جریان آنلاین (/): گوشهگیری یکی از مسائل رایج در کودکان و نوجوانان است که معمولاً با عدم توانایی در برقراری ارتباط با همسالان همراه است و در صورت بیتوجهی، میتواند به اضطراب، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس منجر شود. با این حال، بسیاری از والدین گوشهگیری را با خجالتی بودن اشتباه میگیرند.
پگاه دوستی روانشناس کودک و نوجوان در گفتوگویی با اشاره به این تفاوت گفت: خجالتی بودن یک ویژگی شخصیتی است که در آن کودک در موقعیتهای جدید یا با افراد ناآشنا ممکن است مضطرب شود، اما بهتدریج وارد تعامل شده و از ارتباط لذت میبرد. در مقابل، گوشهگیری یک الگوی رفتاری پایدار است که در آن کودک یا نوجوان بهطور مداوم از ارتباط با همسالان، فعالیتهای گروهی و حتی اعضای خانواده فاصله میگیرد.
وی در ادامه افزود: عوامل متعددی در شکلگیری گوشهگیری نقش دارند؛ از جمله خلقوخوی آرام کودک، اضطراب، تجربه طردشدگی در مدرسه، اعتمادبهنفس پایین، تعارضات خانوادگی، سبکهای فرزندپروری کنترلگر یا بیتوجه و حتی اختلالاتی مانند اضطراب اجتماعی، افسردگی یا اوتیسم. دوستی تأکید کرد که اگر گوشهگیری پس از ۴ تا ۵ سالگی همچنان ادامه داشته باشد یا در نوجوانی تشدید شود، نباید آن را به حساب ویژگیهای دوره رشد گذاشت و لازم است که ارزیابی تخصصی انجام گیرد.
دوستی علائم هشداردهنده را اینگونه برشمرد: افت تحصیلی، کاهش علاقه به بازی یا فعالیتهای قبلی، اضطراب شدید در جمع، غمگینی طولانیمدت، تحریکپذیری، اختلال خواب یا اشتها، دلدرد و سردردهای مکرر بدون علت پزشکی و وابستگی افراطی به والدین. در نوجوانان نیز انزوای شدید، قطع ارتباط با دوستان، ماندن طولانیمدت در اتاق و بیانگیزگی نسبت به فعالیتهای روزمره نشانههایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
این روانشناس در پاسخ به نقش بازیهای آنلاین و شبکههای اجتماعی در گوشهگیری گفت: استفاده از فضای مجازی ذاتاً عامل گوشهگیری نیست، بلکه نحوه و میزان استفاده از آن اهمیت دارد. اگر فضای مجازی جای ارتباط واقعی، بازی حضوری و فعالیتهای خانوادگی را بگیرد، احتمال انزوا افزایش مییابد. گاهی نیز نوجوانان با اضطراب اجتماعی یا احساس تنهایی، به دنیای آنلاین پناه میبرند؛ بنابراین گاهی فضای مجازی نتیجه مشکل زمینهای است، نه علت آن. توصیه ما مدیریت زمان استفاده، انتخاب محتوای مناسب و همراهی والدین در استفاده از رسانههای دیجیتال است، نه حذف کامل تکنولوژی.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)