جریان آنلاین (/) | در روزهایی که صدای آژیر و اخبار جنگ سایه بر آرامش شهر انداخته سفر برای بسیاری دیگر یک انتخاب برای تفریح نیست بلکه راهی برای گریز یا رسیدن به آغوش خانواده است. اما در این میان بلیتهایی که قرار بود پلی برای عبور از بحران باشند خود به بنبستی جدید تبدیل شدهاند. باجههای فروش بلیت و سایتهای آنلاین حالا شاهد چهرههای مضطربی هستند که میان پروازهای لغو شده و پولهای بلوکه شده سرگردانند.
پولهایی که در ابرها مانده است
با گذشت بیش از ۵۰ روز از توقف بسیاری از پروازهای داخلی و خارجی استرداد وجه Refund به رویایی دوردست برای مسافران تبدیل شده است. طبق شیوهنامه حقوق مسافر در شرایط اضطراری یا همان قوه قاهره Force Majeure ایرلاینها موظف به بازگرداندن تمام و کمال وجه بدون جریمه هستند. اما واقعیت میدانی حکایت دیگری دارد.
مسافری که بلیت تهران-تبریز او لغو شده با کلافی سردرگم روبروست. او میگوید: بیش از ۴۵ روز است که میان آژانس و ایرلاین پاسکاری میشوم. هر بار وعدهی هفتهی بعد را میدهند در حالی که طبق قانون این پول باید در کوتاهترین زمان به حسابم برمیگشت.
قانون چه میگوید؟ شکاف میان بخشنامه و اجرا
سازمان هواپیمایی کشوری caa.gov.ir در بخشنامههای متعدد ایرلاینها را ملزم به بازپرداخت فوری کرده و حتی از معرفی ۶ آژانس متخلف به مراجع قضایی خبر داده است. طبق ماده ۲۲۷ قانون مدنی وقتی شرایط خارج از اراده مثل جنگ مانع اجرای تعهد شود قرارداد ملغی است و هیچ جریمهای نباید از مسافر کسر شود.
اما در عمل فرآیند احصای وجوه به قدری زمانبر شده که بسیاری از مسافران از پیگیری منصرف میشوند. سامانه ۱۲۴ و بخش شکایات وزارت راه، حالا میزبان هزاران پروندهای است که وجه آن هنوز برای مسافر نقد نشده است.
شوک قیمتی در بازار سیاه
در حالی که پروازهای رسمی لغو میشوند یا به ندرت انجام میگیرند قیمت بلیت در مسیرهای باقیمانده سر به فلک کشیده است. مشاهدات میدانی نشان میدهد برخی مسیرها تنها در ۳۰ روز رشد قیمت ۵ تا ۶ برابری را تجربه کردهاند. این افزایش ناگهانی نه تنها فشار مضاعفی بر دوش خانوادههای مضطرب گذاشته بلکه صنعت حملونقل را با بحران کاهش تقاضا در بلندمدت روبهرو خواهد کرد.
پلتفرمهای آنلاین؛ ناجی یا واسطه؟
در این آشفتهبازار نقش پلتفرمهای فروش آنلاین پررنگتر از همیشه است. مسافرانی که از مراجع معتبر خرید کردهاند انتظار پشتیبانی شبانهروزی دارند. واقعیت این است که در شرایط جنگی تفاوت یک خرید امن با یک خرید بیحساب و کتاب در همین بند فورسماژور و توان چانهزنی پشتیبانی سایتها با ایرلاینها مشخص میشود. مسافران با تجربه توصیه میکنند که حتماً اطلاعیههای رسمی لغو پرواز را ذخیره کنند تا در روز تسویهحساب سندی برای اثبات حق خود داشته باشند.
وقتی امنیت از قیمت مهمتر میشود
گزارشهای میدانی نشان میدهد که مسافران دوران جنگ بیش از آنکه نگران مقصد باشند نگران امنیت مسیر و حقوق قانونی خود هستند. اگرچه سازمان هواپیمایی مسیرهای ثبت شکایت را باز گذاشته اما تا زمانی که فرآیند بازگشت پول به جای هفتهها به ساعتها کاهش نیابد اعتماد آسیبدیده مسافران ترمیم نخواهد شد. در روزهای بحران بلیت هواپیما فقط یک برگه کاغذ نیست تعهدی است که شرکتها نسبت به امنیت و سرمایه مردم دارند.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)