تغییر اجباری پروتکل‌های اینترنتی در ایران؛ معماری جدید فیلترینگ چیست

نویسنده: صدیقه فتاحی | انتشار : 1405/03/09 18:18:34
تغییر اجباری پروتکل‌های اینترنتی در ایران؛ معماری جدید فیلترینگ چیست

جریان آنلاین (/): بررسی داده‌های دریافتی از رادار کلودفلر حاکی از تغییرات ساختاری در زیرساخت اینترنت ایران از روز ششم خرداد ۱۴۰۵ است. بر اساس این مستندات، تا پیش از این تاریخ بخش عمده ترافیک اینترنت کشور بر بستر پروتکل مدرن و سریع HTTP/2 جابه‌جا می‌شد اما پس از آن سهم پروتکل منسوخ HTTP/1.x با جهش ناگهانی همراه شده و در مقاطعی به ۴۰ درصد کل ترافیک کشور رسیده است. همزمان سهم پروتکل پیشرفته HTTP/3 مبتنی بر QUIC نیز به نزدیک صفر کاهش یافته است.

نگار علی در گزارشی آورد: کارشناسان معتقدند سیستم‌های فیلترینگ و تجهیزات بازرسی عمیق بسته‌ها برای تسهیل فرآیند پایش و سانسور محتوا، ترافیک را به طور اجباری به نسخه قدیمی تنزل می‌دهند. همچنین آمار نشان می‌دهد سهم پروتکل نسل جدید IPv6 در ایران به کمتر از ۰.۱ درصد رسیده و عملاً ۱۰۰ درصد ترافیک کشور روی پروتکل قدیمی IPv4 قفل شده است. بسیاری از ابزارهای گریز از سانسور برای دور زدن فایروال‌ها به ظرفیت‌های IPv6 متکی هستند که با قطع این بستر عملاً بی‌اثر شده‌اند.

این دستکاری پروتکلی پایداری دیتاسنترهای داخلی را با چالش جدی مواجه کرده است. در پروتکل HTTP/1.x مرورگر برای بارگذاری هر المان یک اتصال مجزا به سرور باز می‌کند که این موضوع مصرف پردازنده و حافظه سرورها را به شدت افزایش داده و منجر به از دسترس خارج شدن آنها در ساعات اوج مصرف می‌شود. حذف IPv6 نیز دیتاسنترها را با بحران کمبود آدرس‌های IPv4 مواجه کرده است.

پایش میدانی سامانه‌های شبکه در بازه شش ساعته نشان می‌دهد دیتاسنتر پروانه با ناپایداری شدید و افت شدید بسته‌ها مواجه است. همچنین در شبکه همراه اول و هاست ایران تأخیر بالا و تایم‌اوت ثبت شده که ناشی از حذف IPv6 و ایجاد صف‌های طولانی در گلوگاه‌های بازرسی IPv4 است. کارشناسان معتقدند آنچه تحت عنوان گشایش یا تغییرات شبکه حس می‌شود در واقع ورود به فاز جدیدی از فیلترینگ ساختاری است که نتیجه آن برای کاربر نهایی لود نشدن تصاویر، قطعی مداوم اتصال و خطاهای مکرر وب‌سایت‌هاست.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)