جریان آنلاین (/) | صدیقه بهزادپور؛ فرآیند نه جنگ نه صلح، رویکردی است که به گفته بسیاری از کارشناسان شاید پیامدهای ناخوشایندتری از جنگ بهدنبال داشته باشد. این روزها در حالیکه مذاکرات بین ایران و عمان در خصوص توافق نهایی عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز در جریان است، ترامپ باز هم بارها سعی کرده است از این رویکرد به نفع خود بهرهبرداری کند و ادعای بازشدن تنگه هرمز را در فضای مجازی منتشر کرده و به گونهای فضاسازی کرده است که این گفتوگوها به معنای این است که ایران میخواهد عقبنشینی کند یا امتیازی به طرف مقابل بدهد اما مسئولان ایرانی بارها تأکید کردهاند که این مذاکرات نه به معنای «بازگشایی» تنگه هرمز است و نه ربطی به معامله سیاسی دارد و فقط با هدف نظمدادن به عبور و مرور و تعیین تکلیف شناورهایی که از این مسیر میگذرند. باوجود بسیاری از صاحبنظران این یعنی ایران همچنان «مدیر» و «صاحباختیار» اصلی این آبراه است و هیچکس نباید این مسئله را با ضعف یا چراغ سبز نشان دادن اشتباه بگیرد. به باور بسیاری از کارشناسان موضع ایران در این مورد خیلی شفاف و صریح است و آن اینکه؛ ایران هیچگاه در حالت فشار و تهدید مذاکره نمیکند، اما در عین حال اهل دیپلماسی که از موضع قدرت باشد، نیز هست و در یک کلمه؛ کلیدِ تنگه هرمز دستِ جمهوری اسلامی است و تا زمانی که شروط ما تأمین نشود، هیچ تغییری در این اقتدار ایجاد نخواهد شد. در این باره با بهنام سعیدی، دبیر کمیسیون امنیت ملی مجلس گفتوگو کردهایم که در زیر آمده میخوانید:
مذاکرات بین ایران و عمان درباره تعیین وضعیت عبور کشتیهای تجاری و... از این تنگه بهنظر برخی از کارشناسان، پیش زمینه و چراغ سبزی برای بازگشایی این تنگه استراتژیک است. پاسخ شما به این شائبه چیست؟
مذاکرات کنونی ما با عمان فقط در چارچوب تنظیم قواعد عبور و مرور، مسیرهای دریایی و مدیریت فنی شناورهاست. این گفتوگوها هیچ ارتباطی به مفهوم بازگشایی یا معامله بر سر حاکمیت تنگه هرمز ندارد. تنگه هرمز کارت برنده و ابزار بازدارنده جمهوری اسلامی است، منطقی نیست که این اهرم فشار را بدون دریافت امتیازات اساسی از دست بدهیم. تا زمانی که محاصره دریایی پابرجاست و تهدیدهای ایالات متحده رفع نشده، هرگونه گمانهزنی درباره بازشدن تنگه، غیرواقعبینانه و ناشی از درک نادرست از راهبرد امنیتی ماست.
اما برخی معتقدند عمان در این میان نقش میانجی را ایفا میکند تا ایران شروط خاصی را بپذیرد؟
برعکس ما هستیم که شروط را تعیین میکنیم. جمهوری اسلامی بهعنوان قدرت ساحلی مسلط، برای هر شناوری که قصد عبور دارد، پروتکلهای سختگیرانه خود را تعریف کرده است. مجوز عبور، عدم فعالیت نظامی و پرداخت هزینههای خدمات زیستمحیطی و امنیتی، خط قرمز ماست. ما به عمان اعلام کردهایم که این گفتوگوها تنها زمانی به نتیجه میرسد که منافع ایران تأمین شود. اگر عمان بخواهد در این مسیر، نقش واسطه برای حضور دوباره آمریکاییها یا نفوذ آنها ایفا کند، ما نهتنها توافق نخواهیم کرد، بلکه میز مذاکره را ترک میکنیم. حضور آمریکا در این آبراهه برای ما غیرقابلقبول است.
پس از تعیین وضعیت تنگه هرمز بعد از نهاییشدن مذاکرات ایران و عمان به نظر شما آیا بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد امکانپذیر است؟ آیا امکان اعتماد مجدد به دیپلماسی وجود دارد؟
ما به ماهیت رفتاری آمریکا واقفیم، ایالات متحده نهتنها غیرقابل پیشبینی است، بلکه در تصمیمگیریهای کلان خود دچار تزلزل و هیجانزدگی است. دیپلماسیای که ما به آن باور داریم بر پایه احترام متقابل است، نه دیپلماسی زیر سایه تحریم و زور. آنها در گذشته توافق را نقض کردند ما اما ثابت کردیم که به عهد خود پایبندیم. امروز آنها مبهوت توان نظامی و عملیاتی ما هستند و در باتلاقی که خودشان ساختهاند، دستوپایشان بسته شده است. ما برای هر سناریویی آمادهایم هم در میدان نبرد و هم در فضای دیپلماتیک در حقیقت واقعیتهای میدانی این را نشان میدهد که آمریکا در باتلاقی که خودساخته گیر افتاده است. جنگافروزی آمریکاییها نهتنها ذخایر استراتژیک نفت آنها را کاهش داده و سامانههای دفاعیشان را فرسوده کرده، بلکه حتی در میان جریانهای سیاسی خودشان نیز شکاف ایجاد کرده است. امروز تمام دنیا از متحدان اروپایی گرفته تا کشورهای منطقه، دریافتهاند که ابرقدرت بودن آمریکا بیشتر یک هیمنه پوشالی است. ما بیشتر از پنج ماه است که با تمام توان برابر این فشارها ایستادهایم. آنها حالا بهدنبال راه گریزی هستند تا از این بنبست خارج شوند.
ایران کاملاً تأکید کرده است که در صورت تجاوز آمریکا به ایران به منافع آنها در کشورهای منطقه حمله میکند. در صورت ادامه همکاری کشورهای منطقه با آمریکا، ایران چه اقدامی خواهد کرد؟
پیام ما به همسایگان روشن است، امنیت، دستهجمعی است، یعنی اگر کشوری از کشورهای حوزه خلیج فارس، زیرساختهای خود را در اختیار آمریکا قرار دهد تا علیه ایران اقدامی صورت گیرد، باید عواقب آن را بپذیرد. ما هرگز اجازه نخواهیم داد کسی با همکاری با دشمنان، به امنیت ملی ما ضربه بزند. حاکمیت ما بر تنگه هرمز قطعی و خدشهناپذیر است. ما نه به آمریکا و نه به هیچ قدرت دیگری اجازه جای پا در این منطقه را نخواهیم داد. تنگه هرمز متعلق به ماست و کلید آن در اختیار جمهوری اسلامی باقی خواهد ماند و این رویکرد مسئلهای مقطعی نیست، بلکه برای همیشه اعتبار دارد.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)