جریان آنلاین (/) | همزمان با وقوع جنگ رمضان و تهاجم همهجانبه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بسیاری از مبادلات اقتصادی درمنطقه نیز با تغییرات بنیادین مواجه شده است. در این راستا بخش وسیعی از معاملات و مبادلات تجاری میان ایران و امارات متحده عربی بهدلیل واکنش ایران نسبت استفاده از خاک برخی از کشورهای عربی از جمله امارات و حملات به منافع آمریکا در این کشورها، تعلیق شده است. در این راستا ایران درصدد است تا با بازنگری در نقشه راه تجارت خارجیاش به دنبال جایگزینهای استراتژیک و مطمئن برای جبران این خلاء بزرگ باشد. در این میان، پادشاهی عمان بهدلیل پیشینه طولانی در حسن همجواری و روابط سیاسی پایدار بهعنوان جدیترین و منطقیترین گزینه برای میزبانی از جریان کالا و سرمایه به نظر میرسد. هرچند ایران پیش از جنگ نیز روابط دوستانه خوبی با عمان داشته است و قطعاً این چرخش راهبردی به سمت مسقط، تنها یک واکنش هیجانی به بحران فعلی نیست؛ چرا که پیش از شعلهور شدن آتش جنگ، سفرهای دیپلماتیک مقامات عالیرتبه عمان به تهران و انعقاد تفاهمنامههای کلان اقتصادی، زیرساختهای لازم برای این جهش تجاری را فراهم کرده بود اما در هرحال نگرش مثبت و کارگشایانه سلطان هیثم به توسعه مناسبات دوجانبه اکنون در این برهه حساس به برگ برندهای برای دیپلماسی اقتصادی ایران تبدیل شده است تا از طریق بنادر و ظرفیتهای لجستیکی عمان، بنبستهای ایجاد شده در مسیرهای سنتی را درهم بشکند. در همین راستا و برای بررسی جزئیات این نقشه راه جدید و چگونگی جایگزینی ظرفیتهای عمان در ساختار تجارت بینالمللی ایران با جمال رازقی، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان گفتوگو کردهایم که مشروح آن را در ادامه ملاحظه میکنید.
با توجه به شرایط خاص منطقهای و محدودیتهای ناخواستهای که در مبادلات با برخی کشورهای همسایه ایجاد شده، ارزیابی شما از وضعیت فعلی روابط اقتصادی ایران و عمان و ظرفیتهای این کشور برای ایفای نقش بهعنوان شریک تجاری اصلی چیست؟
ما در سالیان اخیر شاهد یک جهش قابلتوجه و چندبرابری در حجم مبادلات تجاری بودهایم که این دستاورد حاصل تعامل سازنده و مستمر با مجموعههای مختلف خصوصی و دولتی در هر دو کشور است. زیرساختهای اقتصادی لازم میان ایران و عمان به خوبی شکل گرفته و اتاق مشترک بازرگانی اثبات کرد که در صورت انجام کار کارشناسی دقیق، شناسایی هوشمندانه موانع و مشکلات و در نهایت بهرهگیری از همدلی و همراهی دولت، بخش خصوصی میتواند در صحنه بینالمللی نقشآفرینی جدی داشته باشد. روابط فعلی اتاق بازرگانی ایران و عمان نه تنها یک گزینه، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای توسعه تجارت دو کشور است و در برنامه کلان جمهوری اسلامی نیز وجود دارد که این روابط در سطوح مختلف گسترش یابد. قطعاً نگاه ما این است که با توجه به شرایط کنونی، عمان بهترین بستر برای توسعه روابط تجاری است و خوشبختانه اقدامات بسیار خوبی هم صورت گرفته و پروژههای مؤثری نیز در شرف انجام است که نویدبخش آیندهای روشن برای اقتصاد دو کشور است.
بحثهای زیادی پیرامون افزایش مبادلات تجاری و جایگزینی عمان به جای امارات متحده عربی که در حین جنگ با این کشور کاهش یافته است، وجود دارد. در این میان، نام بندر «خصب» بیش از سایرین شنیده میشود. آیا این بندر بهتنهایی توانایی پاسخگویی به حجم مورد نیاز تجارت ایران را دارد؟
باید واقعبینانه و با نگاهی به ظرفیتهای بندری به این موضوع نگاه کرد. بندر خصب اگرچه ظرفیتهای مفیدی دارد و در حال حاضر نیز از آن بهرهبرداریهای استراتژیکی در راستای اهداف تجاری صورت میگیرد، اما به هیچ وجه نمیتواند جایگزین کاملی برای تمام حجم تبادلات تجاری ایران باشد. حجم کالاهای مبادلهای بسیار فراتر از ظرفیت یک یا چند بندر محدود است و ما برای حفظ امنیت اقتصادی خود به شبکه گستردهتری نیاز داریم. در همین راستا، علاوه بر خصب، اقدامات بسیار خوبی در چهار بندر دیگر عمان در حال انجام است که فرآیند انتقال کالا را تسهیل میکند. برای توسعه واقعی روابط، استراتژی ما استفاده از توان لجستیکی چندگانه است؛ به گونهای که کشتیهای کوچکتر با تردد مداوم به سمت خلیج فارس، تمامی بنادر ایران از جمله بوشهر را پوشش میدهند و همزمان، کشتیهای با ظرفیت بالاتر، چابهار را به عنوان مقصد اصلی فعالیتهای بندری خود برگزیدهاند تا بتوانند پاسخگوی حجم بالای نقل و انتقالات باشند.
نقش دیپلماسی در هموار کردن مسیر تجاری میان دو کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟ به ویژه اینکه پیش از وقوع تنشهای اخیر، شاهد سفرهای مقامات عالیرتبه عمانی به ایران بودهایم.
نگاه سلطان هیثم به روابط ایران و عمان همواره نگاهی دوستانه، مثبت و راهبردی بوده است. توصیههای ایشان در دیدارهای دوجانبه همواره در مسیر گرهگشایی از مشکلات تجاری بسیار کارساز و راهگشا بوده است، در این زمینه این اراده سیاسی در سطوح عالی عمان وجود دارد تا توسعه روابط به خوبی پیش برود و تا به امروز نیز این مسیر با سرعت و کیفیت مطلوبی طی شده است. این فضای دوستانه کمک کرده تا فعالان اقتصادی با اعتماد بیشتری در بازارهای یکدیگر حضور یابند. طبیعتاً در شرایط حساس فعلی که کشور در حال مقابله با تهاجمهای سیاسی و اقتصادی است، بسیاری از جزئیات این توافقات و برنامههای توسعهای بهدلیل ضرورت حفظ منافع ملی و جلوگیری از سنگاندازیهای بدخواهان، قابل رسانهای شدن نیست. با این وجود، میتوانم تأکید کنم که این تعاملات با سرعت و با نگاهی امیدوارانه رو به پیشرفت است و ما امیدواریم که این همگرایی در سایه تدابیر اتخاذ شده، بتواند به نتایج ملموستری در بهبود وضعیت اقتصادی کشور منتهی شود. عمان به عنوان یک دوست واقعی در کنار ایران تلاش میکند تا توسعه روابط به خوبی و با کمترین تنش پیش برود.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)