ردیابی پنهان کاربران در وب؛ سلطه غول‌های فناوری بر داده‌ها و چالش‌های حقوقی در بخش سلامت

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1404/12/08 08:42:25
ردیابی پنهان کاربران در وب؛ سلطه غول‌های فناوری بر داده‌ها و چالش‌های حقوقی در بخش سلامت

جریان آنلاین؛ (/cms/news/jarianonline.ir) با گسترش تبلیغات دیجیتال شرکت‌های بزرگ فناوری با استفاده از فایل‌های گرافیکی نامرئی موسوم به پیکسل‌های ردیابی در میلیون‌ها وب‌سایت و ایمیل به جمع‌آوری گسترده داده‌های کاربران پرداخته و سودهای کلانی کسب می‌کنند. این پیکسل‌ها اطلاعاتی از جمله آدرس‌های IP محصولات مشاهده یا کلیک‌شده و حتی داده‌های حساس مرتبط با سلامت افراد را جمع‌آوری و مستقیماً به سرورهای شرکت‌ها ارسال می‌کنند. داده‌های به‌دست‌آمده سپس برای هدف‌گیری دقیق‌تر تبلیغات و افزایش اثربخشی کمپین‌های بازاریابی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یکی از جنجالی‌ترین ابعاد این اکوسیستم نظارت دیجیتال ایجاد پروفایل‌های سایه است. پلتفرم‌ها می‌توانند با اتکا به اطلاعات به‌اشتراک‌گذاشته‌شده توسط دوستان، مخاطبان و نیز فعالیت‌های آنلاین افراد در سراسر وب حتی درباره کسانی که کاربر رسمی آن پلتفرم نیستند نیز داده جمع‌آوری و ذخیره کنند آن هم بدون رضایت مستقیم آنها. آدرس‌های IP و اثر انگشت مرورگر این امکان را فراهم می‌کند تا هویت‌های دیجیتال پایداری ساخته شود؛ به‌گونه‌ای که اگر فردی در آینده به یک پلتفرم بپیوندد سوابق رفتاری انباشته‌شده طی سال‌ها فوراً به حساب کاربری جدید او متصل شود.
بر اساس گزارش تِرِکِر راداراز DuckDuckGo، شرکت مادر گوگل یعنی Alphabet Inc. گسترده‌ترین شبکه ردیابی در وب را در اختیار دارد. 
طبق این گزارش گوگل قادر است داده‌های کاربران را در حدود ۷۰ درصد از وب‌سایت‌های بازدیدشده مشاهده کند. پس از آن، Microsoft با حدود ۳۰ درصد و Meta Platforms با ۱۹.۷ درصد از کل سایت‌های بازدیدشده در رتبه‌های بعدی قرار دارند. 
همچنین ByteDance، شرکت مادر تیک‌تاک ردیاب‌هایی در نزدیک به پنج درصد وب‌سایت‌ها دارد که فاصله قابل توجهی با رقبا نشان می‌دهد.
نفوذ این ردیاب‌ها حتی به حوزه‌های حساسی مانند نظام سلامت ایالات متحده نیز رسیده است.
 طبق مطالعه‌ای که در نشریه علمی PNAS Nexus منتشر شده، حدود ۶۶ درصد بیمارستان‌های آمریکا از پیکسل‌های ردیابی در وب‌سایت‌های خود استفاده می‌کنند. این پیکسل‌ها اطلاعاتی مانند کلینیک‌های مورد بازدید بیماران یا شرایط پزشکی جست‌وجوشده را به شرکت‌های فناوری منتقل می‌کنند.
در همین راستا، سیستم درمانی غیرانتفاعی Advocate Aurora Health اعلام کرده بود که از ابزارهای «متا پیکسل» و گوگل آنالیتیکس برای بهبود خدمات استفاده کرده است اما این ابزارها داده‌های سلامت شخصی حدود سه میلیون بیمار را به شرکت‌های ثالث منتقل کردند و در نهایت به طرح یک دعوی حقوقی دسته‌جمعی گسترده انجامید.
اگرچه فناوری پیکسل‌های ردیابی ذاتاً غیرقانونی نیست، اما جمع‌آوری و پردازش داده‌ها تحت نظارت مقررات سخت‌گیرانه‌ای مانند مقررات عمومی حفاظت از داده‌های اتحادیه اروپا GDPR قرار دارد. 
شرکت‌ها ملزم‌اند برای هرگونه ردیابی غیرضروری با اهداف تبلیغاتی یا پروفایل‌سازی، رضایت صریح و آگاهانه کاربران را دریافت کنند. 
در ایالات متحده نیز به‌اشتراک‌گذاری داده‌های حساس بدون رضایت می‌تواند پیامدهای حقوقی سنگینی به همراه داشته باشد.
به گزارش ایسنا، تاکنون بیش از ۵۰ دعوی حقوقی دسته‌جمعی علیه متا و گوگل به دلیل استفاده از پیکسل‌های ردیابی در بخش سلامت ثبت شده است.
به گزارش خبرگزاری آناتولی کمیسیون تجارت فدرال آمریکا نیز عملیات پنهان ردیابی پیکسل‌ها را اقدامی فریبنده دانسته و جریمه‌هایی چند میلیون دلاری برای آن در نظر گرفته است.

پایگاه خبری جریان/جریان آنلاین (/cms/news/jarianonline.ir)