جریان آنلاین (/): یک باستان شناس و متخصص دوره پارینه سنگی به بیان روایتی از کشف یک دندان ۵۰ هزار ساله مربوط به یک کودک نئاندرتال در یکی از غارهای کرمانشاه طی سال های گذشته پرداخت.
دکتر فریدون بیگلری به مناسبت هفته میراث فرهنگی در گفت و گویی با اشاره به ماجرای کشف یک دندان ۵۰ هزار ساله انسان نئاندرتال در یکی از غارهای کرمانشاه اظهار کرد کشف این دندان در غار وزمه شهرستان اسلام آبادغرب در استان کرمانشاه اولین مدرک قطعی از سکونت انسان های نئاندرتال در فلات ایران را به اثبات رسانید. وی افزود این دندان که اواخر دهه ۷۰ طی بررسی های باستان شناسی در این غار به دست آمد مربوط به یک کودک شش تا ۱۰ ساله است که قدمت آن به حدود ۴۰ تا ۷۰ هزار سال قبل برمی گردد.
رئیس بخش پارینه سنگی موزه ملی ایران تصریح کرد این دندان از زمان کشف در موزه ملی ایران نگهداری می شود و تا سال ها تصور بر این بود که متعلق به انسان خردمند با قدمتی حدود ۲۵ هزار سال است. اما طی پژوهش هایی که در سال های اخیر با استفاده از روش پیشرفته برش نگاری پرتو ایکس با همکاری متخصصان فرانسوی انجام گرفت نشان داد شکل محل اتصال مینا و عاج و ابعاد بزرگ تاج دندان و فرم مربعی سطح سایش آن همگی از ویژگی های ریخت شناسی دندان نئاندرتال است. بر اساس پژوهش های جدید به این قطعیت دست پیدا کردیم که این یک دندان انسان نئاندرتال است.
این باستان شناس کرمانشاهی خاطرنشان کرد تا پیش از انجام این کشف جدید بجز استخوان کشف شده از دوره پارینه سنگی میانه در غار بیستون که هنوز انتساب آن به انسان نئاندرتال به قطعیت نرسیده مدرک مستقیمی مبنی بر وجود نئاندرتال ها در ایران وجود نداشت. اما این دندان پس از انجام آنالیزهای پیشرفته نام ایران را در نقشه پراکنش قطعی نئاندرتال ها در جنوب غربی آسیا ثبت کرد.
بیگلری در ادامه درباره محلی که برای اولین بار دندان انسان نئاندرتال در آن کشف شد گفت غار وزمه غاری با حدود ۳۰ متر طول در نزدیکی شهرستان اسلام آبادغرب است که برای اولین بار در اواخر دهه ۷۰ توسط دکتر کامیار عبدی از باستان شناسان مطرح کشورمان شناسایی شد. غاری که از دست کم حدود ۷۰ هزار سال پیش محل زندگی جانورانی چون شیر و کفتار خالدار و گرگ و پلنگ و خرس بوده است. در بررسی های اولیه ای که دکتر عبدی به همراه تیم کاوش و بررسی از این غار انجام دادند انبوهی از استخوان حیوانات و همین دندان در میان بقایای حفاری غیرمجاز یافت شد.
وی ادامه داد سال ۱۳۹۸ هم طی بررسی هایی که من در این غار داشتم برای نخستین بار ابزارهای سنگی فرهنگ موستری را در این غار پیدا کردم که ثابت می کرد نئاندرتال ها به صورت گذری از این غار استفاده می کرده اند.
معاون امور فرهنگی موزه ملی ایران درباره چگونگی وجود دندان کودک نئاندرتال در داخل این غار با مطرح کردن دو نظریه عنوان کرد در یک نظریه می توان گفت نئاندرتال ها این کودک را پس از مرگ در انتهای غار دفن کرده اند و بعدها بقایای او در اثر حفاری های غیرمجاز پراکنده شده است. در یک نظریه دیگر این احتمال می رود که این کودک طعمه گوشت خواران آن دوره در داخل غار شده است.
بیگلری در ادامه درباره سرگذشت دندان کودک نئاندرتال و سایر استخوان های کشف شده از دوره پارینه سنگی در این غار اظهار کرد دندان کودک نئاندرتال کشف شده هم اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می شود و موزه ملی ایران با توجه به اهمیت آن تمبر یادبودی برای این یافته مهم منتشر کرده است. همچنین تعدادی از فسیل های گونه های منقرض شده دوران پارینه سنگی غار وزمه نیز در موزه پارینه سنگی زاگرس واقع در تکیه بیگلربیگی کرمانشاه نگهداری می شوند. به گفته این مسئول غار وزمه شهرستان اسلام آبادغرب در تاریخ ۱۴ اسفند سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است.
به گزارش ایسنا؛ بیگلری درباره فعالیت های پژوهشی که تاکنون در کرمانشاه داشته گفت در دهه های ۷۰ و ۸۰ کاوش های مهمی را در کرمانشاه انجام دادیم که حاصل آن آثاری همچون کشف کهن ترین اثر هنری انسان در ایران بود که نشان می داد نئاندرتال هایی که در زاگرس زندگی می کرده اند ظرفیت اندیشه انتزاعی داشته اند. وی با بیان اینکه سال هاست دیگر در کرمانشاه کار پژوهشی پارینه سنگی انجام نداده ام عنوان کرد کرمانشاه بهشت پارینه سنگی ایران است و می توان کشفیات مهم دیگری از این دوران تاریخی مهم در این استان داشت. اما متأسفانه طی دو دهه اخیر علیرغم پیگیری های انجام شده به دلیل برخی از انحصارطلبی ها و تنگ نظری ها و اختصاص اعتبارات محدود به حوزه پژوهش های پارینه سنگی تنها گروهی خاص توانسته اند تحت عنوان اغراق آمیز نجات بخشی این محوطه ها فعالیت داشته باشند.
رئیس بخش پارینه سنگی موزه ملی ایران در ادامه درباره اینکه چرا تاکنون نمایشگاهی از آثار تاریخی کرمانشاه که در موزه ملی ایران نگهداری می شود در این استان برپا نشده عنوان کرد موزه ملی ایران در سال های اخیر نمایشگاه های پربازدیدی را در استان های مختلف کشور برپا کرده و بارها نیز برای برگزاری یک نمایشگاه مفصل مشترک با کرمانشاه اعلام آمادگی کرده است. اما مدیران پیشین میراث کرمانشاه چندان تمایلی به انجام این کار نداشته اند.
بیگلری در بخش پایانی سخنانش با گرامیداشت هفته میراث فرهنگی حفاظت از میراث فرهنگی را وظیفه همگان دانست و تأکید کرد موزه ها صرفاً محل نگهداری اشیا نیستند بلکه نقشی فراتر در معرفی و آموزش و تقویت هویت فرهنگی دارند. دیدن این دندان در موزه ملی ایران و تفکر درباره سرنوشت کودک نئاندرتالی که ده ها هزار سال پیش در غرب زاگرس می زیسته ما را به گذشته دور این مرز و بوم پیوند می دهد. وی افزود امیدوارم با افزایش آگاهی عمومی و رفع موانع ساختاری شاهد کاهش تخریب مکان های ارزشمند استان و برگزاری نمایشگاه های فرهنگی باشیم.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)