اگر اختاپوس می‌تواند فکر کند، چرا موجودات فرازمینی نه؟

نویسنده: اشکان آقاعلی | انتشار : 1405/06/18 18:43:43
اگر اختاپوس می‌تواند فکر کند، چرا موجودات فرازمینی نه؟

جریان آنلاین (/): اریک شویتزبگل، استاد فلسفه دانشگاه کالیفرنیا، و جرمی پوبر، پژوهشگر دانشگاه لیسبون، در مقاله‌ای جدید این پرسش را مطرح کرده‌اند که چرا تفکر و تجربه ذهنی را تنها به موجودات با مغز و بدن زمینی محدود کنیم. آن‌ها با تکیه بر مفهوم «انعطاف‌پذیری بستر»، استدلال می‌کنند که یک ویژگی مانند فکر کردن ممکن است در ساختارها و مواد مختلفی ظاهر شود؛ همانطور که محتوای یک کتاب چه روی کاغذ باشد و چه در فایل دیجیتال، همچنان کتاب است. بنابراین لزومی ندارد که موجود هوشمند در سیاره‌ای دیگر، لزوماً مغزی شبیه انسان داشته باشد تا بتواند بیندیشد.

نویسندگان با اشاره به تنوع شگفت‌انگیز حیات روی زمین تأکید می‌کنند که اختاپوس، زنبور و سگ هرکدام مسیرهای تکاملی متفاوتی برای پردازش اطلاعات و تعامل با محیط پیدا کرده‌اند. این تنوع نشان می‌دهد که تکامل می‌تواند برای رسیدن به توانایی‌های پیچیده، مسیرهای گوناگونی را دنبال کند. آن‌ها از «اصل کوپرنیکی آگاهی» سخن می‌گویند که بر اساس آن، نباید انسان را معیار قطعی برای تمام شکل‌های ممکن ذهن در جهان در نظر گرفت.

این بحث به هوش مصنوعی نیز گره می‌خورد. نویسندگان معتقدند که اگر تفکر به مغز انسان وابسته نباشد، نمی‌توان به صرف سیلیکونی بودن یک سامانه، امکان ذهن‌داشتن آن را کاملاً رد کرد. با این حال، این پژوهش وجود موجودات فرازمینی را ثابت نمی‌کند، بلکه یک چارچوب فلسفی برای تغییر نگاه ما به جستجوی حیات هوشمند در جهان ارائه می‌دهد.

شاید اگر روزی نشانه‌هایی از حیات در سیاره‌ای دیگر پیدا کنیم، باید آماده رویارویی با موجوداتی باشیم که روش زندگی، ساختار بدن و حتی شیوه فکر کردنشان کاملاً با ما متفاوت است.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)