دارو دیگر قابلادامه نیست. این بازار عملاً از دسترسیهای نظارتی خارج شده و به حال خود رها شده است. عزم جدی در مجلس وجود دارد که با تعریف چارچوبهای قانونی جدید، این وضعیت را تغییر دهیم. کمیسیون بهداشت حتی در روزهایی که جلسات علنی مجلس تعطیل است، به صورت متمرکز و تخصصی جلسات خود را برای تدوین این چارچوبها ادامه میدهد. به نظر میرسد که یکی از مشکلات زیربنایی، نبود آییننامه داخلی برای سازمان غذا و دارو است و در این راستا تدوین این آییننامه را در دستور کار قرار دادیم، هرچند که فرآیندی زمانبر خواهد بود، اما هدف نهایی ما خروج بازار از این شرایط نامناسب و رها شده است.
مسئله تخصیص ارز دولتی یکی از مواردی است که محل اختلاف نظر بین گروههای مختلف دراین زمینه است، اما به نظر میرسد که در نهایت ارز ترجیحی به دارو و برخی از اقلام تخصیص یافته است، اما گویا خروجی آن به نفع مصرفکننده نهایی نیست. چرا نظارتها با حجم ارزی که اختصاص مییابد، همخوانی ندارد؟
این همان مسئله مورد اختلاف در این زمینه است. دولت ارز ارزان قیمت را برای تأمین دارو اختصاص میدهد، اما مشکل اینجاست که در انتهای زنجیره یعنی در توزیع و قیمتگذاری، نظارتها بهشدت دچار نقص هستند. در واقع، ما نمیتوانیم در ابتدای زنجیره ارز را تزریق کنیم و چشم بر نحوه توزیع و قیمتگذاری آن در داروخانهها ببندیم. از این رو ما به طور مستمر در حال برگزاری جلسات با مدیریت سازمان غذا و دارو هستیم تا این خلأ نظارتی را با وضع قوانین جدید پر شود. مجلس از ابزارهای نظارتی خود برای پاسخگو کردن دستگاههای اجرایی استفاده خواهد کرد تا ارز تخصیصی دقیقاً به دست مصرفکننده برسد، نه اینکه در میان راه به اشکال مختلف هدر برود یا موجب رانت شود.
پیشنهاد شما برای اصلاح این فرآیند چیست، آیا مجلس با واقعیسازی قیمتها موافق است؟
تحلیل ما این است که اصرار بر سیاست فعلی تخصیص ارز، بستری را برای شکلگیری رانت در بخش خرید دارو و خدمات فراهم کرده که همچنان با قدرت ادامه دارد. نگاه من این است که ما باید به سمت آزادسازی نرخ ارز حرکت کنیم. اگر ارز آزاد شود، بخش خصوصی بر اساس نیاز بازار و در یک فضای رقابتی اقدام به واردات میکند و این میتواند انحصار شرکتهای خاص را بشکند؛ چرا که امروز بخش عمدهای از واردات تجهیزات پزشکی در دست عدهای معدود است. البته نکته کلیدی اینجاست که اگر قیمتها واقعی شود، باید یارانه مستقیماً به بیمهها منتقل شود و به این ترتیب، ما پیشنهاد میدهیم که مابهالتفاوت ارز یارانهای و ارز آزاد به بیمهها پرداخت شود تا نقدینگی و قدرت مانور آنها برای حمایت از بیمار افزایش یابد. در حال حاضر مشکل اصلی نظام سلامت، ضعف نقدینگی بیمههاست. بیمهها نه تنها نقدینگی کمی دارند، بلکه قدرت مانور لازم برای پوشش هزینههای جدید را نیز ندارند. با انتقال یارانهها به بیمهها، هم عدالت در توزیع خدمات درمانی محقق میشود و هم قیمتها به صورت منطقی کنترل خواهند شد. ما تجربه مشابهی را در حوزه نهادهای دامی داشتیم که علیرغم تلاطمهای اولیه، در نهایت منجر به شفافیت بیشتر شد؛ لذا معتقدیم در حوزه دارو نیز همین مسیر باید طی شود.
در حال حاضر دغدغه مردم دلیل افزایش قیمت و کمیابی و گاهی نایابی برخی داروهاست و مردم میپرسند وقتی ارز ۲۸۵۰۰ تومانی پرداخت میشود، چرا همچنان شاهد جهش قیمتها هستیم؟
بله، این پرسش اصلی کمیسیون بهداشت از مسئولان سازمان غذا و دارو نیز است. طبق مصوبات پیشین، این سازمان موظف بود ذخایر استراتژیک دارو و تجهیزات پزشکی را برای یک بازه زمانی ششماهه دپو کند. با تخصیص ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، قاعدتاً نباید شاهد چنین جهش قیمتی در بازار میبودیم. به این دلیل، کمیسیون فشار مضاعفی بر مدیریت سازمان غذا و دارو وارد کرد تا علت این گرانیهای غیرقابلتصور را شفاف کند. در نهایت، مسئولان مربوطه متقاعد شدند که ظرف یک ماه آینده گزارشی جامع و مبسوط برای بررسی دقیق این چالشها به کمیسیون ارائه دهند. امیدواریم با نهایی شدن این سازوکارهای نظارتی و اصلاح آییننامهها، نه تنها فشار مالی از دوش بیماران برداشته شود، بلکه پدیده قاچاق معکوس نیز به حداقل برسد. ما مصمم هستیم تا زنجیره نظارت را از مبدأ واردات تا مقصد داروخانه به شکلی منطقی و شفاف تکمیل کنیم و امیدواریم به نتایج مطلوبی برسیم.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)