جریان آنلاین (/) | بحران ناترازی بنزین در ایران این روزها به یکی از داغترین مباحث در راهروهای بهارستان و نهادهای تصمیمگیر اقتصادی تبدیل شده است. از یکسو رشد ۶ درصدی سالانه مصرف و فاصله معنادار تکنولوژی خودروهای داخلی با استانداردهای جهانی و از سوی دیگر دغدغه تورم و معیشت مردم، تصمیمگیری در این حوزه را به یک جراحی حساس تبدیل کرده است. در همین رابطه رضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در گفتوگویی صریح با «جریان آنلاین» به تشریح ابعاد مختلف این چالش، سیاستهای دولت برای مدیریت مصرف و رویکرد مجلس برای جلوگیری از فشار مضاعف بر اقشار آسیبپذیر پرداخته است که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
ناترازی بنزین به یک کلاف سردرگم در کشور تبدیل شده است، به عنوان سخنگوی کمیسیون انرژی ریشههای اصلی این وضعیت را در چه میبینید؟ آیا این وضعیت صرفاً ناشی از مصرف بالاست یا ساختار خودروها نیز مقصرند؟
واقعیت این است که ناترازی بنزین در ایران یک پدیده ناگهانی نیست؛ این نتیجه انباشت سالها سوءمدیریت ساختاری است. مشکل اصلی، تکنولوژی فرسوده خودروهای داخلی است. در حال حاضر خودروسازان ما از موتورهایی استفاده میکنند که بیش از دو دهه از عمر تکنولوژی آنها میگذرد؛ فقط ظاهر خودروها تغییر کرده، اما مصرف سوخت آنها اصلاح نشده است. وقتی این را کنار عدم توسعه سبد سوخت و بیتوجهی به زیرساختهای سی ان جی میگذاریم، به وضعیت امروز میرسیم. آمارها نگرانکننده است؛ از سال ۹۸ تاکنون روزانه ۴۰ میلیون لیتر به مصرف کشور اضافه شده این. این میزان مصرف بنزین در ایران ۵ برابر ترکیه و حتی بیشتر از مجموع مصرف آلمان و فرانسه است؛ آنهم در حالی که تعداد خودروهای ما از این کشورها کمتر است.
دولت برای مقابله با این روند سیاستهایی از جمله واردات خودروهای کممصرف را در دستور کار دارد، اما منتقدان میگویند تعرفههای سنگین این سیاست را عقیم کرده است؛ دیدگاه شما چیست؟
دولت تلاشهای خوبی داشته است؛ برای مثال در مناطق آزاد واردات خودروهای کممصرف کلید خورد، اما ناهماهنگی در سیاستگذاری، ما را با چالش مواجه کرده است. قرار بود خودروهای برقی با تعرفههای بسیار پایین و کمتر از ۱۰ درصد وارد شوند تا تراز سوخت بهبود یابد، اما مداخلات بعدی، تعرفهها را تا ۱۰۰ درصد افزایش داد. این یعنی سیاستگذار با یک دست چراغ سبز نشان میدهد و با دست دیگر مسیر را مسدود میکند. ما در مجلس معتقدیم تا زمانی که سیاستهای تعرفهای با استراتژی کاهش مصرف سوخت همسو نشود، تغییر محسوسی نخواهیم دید.
یکی از بحثهای داغ این روزها، افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان است. مردم نگرانند که این افزایش، تورم انتظاری و گرانی کالاها را تشدید کند. کمیسیون انرژی چه تضمینی برای کنترل این وضعیت دارد؟
دغدغه مردم کاملاً بهجا است. ما در کمیسیون انرژی با حضور دستگاههای ذیربط نظیر وزارت نفت، سازمان برنامه و دیوان محاسبات، کارگروه ویژهای تشکیل دادهایم. استراتژی اصلی ما تمرکز بر روشهای غیرقیمتی است. برای پیشگیری از تورم در بخش حملونقل عمومی، سهمیه تاکسیها، اسنپها و وانتبارها با نرخهای اول و دوم حفظ شده است. هدف دولت از افزایش نرخ سوم بنزین، فشار به مردم نیست؛ بلکه ایجاد یک اختلاف قیمت معنادار با سی ان جی است تا مصرفکنندگان به سمت سوختهای جایگزین سوق داده شوند. در واقع بخش عمدهای از مصرفکنندگان نرخ سوم، افراد پرمصرفی هستند که استطاعت مالی دارند و قرار نیست فشار تورمی آن به عموم مردم منتقل شود.
جمعبندی شما از مسیر اصلاح تراز سوخت چیست؟
ناترازی بنزین با ابزارهای صرفاً قیمتی درمان نمیشود. راهکار اصلی، نوسازی تکنولوژی خودروها و تنوعبخشی به سبد سوخت کشور است. دولت و مجلس با درک واقعیتهای اقتصادی، به دنبال مدیریت هوشمندانه مصرف هستند. اولویت خط قرمز ما حفاظت از معیشت عمومی است و اجازه نمیدهیم شوکهای قیمتی، سفره مردم را کوچکتر کند، اما همزمان باید با واقعبینی، سقفهای حمایتی را متناسب با تورم تعدیل کنیم تا مسیر اصلاح به شکلی منطقی طی شود.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)