جریان آنلاین (/)/ نشست خبری سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور صبح امروز سهشنبه ۲۳ تیرماه با حضور معاونان این سازمان و اصحاب رسانه به مناسبت هفته بهزیستی با محوریت «خانوادهمحوری» در سازمان بهزیستی برگزار شد.
سید جواد حسینی در ابتدای نشست با گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان و رهبر شهید انقلاب اسلامی، به تشریح منظومه فکری «رهبر شهید» در حوزه رفاه اجتماعی پرداخت و گفت: اگر بخواهیم نگاه قائد شهید به حوزه رفاه و حمایت اجتماعی را ترسیم کنیم، میتوان آن را در قالب یک منظومه ششضلعی معرفی کرد؛ منظومهای که امروز نیز مبنای بسیاری از سیاستها و برنامههای تحولی سازمان بهزیستی قرار گرفته است.
رئیس سازمان بهزیستی نخستین ضلع این منظومه را عدالتمحوری دانست و گفت: عدالت به معنای توزیع صرفاً برابر امکانات نیست. برخی گروههای اجتماعی به دلیل شرایط خاص خود به حمایت بیشتری نیاز دارند و عدالت اقتضا میکند که منابع و امکانات بیشتری در اختیار آنان قرار گیرد. کودکان بیسرپرست، افراد دارای معلولیت، سالمندان، زنان سرپرست خانوار و افرادی که با محرومیتهای چندگانه مواجه هستند، باید در اولویت سیاستهای حمایتی قرار گیرند. این همان چیزی است که از آن به عنوان عدالت ترجیحی یاد میکنیم.
حسینی دومین محور را رویکرد قابلیتمحور عنوان کرد و گفت: سالهاست که در حوزه رفاه اجتماعی افراد را بر اساس کمبودها و ناتوانیهایشان تعریف میکنیم؛ اما نگاه نوین بر این باور است که انسانها بیش از آنکه با کمبودهایشان شناخته شوند، با تواناییها، ظرفیتها و استعدادهایشان شناخته میشوند. اگر این داراییها و قابلیتها شناسایی و تقویت شود، فرآیند توانمندسازی بسیار اثربخشتر خواهد بود و افراد سریعتر به استقلال و خوداتکایی میرسند.
جامعه باید برای همه قابل دسترس باشد
رئیس سازمان بهزیستی سومین محور را دسترسپذیری و مناسبسازی دانست و بیان کرد: نباید تصور کنیم که افراد دارای معلولیت هستند که باید خود را با جامعه تطبیق دهند؛ بلکه این جامعه است که باید برای همه افراد قابل استفاده و دسترسپذیر باشد. جامعهای که در آن افراد دارای معلولیت در خیابانها، ساختمانها، وسایل حمل و نقل و فضاهای عمومی احساس محدودیت یا حقارت کنند، جامعهای عادلانه و انسانی نخواهد بود.
از حمایت صرف تا توانمندسازی
حسینی با اشاره به چهارمین محور تحولی سازمان بهزیستی گفت: سازمان بهزیستی در کنار وظیفه حمایتی خود باید به سمت فرصتآفرینی و توانمندسازی حرکت کند. امروز بیش از ۱۰۰ هزار نفر در صف دریافت مستمری قرار گرفتهاند و این نشان میدهد که صرف پرداخت مستمری نمیتواند مسئله فقر و آسیبهای اجتماعی را حل کند. راهکار اصلی، توسعه آموزش، مهارتآموزی، اشتغال پایدار، هدایت شغلی و ایجاد فرصتهای اقتصادی برای جامعه هدف است تا افراد بتوانند از چرخه وابستگی به حمایتهای دولتی خارج شوند.
محلهمحوری و مردممحوری؛ دو رکن اساسی تحول
وی با تأکید بر اینکه دولت به تنهایی قادر به حل مسائل اجتماعی نیست، عنوان کرد: مشارکت مردم، خیرین، سازمانهای مردمنهاد و گروههای داوطلب اجتماعی یکی از مهمترین ارکان موفقیت سیاستهای رفاهی است. خوشبختانه میزان مشارکتهای مردمی در سال جاری رشد قابل توجهی داشته و در برخی حوزهها افزایش بیش از ۵۰ درصدی را تجربه کردهایم.
رئیس سازمان بهزیستی نخستین خبر مهم هفته بهزیستی را افتتاح گسترده پروژههای عمرانی، اشتغالزایی و حمایتی عنوان کرد و گفت: همزمان با هفته بهزیستی، ۱۱ هزار و ۷۳۳ پروژه در سراسر کشور به بهرهبرداری خواهد رسید. برای اجرای این پروژهها در مجموع ۵ هزار و ۲۹۸ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است. بیش از ۸۰ درصد این پروژهها در حوزه اشتغال قرار دارند و بخش قابل توجهی نیز مربوط به حوزه مسکن مددجویان است. در قالب این پروژهها، ۹ هزار و ۴۲۶ فرصت شغلی ایجاد میشود و ۲۴ پروژه بزرگ کارگاهی و اشتغالمحور نیز به بهرهبرداری خواهد رسید همچنین ۶۸ پروژه مسکن مددجویی با اعتباری بالغ بر هزار میلیارد تومان در هفته بهزیستی افتتاح خواهد شد.
حسینی ادامه داد: ۵۷ پروژه در حوزه سلامت اجتماعی، ۱۰۰ پروژه در حوزه توانبخشی، ۳۵ پروژه در حوزه اورژانس اجتماعی و دهها پروژه دیگر در سایر بخشهای تخصصی سازمان بهرهبرداری میشوند لازم به ذکر است استانهای خراسان رضوی، آذربایجان غربی و خوزستان بیشترین تعداد پروژههای افتتاحی را به خود اختصاص دادهاند.
رئیس سازمان بهزیستی دومین خبر مهم هفته بهزیستی را برگزاری دومین آزمون اختصاصی استخدام افراد دارای معلولیت اعلام کرد و گفت: ثبتنام این آزمون از شهریورماه آغاز خواهد شد و آزمون نیز در آبانماه برگزار میشود. در این آزمون ۳ هزار و ۲۶۱ نفر از افراد دارای معلولیت در ۴۵ دستگاه اجرایی کشور جذب خواهند شد. تمامی هماهنگیهای لازم با سازمان اداری و استخدامی کشور انجام شده و سهمیههای قانونی استخدام افراد دارای معلولیت در این آزمون رعایت خواهد شد.
به گفته رئیس سازمان بهزیستی، حدود ۶۰۰ سهمیه استخدامی در آزمون فراگیر دستگاههای اجرایی برای سازمان بهزیستی اختصاص پیدا کرده است.
تقویت ناوگان اورژانس اجتماعی
حسینی با اشاره به توسعه خدمات اورژانس اجتماعی گفت: از روزهای آینده ۲۹ دستگاه آمبولانس جدید به ناوگان اورژانس اجتماعی کشور افزوده خواهد شد. توسعه تجهیزات، افزایش پوشش جغرافیایی و ارتقای سرعت پاسخگویی به آسیبهای اجتماعی از اهداف این اقدام است.
رئیس سازمان بهزیستی همچنین از افتتاح هشت خانه «مانا» در کشور خبر داد و بیان کرد: این مراکز با هدف آموزش مهارتهای زندگی، افزایش تابآوری، توانمندسازی نوجوانان و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی راهاندازی شدهاند.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به توسعه پوشش بیمهای زنان سرپرست خانوار گفت: با انعقاد تفاهمنامه میان سازمان بهزیستی و صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر، تمامی زنان سرپرست خانوار روستایی و عشایری تحت پوشش بیمه رایگان قرار گرفتهاند. همچنین تمامی زنان سرپرست خانوار ساکن شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر نیز از این پس از خدمات بیمه اجتماعی برخوردار خواهند شد.
حسینی با بیان اینکه در مجموع بیش از ۱۰۷ هزار زن سرپرست خانوار مشمول این طرح شدهاند، اظهار کرد: از این تعداد، ۷۰ هزار و ۶۲۱ نفر در مناطق روستایی و عشایری و ۳۵ هزار و ۶۷۴ نفر در شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر سکونت دارند و دولت برای اجرای این طرح در سال جاری حدود ۹۵۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص داده است.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به آثار این اقدام گفت: امروز دیگر هیچ زن سرپرست خانواری در صف انتظار دریافت خدمات سازمان بهزیستی وجود ندارد و تمامی این افراد علاوه بر بیمه اجتماعی، از مستمری ماهانه و سایر حمایتهای سازمان نیز بهرهمند میشوند. این بیمه علاوه بر ایجاد امنیت اقتصادی، زمینه دریافت مستمری دوران سالمندی را نیز برای زنان سرپرست خانوار فراهم میکند.
حسینی در ادامه از توسعه خدمات بیمهای ویژه افراد دارای معلولیت خبر داد و گفت: در گذشته تنها ۹ خدمت توانبخشی تحت پوشش بیمه قرار داشت اما اکنون این تعداد به ۵۹ خدمت افزایش یافته است. علاوه بر این، حمایتهای بیمهای در حوزه بیمه خوداشتغالی، بیمه کارفرمایی و کمکهزینه کارایی نیز افزایش یافته است.
رئیس سازمان بهزیستی تصریح کرد: برای بیمه خوداشتغالی و کارفرمایی افراد دارای معلولیت و همچنین پرداخت کمکهزینه اشتغال آنان، صدها میلیارد تومان اعتبار پیشبینی شده تا کارفرمایان برای جذب افراد دارای معلولیت انگیزه بیشتری داشته باشند.
وی گفت: در طرح کمکهزینه کارایی، بخشی از حقوق افراد دارای معلولیت شاغل توسط سازمان بهزیستی پرداخت میشود تا زمینه اشتغال پایدار آنان فراهم شود.
نتایج پیمایش ملی سلامت روان پس از جنگ
رئیس سازمان بهزیستی در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای روانی جنگ اشاره کرد و گفت: جنگ علاوه بر خسارتهای مادی، آثار عمیقی بر سلامت روان جامعه بر جای میگذارد و به همین دلیل سازمان بهزیستی از همان روزهای نخست، دو پیمایش ملی را درباره پیامدهای روانی جنگ آغاز کرد.
وی افزود: یکی از این مطالعات بر روی سالمندان و مطالعه دیگر بر روی سایر گروههای هدف از جمله کودکان، نوجوانان، زنان سرپرست خانوار، افراد دارای معلولیت و بیماران اعصاب و روان انجام شد.
حسینی بیان کرد: نتایج این مطالعات نشان داد که در میان سالمندان، مشکلات عاطفی و روانی حتی بیش از مشکلات اقتصادی آنان را تحت تأثیر قرار داده است. بیش از نیمی از سالمندان شرکتکننده در این پژوهش، اضطراب ناشی از جنگ را تجربه کرده بودند و حدود ۴۷ درصد نیز از کاهش کیفیت خواب خبر دادند. همچنین حدود ۸۷ درصد سالمندان احساس امنیت کمتری نسبت به گذشته داشتند.
وی افزود: در سایر گروههای هدف نیز حدود ۷۰ درصد افراد درجاتی از اضطراب پس از جنگ را تجربه کرده بودند و نزدیک به نیمی از آنان کاهش احساس امنیت را گزارش کردند.
حسینی با اشاره به اجرای طرح ملی غربالگری سلامت روان گفت: بیش از ۴۳۵ هزار نفر در این طرح شرکت کردند.۵۶ درصد شرکتکنندگان را زنان و ۴۴ درصد را مردان تشکیل میدادند. بیشترین شرکتکنندگان دارای تحصیلات دیپلم و در بازه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال بودند. نتایج این غربالگری نشان داد حدود ۲۰ درصد افراد نیازمند دریافت خدمات تخصصی سلامت روان هستند.
حسینی افزود: این افراد بر اساس نوع نیاز، به مراکز مشاوره سازمان بهزیستی، دانشگاههای علوم پزشکی، بنیاد شهید، کمیته امداد، وزارت علوم و سایر دستگاههای مرتبط ارجاع شدهاند تا خدمات تخصصی دریافت کنند.
وی تأکید کرد: مداخله زودهنگام در اختلالات پس از سانحه اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا در صورت بیتوجهی، این مشکلات میتوانند مزمن شده و هزینههای اجتماعی و درمانی فراوانی ایجاد کنند.
رئیس سازمان بهزیستی از آغاز اجرای طرح «بانک زمان» به عنوان یکی از برنامههای مهم محلهمحور سازمان خبر داد و گفت: بر اساس ماده ۳۱ قانون برنامه هفتم توسعه، تدوین سند اجرایی بانک زمان به سازمان بهزیستی واگذار شده است. این طرح ابتدا به صورت پایلوت در چند منطقه تهران اجرا میشود و پس از ارزیابی، به سایر استانها گسترش خواهد یافت. هدف از اجرای این طرح را ساماندهی فعالیتهای داوطلبانه، تقویت مشارکتهای مردمی، افزایش سرمایه اجتماعی و توسعه خدمات محلهمحور است.
رئیس سازمان بهزیستی بیان کرد: تاکنون بیش از ۲ هزار و ۷۵۰ پایگاه «سلام محله» در کشور راهاندازی شده و حدود ۳۰ هزار داوطلب مردمی در این طرح مشارکت کردهاند که طی دوران جنگ نیز خدمات گستردهای به شهروندان ارائه دادند. بانک زمان میتواند این ظرفیت مردمی را به شکلی منسجم و نظاممند در اختیار توسعه خدمات اجتماعی قرار دهد.
آغاز نظام برنامهریزی تحولی با ۱۳ چرخش راهبردی
رئیس سازمان بهزیستی در ادامه از اجرای نظام جدید برنامهریزی تحولی در این سازمان خبر داد و گفت: طی ماههای گذشته با بهرهگیری از روشهای علمی و تحلیل مأموریتها، نظام برنامهریزی جدیدی در سازمان بهزیستی طراحی شده است تا میان مأموریتها، منابع، نیروی انسانی و ساختار اداری تناسب برقرار شود.
وی با بیان اینکه امروز برخی مأموریتهای سازمان با ظرفیتهای موجود همخوانی ندارد، عنوان کرد: در برخی حوزهها با کمبود نیروی متخصص، کمبود اعتبارات، محدودیت اختیارات و ضعف ساختار اداری روبهرو هستیم؛ به همین دلیل برنامهریزی تحولی را آغاز کردهایم تا منابع محدود به مهمترین اولویتهای سازمان اختصاص پیدا کند.
حسینی افزود: در قالب این نظام، همه برنامههای سازمان مورد بازنگری قرار گرفته و برخی برنامهها متوقف، برخی اصلاح و برخی نیز متناسب با نیازهای روز جامعه طراحی شدهاند.
وی با اشاره به اینکه نتیجه این بازنگری، تدوین ۱۳ چرخش تحولآفرین در سازمان بهزیستی بوده است، گفت: بخشی از این چرخشها تاکنون عملیاتی شده و بخشی دیگر نیز در ماههای آینده اجرایی خواهد شد.
رئیس سازمان بهزیستی سه مورد از مهمترین این چرخشها را تشریح کرد و گفت: نخستین چرخش، حرکت از ساختارمحوری به محلهمحوری است؛ به این معنا که خدمات اجتماعی باید در بطن محلهها و با مشارکت مردم ارائه شود.
وی دومین چرخش را عبور از اتکای صرف به منابع دولتی و حرکت به سمت مشارکتهای مردمی عنوان کرد و افزود: امروز بدون حضور خیرین، گروههای داوطلب و سازمانهای مردمنهاد، حل مسائل اجتماعی ممکن نیست.
خانوادهمحوری؛ مهمترین سیاست سازمان بهزیستی
حسینی مهمترین چرخش سازمان بهزیستی را نیز عبور از مرکزمحوری به خانوادهمحوری دانست و گفت: این سیاست مهمترین برنامه تحولی سازمان در سال جاری است.
وی با اشاره به اینکه سالها بخش قابل توجهی از خدمات بهزیستی در مراکز شبانهروزی ارائه میشد، اظهار کرد: اگرچه وجود این مراکز ضروری است، اما تجربه نشان داده که خانواده بهترین بستر برای رشد، توانمندسازی و بازتوانی افراد است. به همین دلیل سیاست سازمان این است که تا حد امکان خدمات به جای مراکز، در محیط خانواده ارائه شود و اگر فردی نیز در مراکز نگهداری میشود، شرایط به گونهای باشد که محیطی شبیه خانواده برای او فراهم شود.
وی ادامه داد: در همین راستا توسعه مراکز روزانه، خانههای کوچک حمایتی، خدمات در منزل و حمایت از خانوادههایی که از افراد دارای معلولیت، سالمندان یا کودکان بیسرپرست نگهداری میکنند، در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به افزایش کمسابقه اعتبارات این حوزه گفت: امسال یارانه مراکز نگهداری حدود ۷۰ درصد افزایش یافته که در سالهای گذشته بیسابقه بوده است. در کنار این افزایش، حمایتهای مستقیم از خانوادهها با رشد بیشتری همراه بوده است.
حسینی اظهار کرد: حق پرستاری افراد دارای معلولیت ۸۰ درصد افزایش یافته است. کمکهزینه نگهداری افراد دارای اختلال طیف اوتیسم حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است. تعرفه خدمات ویزیت در منزل ۱۰۰ درصد رشد داشته است. کمکهزینه امدادگری برای خانوادههای دارای فرد دارای معلولیت حدود ۹۰ درصد افزایش یافته است. سرانه لوازم بهداشتی خانوادهها نیز بیش از سه برابر شده است.
وی افزود: این افزایشها نشان میدهد که سیاست سازمان تنها حمایت از مراکز نیست، بلکه حمایت مستقیم از خانوادهها در اولویت قرار گرفته است.
حسینی با اشاره به برنامههای حمایتی حوزه کودکان گفت: بیش از ۷۰ درصد اعتبارات حوزه کودکان و نوجوانان با رویکرد خانوادهمحوری افزایش یافته است امسال حمایت از مادران، پدربزرگها و مادربزرگهایی که مسئولیت نگهداری کودکان را برعهده دارند نیز توسعه یافته و بسیاری از محدودیتهای گذشته حذف شده است. هدف نهایی این است که هیچ کودکی به دلیل مشکلات اقتصادی یا اجتماعی از محیط خانواده محروم نشود.
وی ادامه داد: توسعه خدمات در منزل یکی از مهمترین برنامههای سازمان بهزیستی است؛ زیرا بسیاری از سالمندان و افراد دارای معلولیت در محیط خانواده احساس امنیت، آرامش و کیفیت زندگی بیشتری دارند. در همین راستا اعتبارات مربوط به خدمات توانبخشی در منزل، مراقبت در منزل و حمایت از خانوادهها افزایش یافته است.
تأکید بر مشارکت مردم در حل مسائل اجتماعی
حسینی با بیان اینکه دولت به تنهایی قادر به حل همه مسائل اجتماعی نیست، بیان کرد: مسیر آینده سازمان بهزیستی بر سه پایه مردمباوری، مردمیاری و مردممحوری استوار است. تجربه جنگ ۱۲ روزه نیز نشان داد که سرمایه اجتماعی و مشارکت مردم میتواند بسیاری از مشکلات را برطرف کند و سازمان بهزیستی نیز تلاش میکند این ظرفیت را در قالب برنامههایی مانند بانک زمان، طرح سلام و توسعه گروههای داوطلب اجتماعی تقویت کند.
رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر اینکه رویکرد اصلی این سازمان در سال جاری «تحول همراه با خانوادهمحوری» است، خاطرنشان کرد: افزایش اشتغال، توسعه بیمههای اجتماعی، حمایت از زنان سرپرست خانوار، ارتقای خدمات توانبخشی، توسعه سلامت روان، مشارکت مردم و تقویت بنیان خانواده مهمترین محورهای برنامههای سازمان در سال ۱۴۰۵ خواهد بود. امیدواریم با همکاری دستگاههای اجرایی، خیرین، سازمانهای مردمنهاد و رسانهها، خدمات بهزیستی بیش از گذشته در دسترس جامعه هدف قرار گیرد و کیفیت زندگی اقشار آسیبپذیر کشور ارتقا یابد.
پایگاه خبری جریان/جریان آنلاین (/)