جریان آنلاین ؛ (/cms/news/jarianonline.ir) بازار لبنیات نشان میدهد افزایش بیسابقه قیمت شیر در هفتههای اخیر، زندگی روزمره بسیاری از خانوادههای ایرانی را تحت تأثیر قرار داده است. شیر و فرآوردههای لبنی که تا چند سال پیش جزو اقلام ثابت سبد غذایی بودند، امروز به خریدی حداقلی و گاه حذفشده تبدیل شدهاند. فشار اقتصادی و بالا رفتن هزینهها باعث شده بسیاری از مردم از خرید این محصولات صرفنظر کنند یا مصرف خود را به شدت کاهش دهند.
آمارها نشان میدهد سرانه مصرف لبنیات در ایران از حدود ۱۳۰ کیلوگرم در سال ۱۳۸۹ به حدود ۵۵ کیلوگرم در سالهای اخیر رسیده است؛ یعنی افتی نزدیک به ۵۸ درصد. این کاهش مصرف در حالی رخ داده که وزارت بهداشت بارها هشدار داده ایرانیها اکنون حدود ۹۰ کیلوگرم کمتر از میانگین جهانی لبنیات مصرف میکنند؛ شکافی که میتواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی، بهویژه افزایش خطر پوکی استخوان و کمبود ریزمغذیها در سالهای آینده داشته باشد.
محمد فربد، سخنگوی اتحادیه فرآوردههای لبنی، در گفتوگو با ایسنا توضیح داده است که افزایش ۵۲ درصدی قیمت شیر خام، از ۲۳ هزار تومان به ۳۵ هزار تومان، اجتنابناپذیر بوده است. به گفته او، افزایش قیمت نهادههای دامی، نوسانات نرخ ارز و بیماری تب برفکی در دامداریها از جمله عواملی هستند که فشار مضاعفی بر دامداران وارد کرده و در نهایت به گرانی شیر و لبنیات منجر شدهاند. فربد تأکید میکند که شیر خام حدود ۶۰ درصد قیمت تمامشده محصولات لبنی را تشکیل میدهد و همین موضوع باعث شده قیمت نهایی لبنیات بهطور تدریجی افزایش یابد.
صراف، مدیرعامل اتحادیه گاوداران صنعتی خراسان رضوی، با اشاره به افزایش شدید قیمت نهادهها گفته است که نرخ کنجاله سویا به بیش از ۳۷ تا ۳۸ هزار تومان در هر کیلو رسیده، در حالی که نرخ مصوب آن حدود ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان است. او هشدار داده که این وضعیت موجب زیان سنگین دامداران و حتی افزایش کشتار دامهای مولد شده است؛ روندی که میتواند آینده تولید و امنیت غذایی کشور را با بحران جدی مواجه کند.
به گزارش ایسنا، مشاهدات میدانی خبرنگاران نیز نشان میدهد استقبال مردم از خرید لبنیات بهشدت کاهش یافته و بسیاری از فروشگاهها مجبور به مرجوع کردن کالاها شدهاند. خانوادهها میگویند با درآمد ثابت و افزایش روزانه قیمتها، لبنیات نخستین کالایی است که از سفره حذف میشود. برخی والدین نیز از پیامدهای این وضعیت برای سلامت فرزندانشان ابراز نگرانی کردهاند و حتی امیدشان به طرحهای توزیع شیر در مدارس نیز از بین رفته است.
در همین حال، برخی واحدهای تولیدی برای جبران زیان به تولید شیرخشک صنعتی و صادرات آن روی آوردهاند، اما دولت با افزایش تعرفه صادراتی تلاش کرده این روند را محدود کند. کارشناسان معتقدند ادامه این شرایط نه تنها معیشت خانوارها را تحت فشار قرار میدهد، بلکه سلامت عمومی جامعه و آینده صنعت دامداری را نیز تهدید میکند.
این گزارش تصویری روشن از چرخهای معیوب ارائه میدهد: افزایش هزینه تولید، گرانی شیر خام، گرانی لبنیات، کاهش مصرف، زیان تولیدکننده و فشار بر دامدار؛ چرخهای که اگر اصلاح نشود، میتواند به بحران گستردهتر در حوزه سلامت و امنیت غذایی کشور منجر شود.
پایگاه خبری جریان/جریان آنلاین (/cms/news/jarianonline.ir)