راه برون‌ رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است

نویسنده: صدیقه فتاحی | انتشار : 1405/04/22 12:59:45
راه برون‌ رفت از ناترازی انرژی خروج از مصرف سوخت فسیلی است

جریان آنلاین (/) |  چند روزی است که به‌دنبال گرم‌ترشدن هوای کشور و افزایش مصرف برق با‌وجود وعده مسئولان وزارت نیرو مبنی بر نبود خاموشی خانگی در تابستان امسال شاهد قطعی‌های برق در اکثر شهرها و افزایش خاموشی‌های صنایع در هفته هستیم. رویکردی که قطعاً با حملات دشمن در جنگ اخیر به تأسیسات انرژی کشور قطعاً شرایط دشوارتری را برای کشور رقم می‌زند اما این معضل فقط مختص امسال نیست و هرساله صنایع و بنگاه‌های صنعتی خُرد و کلان و همچنین خانواده‌ها در تابستان گرم ناچار به تحمل حداقل دو‌ساعت خاموشی در روز هستند، این شیوه که به‌نظر می‌رسد سال‌هاست راهکاری جز قطع برق منظم در کشور برای آن یافت نشده و راهکارهایی مثل راه‌اندازی نیروگاه‌هایی با سوخت ترکیبی، توسعه تجدیدپذیرها، پنل‌های خورشیدی پشت بام‌ها و... بیشتر در حد حرف باقی مانده است. در این باره با رمضانعلی سنگدوینی، نماینده مجلس گفت‌‌ گو کرده‌ایم که در زیر می‌خوانید: 

همزمان با گرم‌شدن هوا در بیشتر نقاط کشور قطعی‌های پی‌درپی برق مانند تابستان‌های گذشته تشدید شده و به‌نظر می‌رسد امنیت انرژی کشور در بخش‌های مختلف چالش‌های جدی برای مردم و واحدهای صنعتی ایجاد کرده است. به‌عنوان سؤال اول آیا واقعاً راهکار عملیاتی و زودهنگامی برای عبور از این بحران متصور نیست؟

در حال حاضر بخش قابل توجهی از نیروگاه‌های کشور از سوخت گاز استفاده می‌کنند و همین وابستگی در زمان افزایش مصرف یا محدودیت تأمین سوخت، مشکلاتی را برای شبکه برق ایجاد می‌کند. مسلم است که ما باید به سمت توسعه نیروگاه‌های ترکیبی حرکت کنیم. نیروگاه‌هایی که بتوانند از سوخت‌های متنوع استفاده کنند و وابستگی کشور به یک منبع انرژی را کاهش دهند و قطعاً این اقدام علاوه بر افزایش امنیت انرژی، پایداری شبکه برق را نیز تقویت خواهد کرد. البته با‌توجه به شرایط کنونی نمی‌توانیم در اندیشه تأمین و توسعه نیروگاه‌های بزرگ کشور برای رفع مشکلات باشیم، بلکه باید همزمان نیروگاه‌های ترکیبی، نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و نیروگاه‌های تجدیدپذیر توسعه پیدا کنند تا تولید برق در نقاط مختلف کشور توزیع شود. هرچه تولید برق متنوع‌تر و پراکنده‌تر باشد، تاب‌آوری شبکه نیز افزایش پیدا می‌کند و آسیب‌پذیری آن کاهش می‌یابد.

مدت‌هاست که تجدیدپذیرها یکی از راهکارهای مقابله با ناترازی انرژی معرفی شده است و این امر از زمان ریاست جمهوری رئیس جمهور شهید، تقریباً شدت بیشتری گرفت و آقای پزشکیان هم سعی در توسعه این امر دارند. آیا منابع برق تولیدشده از این محل می‌تواند پاسخگوی خلاءهای موجود در تأمین برق باشند؟

بله، انرژی‌های خورشیدی و سایر منابع تجدیدپذیر یکی از مهم‌ترین راهکارهای عبور از بحران انرژی هستند. ایران از ظرفیت بسیار مناسبی برای استفاده از انرژی خورشیدی برخوردار است و باید از این مزیت استفاده شود. توسعه این نیروگاه‌ها علاوه بر کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی، می‌تواند بخشی از کمبود برق کشور را نیز جبران کند و فشار وارد بر شبکه را کاهش دهد. تجربه گذشته نشان داده است که استفاده از نیروگاه‌های کوچک خورشیدی، به‌ویژه نصب پنل‌ها بر بام منازل می‌تواند نقش قابل توجهی در تأمین برق داشته باشد. اگر این طرح به‌صورت گسترده اجرا شود بخشی از برق مورد نیاز خانوارها در همان محل تولید خواهد شد و در نتیجه فشار بر شبکه سراسری کاهش می‌یابد. علاوه بر آن، مازاد برق تولیدی نیز می‌تواند وارد شبکه شود و به تأمین برق سایر مشترکان کمک کند.

آیا زیرساخت‌های فنی و قانونی  لازم برای توسعه این نوع نیروگاه‌ها وجود دارد؟

 در برنامه هفتم توسعه به موضوع گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس توجه شده است؛ بنابراین باید دستگاه‌های اجرایی با سرعت بیشتری این احکام را عملیاتی کنند تا ظرفیت‌های پیش‌بینی شده به مرحله اجرا برسد. البته نباید از این امر غافل شد که  مدیریت مصرف یکی از ضرورت‌های اجتناب‌ناپذیر است. هرچقدر هم ظرفیت تولید افزایش پیدا کند، اگر الگوی مصرف اصلاح نشود همچنان با ناترازی روبه‌رو خواهیم بود؛ بنابراین صرفه‌جویی در مصرف انرژی باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود و همه بخش‌ها در این زمینه مسئولیت‌پذیر باشند.

ما همیشه در فصل تابستان برای برق و زمستان برای مصرف گاز با مشکلات بسیار مواجه هستیم که البته این امر درباره بنزین و آب هم صادق است. بهینه‌سازی مصرف یکی از توصیه‌های همیشگی است. دراین راستا چه اقداماتی صورت گرفته است؟

استانداردسازی تجهیزات سرمایشی و گرمایشی یکی از مهم‌ترین اقدامات است، چراکه بسیاری از کولرهای گازی و بخاری‌های مورد استفاده در کشور مصرف انرژی بالایی دارند. جایگزینی تجهیزات کم‌مصرف و استاندارد می‌تواند در فصل تابستان مصرف برق و در فصل زمستان مصرف گاز را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. این موضوع هم به اقتصاد خانوار کمک می‌کند و هم فشار بر شبکه انرژی کشور را کاهش خواهد داد. از طرف دیگر یکی دیگر از راهکارهای افزایش تاب‌آوری شبکه، توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس است. زمانی که تولید برق در نقاط مختلف کشور توزیع شود وابستگی به چند نیروگاه بزرگ کاهش پیدا می‌کند و در صورت بروز مشکل مدیریت شبکه آسان‌تر خواهد بود. این رویکرد در بسیاری از کشورهای دنیا نیز مورد توجه قرار گرفته است.

عبوراز ناترازی در شرایط فعلی که هم با مشکلات تحریم و هم جنگ و حمله به تأسیسات انرژی روبه‌رو هستیم، چیست؟

حل ناترازی انرژی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات یکپارچه و همزمان است مانند توسعه نیروگاه‌های ترکیبی، گسترش نیروگاه‌های خورشیدی و سایر انرژی‌های تجدیدپذیر، حمایت از نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس، اجرای کامل احکام برنامه هفتم توسعه، استانداردسازی تجهیزات پرمصرف و اصلاح الگوی مصرف. تنها با اجرای همزمان این سیاست‌ها می‌توان به سمت افزایش تاب‌آوری شبکه برق، تأمین پایدار انرژی برای بخش‌های خانگی و صنعتی و کاهش ناترازی انرژی حرکت کرد. در این میان حتماً باید بهینه‌سازی مصرف و استانداردسازی مصرف تجهیزات سرمایشی و گرمایشی را نیز در دستورکار قرار داد.

پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)