جریان آنلاین (/) | همزمان با کاهش ارزش پول، استقبال مردم از خرید آنلاین طلا افزایش یافته است و در این راستا نگرانی‌ها درباره پشتوانه واقعی معاملات، امکان خالی‌فروشی و تأخیر در تحویل طلای فیزیکی نیز افزایش یافته است. در شرایطی که بسیاری از خانوارها به خرید طلا حتی در مبالغ خرد، روی آورده‌اند، این پرسش مطرح است که آیا طلای نمایش‌داده‌شده در کیف پول‌های دیجیتا، واقعاً به همان میزان در خزانه پلتفرم‌ها وجود دارد؟ در این باره با نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران درباره احتمال خالی‌فروشی در این بازار و نظارت‌ها و... گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
موضوع خالی‌فروشی طلا در پلتفرم‌های آنلاین به یکی از نگرانی‌های جدی خریداران تبدیل شده است؛ چرا باوجود استقبال گسترده مردم از این شیوه خرید، همچنان درباره امنیت معاملات و تعهدات این پلتفرم‌ها ابهام وجود دارد؟
یکی از مسائل اصلی در این زمینه نحوه صدور مجوز و مسئولیت نظارت بر فعالیت پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلاست. اتحادیه طلا و جواهر مجوز فعالیت این مجموعه‌ها را صادر می‌کند اما نظارت و کنترل عملکرد آنها برعهده اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی است. این تفکیک مسئولیت‌ها در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فعالیت پلتفرم‌ها مستقیماً با دارایی و سرمایه مردم ارتباط دارد و هرگونه اختلال در انجام تعهدات آنها می‌تواند اعتماد خریداران را تحت‌تأثیر قرار دهد. اتحادیه طلا و جواهر از ابتدا نسبت به فعالیت این سایت‌ها و مشکلات احتمالی آنها نگرانی داشته است. ما بارها دغدغه خود را مطرح کرده‌ایم و جلسات متعددی با دستگاه‌های مسئول برگزار شده است. با این حال کنترل و نظارت بر عملکرد پلتفرم‌ها در حوزه مسئولیت اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی قرار دارد. مسئله این است که فعالیت در بازار طلا به‌دلیل ماهیت تخصصی آن و ارتباط مستقیم با سرمایه مردم به نظارت دقیق و مستمر نیاز دارد و نباید صرف صدور مجوز را برای اطمینان از سلامت فعالیت یک مجموعه کافی دانست.
پدیده خالی فروشی ازجمله نگرانی‌های اصلی مردم دراین میان است. توضیح بفرمایید که این رویکرد چگونه شکل می‌گیرد؟ آیا واقعاً امکان دارد هیچ پشتوانه فیزیکی متناسب برای خریدمردم وجود نداشته باشد؟
بله، امکان خالی‌فروشی وجود دارد و این مسئله یکی از نگرانی‌های جدی در بازار خرید و فروش آنلاین طلاست. در چنین شرایطی خریدار مبلغی را پرداخت می‌کند و تصور دارد به همان میزان طلا خریداری کرده است اما ممکن است طلای فیزیکی متناسب با آن معامله وجود نداشته باشد. در واقع صرف نمایش یک عدد در حساب کاربری یا کیف پول دیجیتال نمی‌تواند به‌تنهایی اثبات کند که طلای خریداری‌شده واقعاً موجود است و پشتوانه فیزیکی دارد. به‌همین دلیل نظارت بر موجودی واقعی طلا و تعهدات پلتفرم‌ها اهمیت زیادی دارد.
پس چه تضمینی وجود دارد که هر فرد برای خرید خود معادل مبلغ خریداری شده واقعاً به نام او ثبت و نگهداری شده باشد؟
قطعاً انتظار خریدار این است که مبلغ پرداختی او به طلا تبدیل شود و طلای خریداری‌شده در خزانه نگهداری و به نام او ثبت شود اما در خالی‌فروشی، ممکن است صرفاً عددی در حساب دیجیتال مشتری نمایش داده شود، بدون آنکه پشتوانه فیزیکی متناسب با آن وجود داشته باشد. بنابراین، آنچه اهمیت دارد، صرفاً ثبت معامله در سامانه نیست؛ بلکه باید امکان اطمینان از وجود طلای واقعی و ایفای تعهدات پلتفرم نیز فراهم باشد.
آیا باوجود تخلفات اخیر در برخی از پلتفرم‌های مشابه آیا اتحادیه طلا و جواهر بازهم با تخلفاتی از این دست مواجه شده است؟
بله. اتحادیه طلا و جواهر به‌تازگی مجوز یکی از پلتفرم‌های شناخته‌شده را به‌دلیل خالی‌فروشی باطل کرده است. در بررسی‌های انجام‌شده مشخص شد این مجموعه حتی واحد مشخصی برای انجام فعالیت نداشته است. این موضوع نشان می‌دهد که بررسی شرایط فعالیت و اطمینان از رعایت الزامات لازم، پیش از صدور مجوز و در ادامه فعالیت مجموعه‌ها، اهمیت زیادی دارد. برخی از خریداران نسبت به تحویل‌ندادن به‌موقع طلای فیزیکی از سوی بعضی از این پلتفرم‌ها اعتراض داشتند. بدیهی است که زمانی که خریدار درخواست دریافت طلای خود را مطرح می‌کند، انتظار دارد مجموعه مطابق تعهداتش عمل کند. اگر تحویل طلا با تأخیر مواجه شود یا مشتری برای دریافت دارایی خود با مشکل روبه‌رو شود، طبیعی است که اعتماد او به این شیوه معامله کاهش پیدا کند. این مسائل ضرورت نظارت بیشتر بر عملکرد پلتفرم‌ها را نشان می‌دهد.
پس همچنان باوجود اتفاق‌های از این دست، باوجود جلسات با نهادهای مسئول، همچنان احتمال خالی‌فروشی وجود دارد؟ آیا سازوکار نظارتی فعلی برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی کافی است؟
باوجود مکاتبات و جلسات متعدد با مجلس، بانک مرکزی و سایر نهادهای مسئول، از نظر ما اقدامات مؤثر و کافی برای رفع نگرانی‌های موجود انجام نشده است. اتحادیه طلا و جواهر بارها درباره تهدیدهای این فعالیت‌ها برای مردم و صنعت طلا هشدار داده است. با توجه به حساسیت موضوع لازم است نظارت‌ها تقویت شود تا هم از بروز تخلفات جلوگیری شود و هم مردم نسبت به تعهدات پلتفرم‌ها اطمینان بیشتری پیدا کنند. مردم باید در خرید آنلاین طلا احتیاط کنند و پیش از هرگونه معامله، درباره مجوز فعالیت مجموعه، شرایط خرید و تحویل و تعهدات آن اطلاعات کافی به دست آورند. در کنار این موضوع، نهادهای مسئول نیز باید نظارت دقیق‌تری بر عملکرد پلتفرم‌ها داشته باشند. استمرار فعالیت این بازار بدون اطمینان از پشتوانه واقعی معاملات و امکان ایفای تعهدات، می‌تواند نگرانی مردم را افزایش دهد. تقویت نظارت، شفافیت در عملکرد و جلوگیری از خالی‌فروشی، از الزامات حفظ اعتماد عمومی به بازار طلای آنلاین است.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)