جریان آنلاین (/) / صدیقه فتاحی؛ دادههای اقلیمی نشان میدهد گرمای تابستان امسال یک پدیده تصادفی نیست بلکه چند عامل در این رویداد اقلیمی تأثیر دارد و این در حالی است که بسیاری علت اصلی را تنها گرمایش زمین میدانند کارشناسان هواشناسی وضعیت رطوبت خاک در شهرهای ایران را نقش تعیینکننده در گرمای کشور میدانند.
در تحلیلهای مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران آمده است که خشکسالی و کاهش محسوس بارشها در استانهای مرکزی مانند تهران، قم، اصفهان، مرکزی و سمنان باعث شده تا رطوبت خاک بهشدت کاهش یابد.
وقتی خاک خشک است انرژی خورشید بهجای صرفشدن برای تبخیر آب که باعث خنکشدن هوا میشود، مستقیماً صرف گرمکردنِ سطح زمین و دمای هوا میشود و این باعث شده است که حتی در روزهای بدون باد شهرهای مرکزی ایران بهشدت داغ باقی بمانند.
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم در گفتوگویی تصریح کرد: مناطق جنوبشرق کشور بهویژه سیستانوبلوچستان و کرمان نیز تحتتأثیر تغییر الگوهای جوی هستند بهخصوص اینکه در سالهای ال نینو پدیده مونسونهای هند ضعیفتر عمل میکنند و این رویداد باعث شده جنوب شرق ایران رطوبت کمتری را دریافت کنند و در نتیجه آسمانِ صاف و بیابر، تابش مستقیم خورشید را به حداکثر برساند و رکورد دمایی جدیدی را ثبت کند.
و در همین راستا رئیس مرکز ملی پیشبینی سازمان هواشناسی در گفتوگو با خبرنگار جریان آنلاین (/) پیشبینی کرده بود که اواخر تیر و اوایل مردادماه دمای هوا معمولاً در بیشتر مناطق کشور افزایش مییابد که البته این افزایش دما در استانهای مختلف متفاوت خواهد بود آنگونه که درجه دما در شهرهای جنوب، جنوب غربی نسبت به سایر نقاط کشور بیشتر است.
وی همچنین در ادامه تصریح کرد: طبق پیشبینیها دمای هوای کشور طی روزهای آخر تیرماه و اوایل ماه مرداد در اغلب استانهای کشور بهویژه مناطق گرمسیر (شهرهای جنوبی کشور) به بیش از 50 درجه میرسد.
ضیائیان در خصوص حفظ سلامتی مردم در روزهای گرم پیش رو هم تأکید کرد و گفت: توصیه ما به مردم این است طی روزهای بسیار گرم حتی المقدور بین ساعت 10 تا 16 از قرار گرفتن در مقابل نور مستقیم خورشید به مدت بیش از نیم ساعت خودداری کنند چرا که تابش نورخورشید درهوای بسیار گرم میتواند برای افرادی که در معرض مستقیم نورخورشید قرار دارند بهدلیل وجود اشعه فرابنفش خطرآفرین شود.
چرا تابستان امسال متفاوت است؟
برخلاف سالهای گذشته بارشهای بهاره ۱۴۰۵ اگرچه شروع گرمای تابستان را اندکی به تأخیر انداخت اما نتوانست کمبود منابع آب زیرزمینی و خشکی انباشته خاک را جبران کند. گزارشهای بینالمللی از جمله World Weather Attribution تأیید میکنند که خط پایه دمایی زمین نسبت به دهههای گذشته بالاتر آمده است و این یعنی همان الگوی هوایی که در دهه ۷۰ میلادی باعث یک دمای مشخص میشد، امروز به دلیل گرمای پایه زمین دمای بسیار بالاتری ایجاد میکند.
گفتنی است که گرمای فعلی در شهرهای ایران حاصل یک چرخه معیوب است و آن اینکه در کنار خشکی خاک که قدرتِ خنککنندگی طبیعی طبیعت را از بین برده، انتشار گازهای گلخانهای دمای پایه را بالا برده است.
کارشناسان در این رابطه هشدار میدهند که با تداوم کاهش بارندگی و مدیریت نامناسب منابع آبی، شهرهای فلات مرکزی ایران در تابستانهای پیش رو با تنش حرارتی شدیدتری دستبهگریبان خواهند بود.
پیش بینی تداوم گرمای شدید در کشور
بر اساس الگوهای هواشناسی گرمای شدید در اکثر مناطق کشور همچنان ادامه دارد و بررسی آخرین خروجی مدل پیشبینی هواشناسی نشان میدهد امروز دوشنبه 29 تیر 1405 الگوی غالب جوی کشور همچنان تابستانی خواهد بود و استقرار توده هوای گرم در بیشتر استانها ادامه مییابد؛ بهگونهای که بخش وسیعی از نیمه جنوبی، مناطق مرکزی و شرق کشور با دمای بالا و آسمانی عمدتاً صاف تا کمی ابری روبهرو خواهند بود.
طی ساعات بعدازظهر و اوایل شب (29 تیر 1405) رشد ابرهای همرفتی در ارتفاعات البرز، بخشهایی از شمالغرب، ارتفاعات زاگرس مرکزی و جنوبشرق کشور دور از انتظار نیست و در این مناطق احتمال وقوع رگبارهای پراکنده، رعدوبرق و وزش باد موقت وجود دارد با این حال گستره بارشها محدود است و انتظار وقوع سامانه بارشی فراگیر در کشور دیده نمیشود.
همچنین وزش باد در شرق و جنوبشرق کشور بهویژه در سیستان و بلوچستان، شرق کرمان و بخشهایی از خراسان جنوبی در برخی ساعات میتواند موجب خیزش گردوخاک، کاهش دید افقی و افت کیفیت هوا شود. در دامنههای جنوبی البرز و برخی مناطق مرکزی نیز وزش باد پدیده غالب ساعات بعدازظهر خواهد بود.
در گزارش تسنیم هم آمده است که بررسی روند چندروزه مدلهای هواشناسی نشان میدهد تا اواسط هفته تغییر محسوسی در الگوی جوی کشور رخ نخواهد داد و گرمای تابستانی همچنان بر اکثر مناطق ایران حاکم خواهد بود و در این مدت بارشها عمدتاً به نواحی مرتفع و مستعد رگبارهای همرفتی محدود میشود. روند کاهش دما در نوار شمالی کشور از جمله در تهران از امروز آغاز میشود.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)