رکوردشکنی سرما در قطب جنوب؛ منفی ۸۴ درجه و نوسان 20 درجه‌ای

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1405/05/12 20:38:44
رکوردشکنی سرما در قطب جنوب؛ منفی ۸۴ درجه و نوسان 20 درجه‌ای

جریان آنلاین (/): درحالی‌که بخش بزرگی از نیمکره شمالی با موج‌های شدید گرما دست‌وپنجه نرم می‌کند، جنوبگان در سرمای زمستانی فرو رفته است. ایستگاه تحقیقاتی کنکوردیا که در بخش داخلی این قاره قرار دارد، روز ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۷ تیر ۱۴۰۵) دمای منفی ۸۴.۱ درجه سانتی‌گراد را ثبت کرد. این دما نخستین بار ساعت 06:25 صبح و بار دیگر تنها ۹ دقیقه بعد ثبت شده است.

ایستگاه کنکوردیا که توسط برنامه ملی تحقیقات جنوبگان ایتالیا و مؤسسه قطبی فرانسه اداره می‌شود، بر روی لایه‌ای یخی به ضخامت حدود ۳۳۰۰ متر در فلات جنوبگان قرار گرفته و بیش از ۹۶۰ کیلومتر با نزدیک‌ترین خط ساحلی فاصله دارد. این ایستگاه پیش‌تر نیز در سال ۲۰۱۰ دمای منفی ۸۵.۸ درجه سانتی‌گراد را ثبت کرده بود.

گابریله کاروگاتی شیمی‌دان جو و یخچال‌شناس و رئیس این ایستگاه ثبت دمای اخیر را قابل‌توجه توصیف کرد و گفت: آب‌وهوای جنوبگان همچنان می‌تواند نوسانات چشمگیری داشته باشد. وی افزود: این رخداد نشانه‌ای از توقف یا معکوس شدن روند گرمایش جهانی نیست و تغییرات اقلیمی به روندهای بلندمدت اشاره دارد، درحالی‌که رویدادهای جوی کوتاه‌مدت همچنان می‌توانند باعث وقوع سرمای استثنایی شوند.

کاروگاتی خاطرنشان کرد جنوبگان تحت تأثیر فرآیندهای پیچیده جوی قرار دارد و ثبت دمای بسیار پایین در یک نقطه با افزایش میانگین دمای کره زمین تناقضی ندارد. در سال‌های اخیر گرمایش جهانی که عمدتاً ناشی از فعالیت‌های انسانی است موجب ذوب یخ‌های جنوبگان و گرم‌تر شدن آب‌های اقیانوس جنوبی شده است.

کمترین دمای ثبت‌شده در تاریخ زمین همچنان متعلق به ایستگاه هواشناسی وستوک روسیه در شرق جنوبگان است؛ جایی که در سال ۱۹۸۳ دمای منفی ۸۹.۲ درجه سانتی‌گراد اندازه‌گیری شد.

نکته جالب اینکه ثبت این سرمای کم‌سابقه تنها چند هفته پس از رخدادی کاملاً متفاوت اتفاق افتاد. پایگاه اسپرانزا متعلق به آرژانتین در شبه‌جزیره جنوبگان، روز  ۶ ژوئن ۲۰۲۶  (۱۶ خرداد ۱۴۰۵) دمای ۱۵.۴ درجه سانتی‌گراد را ثبت کرد که بالاترین دمای زمستانی این منطقه محسوب می‌شود. این دمای غیرمعمول در جریان یک موج گرمای طولانی‌مدت ثبت شد که طی آن دما به مدت سه هفته متوالی بالاتر از نقطه انجماد باقی ماند.

رائول کوردرو اقلیم‌شناس دانشگاه خرونینگن هلند در واکنش به این رخداد گفت: این وضعیت واقعاً باورنکردنی است. دمای ثبت‌شده حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد بالاتر از مقدار معمول این زمان از سال بود و چنین اختلافی یک ناهنجاری بسیار بزرگ محسوب می‌شود.

این نوسانات شدید دمایی هم‌زمان با وقوع موج‌های گرمای بی‌سابقه، خشک‌سالی و آتش‌سوزی‌های گسترده در بخش‌هایی از آمریکای شمالی و اروپا رخ داده است. یوهان راکستروم مدیر مؤسسه پژوهش‌های تأثیرات اقلیمی پوتسدام آلمان هشدار داد: سال ۲۰۲۶ تنها آغاز ماجراست. شرایط به‌طور اجتناب‌ناپذیر بدتر خواهد شد و این روند آن‌قدر ادامه پیدا می‌کند که ممکن است از توانایی بشر برای سازگاری با آن فراتر رود.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)