راز ماسک منقاری پزشکان طاعون؛ از باور میاسما تا ناکارآمدی در برابر بیماری

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1405/07/19 18:15:58
راز ماسک منقاری پزشکان طاعون؛ از باور میاسما تا ناکارآمدی در برابر بیماری

جریان آنلاین (/): تصویر پزشکی با لباس تیره عینک گرد و ماسک منقار بلند امروز به نماد طاعون تبدیل شده است. بااین‌حال مستندات تاریخی نشان می‌دهد این پوشش حدود 300 سال پس از مرگ سیاه قرن چهاردهم و در شیوع‌های قرن هفدهم رواج یافت. طراحی آن معمولاً به شارل دو لورم پزشک فرانسوی دربار نسبت داده می‌شود که لباسی سرتاسری از چرم برای محافظت در برابر بیماری طراحی کرد. پوشش او شامل لباس بلند دستکش کلاه عینک و ماسکی با بینی کشیده بود. برخی پزشکان نیز عصایی همراه داشتند تا بدون نزدیک شدن بیش‌ازحد به بیمار او را معاینه کنند.

پژوهشی در سال ۲۰۲۴ نشان داد روایت رایج درباره این لباس از ترکیب منابع متفاوت شکل گرفته و تصویر امروزی پزشک طاعون لزوماً با پوشش واقعی همه پزشکان آن دوران مطابقت ندارد. منقار ماسک بر پایه نظریه میاسما ساخته می‌شد. بر اساس این باور بیماری از هوای آلوده و بدبو منتقل می‌شود. پزشکان داخل منقار را با مواد معطر گیاهان دارویی و ادویه‌هایی مانند دارچین و مُر پر می‌کردند تا هوای ورودی پیش از رسیدن به بینی و ریه پاک شود. شارل دو لورم باور داشت شکل کشیده ماسک به هوا فرصت می‌دهد تا با عطر گیاهان آمیخته شود.

اما خوشبو کردن هوا عامل بیماری را از بین نمی‌برد. عامل طاعون باکتری یرسینیا پستیس است که از طریق گزش کک آلوده تماس با بافت‌ها یا مایعات بدن حیوان آلوده و استنشاق قطرات تنفسی عفونی منتقل می‌شود. پوشش چرمی دستکش و عینک ممکن بود تا حدی تماس پوست و چشم با مواد آلوده را کاهش دهد اما میزان حفاظت واقعی آن مشخص نیست. پزشکان هنوز عامل بیماری را نمی‌شناختند و نمی‌توانستند راهکار حفاظتی را بر اساس مسیر واقعی انتقال طراحی کنند. مورخان نیز تأثیر روش‌های درمانی آن دوران بر درمان طاعون را اندک دانسته‌اند.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)