جریان آنلاین (/): دانشمندان دانشگاه لستر در پژوهشی که نتایج آن در مجله معتبر علمی PNAS انتشار یافته، موفق به شناسایی نخستین جاندار شناختهشده جهان شدهاند که میتواند روند پیری خود را کند کند. این موجود خارقالعاده زنبور کوچکی با نام علمی Nasonia vitripennis یا همان «زنبور جواهر» است که در مرحله لاروی قادر است مسیر رشد خود را بهصورت موقت متوقف کند؛ پدیدهای که نه تنها باعث درنگ در گذر عمر، بلکه موجب افزایش طول عمر آن در بزرگسالی میشود.
در این حالت که «دیاپوز» نام دارد، زنبور به نوعی خواب زمستانی زودهنگام فرو میرود و فعالیتهای سلولیاش را به پایینترین میزان ممکن کاهش میدهد. نتیجه تحقیقات نشان میدهد زنبورهایی که دیاپوز را تجربه کردهاند، ۳۰ درصد بیشتر عمر میکنند و سرعت پیری مولکولی در بدنشان ۲۹ درصد کمتر از همنوعانشان است. به بیان سادهتر، ساعت زیستی این حشره با آرامش بیشتری به تیکتاک خود ادامه میدهد.
به گزارش عصر ایران؛ دلیل انتخاب زنبور جواهر برای این مطالعه، شباهت ساختار ژنتیکی آن با انسان است؛ زیرا برخلاف سایر بیمهرگان این حشره دارای سیستم فعال متیلاسیون دیانای است، سازوکاری که سن بیولوژیکی جانداران را مشخص میکند. همین ویژگی باعث شده زنبور جواهر به یکی از دقیقترین مدلهای آزمایشگاهی برای بررسی فرآیند پیری تبدیل شود.
دادههای بهدستآمده از این تحقیق بیانگر آن است که تجربیات دوران رشد، همانند تنظیم یک ریتم زیستی در بدن عمل میکنند و میتوانند مسیر پیری را در سطح ژنتیک تغییر دهند. کندی ساعت اپیژنتیک این زنبورها ناشی از تغییرات در مسیرهای حیاتی مانند حسگر مواد مغذی و سیگنالدهی انسولین است؛ مسیرهایی که در انسان نیز نقش کلیدی در تنظیم عمر دارند و امروزه در قلب پژوهشهای ضدپیری قرار گرفتهاند.
پروفسور ایمون مالون، سرپرست تیم تحقیق، بر این باور است که این یافته نشان میدهد پیری امری ثابت و غیرقابل تغییر نیست، بلکه میتوان حتی پیش از تولد با محیط و شرایط رشدی آن را آهستهتر کرد. به گفته وی، این مطالعه پنجرهای تازه به سوی آیندهای گشوده است که در آن شاید دانشمندان بتوانند مداخلههایی طراحی کنند که پیری را از ریشههای مولکولیاش مهار کند.
به نظر میرسد زنبور جواهر، این موجود درخشان و کوچک، کلید درک راز «توقف زمان» را در اختیار انسان قرار داده است؛ راز پررمز و رازی که شاید روزی به درمان و کنترل پیری در نوع بشر منجر شود.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)