جریان آنلاین (/) | در روزهایی که شرایط جنگی و فشارهای اقتصادی زندگی بسیاری از خانوادهها را تحت تأثیر قرار داده موضوع پرداخت شهریه مدارس به یکی از دغدغههای برخی والدین تبدیل شده است. با مجازیشدن آموزشها خانوادهها درباره نحوه دریافت شهریه مدارس غیردولتی و هزینههای جانبی پرسشها و نگرانیهایی مطرح میکنند.
در گفتوگو با تعدادی از اولیای دانشآموزان برخی از آنها معتقدند در شرایط فعلی فشار اقتصادی بر خانوادهها افزایش یافته و انتظار دارند مدارس در دریافت برخی هزینهها همراهی بیشتری داشته باشند. یکی از والدین در این باره میگوید: وقتی آموزشها مجازی شده طبیعی است که خانوادهها درباره برخی هزینهها سؤال داشته باشند و انتظار شفافسازی دارند.
در همین حال مسئولان آموزشوپرورش تأکید دارند شهریه مدارس غیردولتی براساس شاخصهای مشخص تعیین میشود. احمد محمودزاده، معاون وزیر آموزشوپرورش و رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی در این باره اظهار کرد: شهریه مدارس غیردولتی بر اساس آیتمهایی مانند اجاره فضا، امکانات و تجهیزات مدرسه و همچنین کیفیت آموزش تعیین میشود و برای هر مدرسه رقم جداگانهای دارد که در ابتدای سال به خانوادهها اعلام شده است.
وی با بیان اینکه شهریه مدارس غیردولتی در زمان جنگ تغییری نکرده است ادامه داد: در این شرایط حتی هزینههای مدارس افزایش پیدا کرده است چراکه معلمان علاوه بر آموزش تئوری باید تولید محتوا نیز انجام دهند و برخی مدارس نیز برای استفاده از پلتفرمهای آموزشی هزینههایی پرداخت کردهاند.
محمودزاده همچنین تأکید کرد: در بخش شهریه و فوقبرنامههای آموزشی مدارس همچنان در حال ارائه آموزش هستند و از خانوادهها درخواست میشود در این زمینه همراهی کنند. در عین حال مؤسسان مدارس نیز باید بر اساس قرارداد با معلمان و والدین عمل کرده و برنامههای آموزشی و فوقبرنامههای وعده داده شده را اجرا کنند و حقوق معلمان را نیز بر همان اساس پرداخت کنند.
به گفته معاون وزیر آموزشوپرورش هزینههای فوقبرنامه غیرآموزشی مانند اردو، ایاب و ذهاب، غذا یا برخی آموزشهای حرفهای مانند شنا که به دلیل مجازی شدن مدارس برگزار نشده است، در صورت پرداخت از سوی اولیا باید به آنها بازگردانده شود و اگر خانوادهها این هزینهها را پرداخت نکردهاند الزامی برای پرداخت آن وجود ندارد. وی همچنین تأکید کرد در صورتی که مدرسهای در این زمینه تخلفی انجام دهد، والدین میتوانند موضوع را از طریق سامانه مشارکتها به نشانی mosharekatha.ir پیگیری کنند.
در همین زمینه رئیس سازمان مدارس غیردولتی درباره نحوه پیگیری تخلفات نیز گفت: اگر این مبالغ عودت داده نشوند، والدین میتوانند شکایت کنند. به گفته وی، ثبت شکایت از طریق سامانه ثبت شکایات به نشانی https://mosharekatha.ir/complaint یا سامانه گزارش مردمی به نشانی https://mosharekatha.ir/PeopleReportComplaint امکانپذیر است و والدین میتوانند در صورت نیاز به ادارات آموزش و پرورش منطقه خود نیز مراجعه کنند.
در ادامه این گزارش میدانی یک دانشآموز در گفتوگو باجریان آنلاین (/) میگوید: در دوران آموزش مجازی کلاسهای ما در داناپلاس و اسکایروم برگزار میشد. با اینکه اینترنت گاهی قطع میشد یا سرعتش پایین بود معلمها سعی میکردند درس را کامل و دقیق توضیح بدهند و در هر زنگ هم حضور و غیاب انجام میشد. با این حال با اینکه مدتی به مدرسه نمیرفتیم و از امکانات مدرسه استفاده نمیکردیم شهریه را کامل از ما گرفتند و بهصورت قسطی دریافت میکردند. در شرایطی که وضعیت مالی خیلی از خانوادهها خوب نبود پرداخت کامل شهریه برای بعضیها واقعاً سخت بود.
یکی از والدین دانشآموز پایه سوم نیز میگوید: تجربه ما در دوران آموزش مجازی با چالشهای زیادی همراه بود. کیفیت آموزش نسبت به کلاس حضوری بهطور محسوسی کاهش یافته بود و برنامه شاد نیز به دلیل اینترنت ضعیف اغلب با کیفیت پایین اجرا میشد. بسیاری از خانوادهها عملاً درگیر مشکلات آموزشی شده بودند بهویژه خانوادههایی که بیش از یک فرزند در مقاطع مختلف داشتند و مجبور بودند با یک گوشی یا امکانات محدود کلاسها را دنبال کنند.
او ادامه میدهد: با وجود تلاش معلمان سطح آموزش در فضای مجازی به اندازه کلاس حضوری نبود و برخی دانشآموزان در یادگیری دچار ضعف شدند. همچنین همه خانوادهها توانایی و زمان کافی برای آموزش و همراهی درسی با فرزندان خود را ندارند و این موضوع فشار و نگرانی زیادی برای والدین ایجاد میکرد. در مورد شهریه مدارس غیرانتفاعی نیز انتظار میرفت با توجه به اینکه بسیاری از امکانات مانند سالن ورزش، اردوها و برخی فعالیتهای حضوری استفاده نمیشد تخفیفی در شهریهها در نظر گرفته شود اما با وجود مراجعه به آموزش و پرورش تغییر محسوسی در شهریهها ایجاد نشد و تقریباً مانند سالهای قبل محاسبه شد.
وی اضافه میکند: از سوی دیگر نگرانیها و استرسهای ناشی از شرایط جنگی در ماههای پایانی سال و هفتههای ابتدایی سال جدید همچنان بر روحیه مادران و کودکان تأثیر گذاشته و تمرکز آنها را کاهش داده است.
در همین راستا یکی دیگر از والدین نیز میگوید: یکی از نگرانیهای جدی ما هزینه بالای مدارس در مقابل کیفیت آموزش آنلاین است. در حالی که گفته میشود ممکن است سال آینده هم آموزشها به صورت آنلاین برگزار شود بسیاری از والدین این سؤال را دارند که چرا باید شهریههای بسیار بالا پرداخت شود در حالی که بخش زیادی از امکانات مدرسه عملاً استفاده نمیشود.
او میافزاید: در آموزش آنلاین نظارت و کیفیت یادگیری به اندازه کلاس حضوری نیست. برای مثال فرزند من در درس ریاضی دچار ضعف جدی شده و احساس میکنم آنطور که باید مفاهیم را یاد نگرفته است. این موضوع برای بسیاری از خانوادهها نگرانی ایجاد کرده است چون هم هزینه زیادی پرداخت میکنند و هم مطمئن نیستند که فرزندشان به اندازه کافی آموزش میبیند. به همین دلیل انتظار میرود اگر آموزش به صورت آنلاین ادامه پیدا کند در میزان شهریهها تجدیدنظر شود و همچنین راهکارهایی برای بهبود کیفیت آموزش و جبران ضعف درسی دانشآموزان در نظر گرفته شود.
یکی از مادران شاغل که فرزندش در مقطع ابتدایی تحصیل میکند معتقد است اگرچه آموزش آنلاین خروجی مثبتی داشته اما تبعات جانبی آن نگرانکننده است. او میگوید: با تلاش معلم، پسرم مطالب را کامل متوجه شد اما دغدغه اصلی من وابستگی دوباره فرزندم به والدین در انجام تکالیف است موضوعی که تمام تلاشهای قبلی ما برای استقلال او را تحتتأثیر قرار داده است. این مادر با اشاره به اینکه در شرایط جنگی اولویتش را از فشار درسی به حفظ آرامش روانی خانه تغییر داده بر لزوم بازگشت به آموزش حضوری برای بازیابی ثبات آموزشی کودکان تأکید کرد.
یکی از مادران در تکمیل این دیدگاه میگوید: امسال با مجموعهای از مشکلات روبرو بودیم از ابتدای سال با آلودگی و برودت هوا ماهها درگیر آموزش آنلاین بودیم و از قبل از عید هم به دلیل شرایط جنگی کلاسها تعطیل یا مجازی شد. مشکل ضعف اینترنت هم که همواره کابوسِ یادگیریِ فرزندانمان بوده است. اما آنچه بیش از همه آزاردهنده است اصرار مدارس بر دریافت شهریههای نجومی است در حالی که نه اردویی برگزار شده نه کلاس ورزشی و نه هیچکدام از امکاناتِ مدرسه مورد استفاده قرار گرفته است.
او با اشاره به تغییر نقش والدین در نظام آموزشی اضافه میکند: امسال من همزمان هم نقش مادر و هم نقش معلم را ایفا کردم تمام وقتم صرف آموزش مجازی شد تا فرزندم عقب نماند. این در حالی است که مدارس نه تنها مبلغ کلاسهای برگزار نشده را باز نمیگردانند بلکه حتی از ارائه یک تخفیف منطقی برای هزینههایی که صرف نشده مانند ایاب و ذهاب یا تغذیه خودداری میکنند. این نگاه یکسویه عدالت آموزشی را زیر سؤال برده است.
رویه قضائی و نظریات مشورتی؛ از کرونا تا امروز نظریات مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه در موارد مشابه (مانند دوران پاندمی کرونا) بسیار روشن است. قوه قضائیه تأکید دارد که اگر اجرای تعهد به دلیل شرایط خارجی دچار استحاله شود طرفین نمیتوانند بهصورت یکجانبه براساس قرارداد اولیه تعهدات خود را مطالبه کنند. رویه محاکم در دوران کرونا نیز نشان داد که اگر آموزش از حالت حضوری به مجازی تغییر یابد شهریه نباید ثابت بماند زیرا هزینه تولید خدمت و ماهیت خدمت تغییر کرده است. بنابراین مطالبه شهریه کامل در زمان تعطیلی یا تغییر ماهیت خدمت برخلاف رویه قضائی است.
نتیجهگیری و پیشنهاد راهکار: پیشگیری از بحران قضائی با استناد به مواد ۲۲۴ و ۲۲۵ قانون مدنی و با توجه به رویه قضائی در مواجهه با فورسماژور میتوان نتیجه گرفت: ۱. شهریه آموزشی: در صورت تعطیلی مطلق مدرسه حق دریافت شهریه را ندارد. در صورت آموزش مجازی تنها حق دریافت شهریه تعدیلشده (متناسب با کاهش هزینههای عملیاتی و تغییر ماهیت خدمت) را دارد. ۲. سرویس مدارس: از آنجا که موضوع قرارداد (حملونقل) اصلا انجام نشده مطالبه هزینه آن کلا فاقد وجاهت قانونی است. در نهایت شایسته است دولت نیز با معافیت مهدها و مدارس از مالیات و عوارض و پرداخت وامهای بلندمدت کمبهره مدارس و مهدها را یاری کند. وزارت آموزش و پرورش با همکاری سازمان تعزیرات و قوه قضائیه با تدوین بخشنامهای جهت کسر شهریه و هزینههای سرویس در دوران تعطیلی از بروز بحران بزرگ جلوگیری کند. مدارس نیز از طریق اعاده مبالغ شهریه یا تهاتر با شهریه سال آینده نسبت به برگرداندن شهریههای مازاد اقدام کنند. اتخاذ این تصمیم نهتنها عدالت را میان خانوادهها و مدارس برقرار میکند بلکه از سرازیرشدن سیل عظیم پروندههای حقوقی مدارس غیرانتفاعی و مهدیها به محاکم دادگستری و ایجاد گره در سیستم قضائی پیشگیری خواهد کرد.
پایگاه خبری جریان / جریان آنلاین (/)