جریان آنلاین (/) | پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و کسب اکثریت در هر دو مجلس کنگره تحولات سیاسی تازه‌ای را در این کشور رقم زده است و این تحول در شرایط تداوم جنگ با ایران واکنش‌ها و تحلیل‌های متفاوتی را درباره پیامدهای آن بر سیاست خارجی واشنگتن برانگیخته است. برخی معتقدند شکست جمهوری‌خواهان و کاهش قدرت سیاسی دونالد ترامپ می‌تواند زمینه‌ساز محدود شدن اختیارات نظامی دولت آمریکا، پایان جنگ و تقویت موقعیت ایران در مذاکرات احتمالی باشد. در مقابل گروهی دیگر احتمال می‌دهند ترامپ برای جبران شکست سیاسی خود، رویکردی تهاجمی‌تر در قبال ایران اتخاذ کند و با تشدید اقدامات نظامی، قدرت و اعتبار خود را به نمایش بگذارد. با‌این‌حال، آنچه بیش از هر چیز در نتیجه این انتخابات اهمیت دارد، تغییر موازنه قدرت در ساختار سیاسی آمریکا و افزایش ظرفیت کنگره برای نظارت بر عملکرد دولت ترامپ است؛ موضوعی که می‌تواند هزینه تصمیم‌گیری‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی کاخ سفید را افزایش دهد. «جریان آنلاین» در گفت‌وگو با امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل بین‌الملل پیامدهای این انتخابات، محدودیت‌های پیش روی ترامپ و سناریوهای احتمالی جنگ با ایران را بررسی می‌کند که در ادامه آمده، می‌خوانید:
پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و کسب اکثریت در هر دو مجلس کنگره چه معنایی برای دولت دونالد ترامپ دارد؟
به‌نظر می‌رسد این انتخابات را باید نوعی واکنش منفی مردم آمریکا به عملکرد دولت ترامپ ارزیابی کرد. بخشی از این نارضایتی به سیاست‌های اقتصادی دولت، افزایش قیمت‌ها و مشکلاتی بازمی‌گردد که در زندگی روزمره مردم ایجاد شده است. در کنار آن، جنگ با ایران و پیامدهای آن نیز در شکل‌گیری این نارضایتی‌ها نقش داشته است. نتیجه انتخابات نشان می‌دهد که مردم آمریکا نسبت به برخی سیاست‌های دولت ترامپ واکنش نشان داده‌اند و این واکنش به تغییر موازنه قدرت در کنگره منجر شده است. از این منظر، پیروزی دموکرات‌ها را می‌توان نشانه‌ای از کاهش حمایت سیاسی از ترامپ و افزایش فشار بر دولت او دانست.
با توجه به در اختیار گرفتن اکثریت کنگره از سوی دموکرات‌ها مهم‌ترین محدودیت‌هایی که از این پس پیش روی ترامپ قرار می‌گیرد، چیست؟
مهم‌ترین مسئله این است که دولت ترامپ از این پس با کنگره‌ای مواجه خواهد بود که نظارت جدی‌تری بر عملکرد آن اعمال می‌کند و می‌تواند در بسیاری از تصمیمات دولت نقش تعیین‌کننده داشته باشد. به‌ویژه در حوزه بودجه، تخصیص منابع مالی و سرمایه‌گذاری‌هایی که دولت قصد انجام آنها را دارد، کنگره می‌تواند مخالفت‌هایی را مطرح کند یا روند تصویب آنها را دشوارتر سازد. همچنین در موضوع انتصابات دولتی ازجمله معرفی وزیران، معاونان و برخی مسئولان، امکان نظارت و مخالفت کنگره وجود دارد. این مسائل می‌تواند شرایط سیاسی و اجرایی را برای ترامپ دشوارتر کند و او را ناگزیر سازد برای پیشبرد برنامه‌های خود توضیحات بیشتری ارائه دهد و حمایت نمایندگان را جلب کند. البته این به معنای آن نیست که ترامپ کاملاً دست‌بسته خواهد بود، اما قطعاً فضای سیاسی و اجرایی دولت او محدودتر و پیچیده‌تر می‌شود.
این تغییر موازنه قدرت در کنگره چه تأثیری بر ادامه جنگ آمریکا با ایران و احتمال حملات نظامی جدید خواهد داشت؟
یکی از مهم‌ترین پیامدهای این انتخابات افزایش محدودیت‌های سیاسی و مالی برای تصمیمات نظامی دولت ترامپ است. اگر دولت بخواهد اقدامات نظامی جدیدی انجام دهد یا هزینه‌های بیشتری برای جنگ اختصاص دهد، باید پاسخگویی بیشتری در برابر کنگره داشته باشد و برای تأمین منابع مالی، حمایت سیاسی نمایندگان را جلب کند. این مسئله می‌تواند تصمیم‌گیری درباره ادامه جنگ یا گسترش عملیات نظامی را دشوارتر سازد. به‌همین‌دلیل احتمال اینکه ترامپ بتواند بدون مواجهه با محدودیت‌های جدی اقدامات نظامی گسترده‌ای را دنبال کند، کاهش می‌یابد. با‌این‌حال نباید نتیجه انتخابات را به‌معنای توقف قطعی جنگ یا پایان فوری حملات نظامی دانست. کنگره ابزارهای نظارتی و بودجه‌ای مهمی در اختیار دارد اما این ابزارها الزاماً به‌معنای جلوگیری کامل از اقدامات نظامی دولت نیستند.
آیا می‌توان انتظار داشت که ترامپ با‌توجه‌به هزینه‌های جنگ و شکست سیاسی اخیر به سمت پایان‌دادن به درگیری با ایران حرکت کند؟
در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت درباره مسیر آینده ترامپ در جنگ با ایران اظهارنظر کرد. ممکن است او پس از یک دوره زمانی به این جمع‌بندی برسد که ادامه راهبرد نظامی نتایج مورد انتظار را به‌همراه ندارد و هزینه‌های آن برای دولت و موقعیت سیاسی خودش افزایش یافته است. حتی پیش از مشخص‌شدن نتایج انتخابات نیز نشانه‌هایی از دشوارشدن شرایط جنگ برای ترامپ وجود داشت. طولانی شدن درگیری و هزینه‌های آن، موضوعاتی بودند که می‌توانستند بر تصمیم‌گیری‌های آینده او تأثیر بگذارند؛ بنابراین یکی از سناریوهای احتمالی این است که ترامپ به سمت کاهش تنش و کنار گذاشتن تدریجی راهبرد نظامی حرکت کند اما این تنها سناریوی موجود نیست.
برخی معتقدند شکست انتخاباتی می‌تواند ترامپ را به سمت اقدامات تهاجمی‌تر علیه ایران سوق دهد؛ آیا چنین احتمالی وجود دارد؟
بله این احتمال را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. ممکن است ترامپ برای جبران شکست سیاسی خود، به دنبال اقدامی باشد که بتواند آن را به‌عنوان نمایش قدرت و موفقیت در سیاست خارجی معرفی کند. در چنین شرایطی احتمال اتخاذ رویکردی تهاجمی‌تر یا حتی انجام اقدامات نظامی جدید و تلافی‌جویانه وجود دارد. ترامپ همچنان بر این موضع تأکید دارد که اقدام نظامی علیه ایران تصمیم درستی بوده و ممکن است تلاش کند با ادامه این رویکرد، بر اعتبار سیاسی خود بیفزاید. بنابراین، شکست انتخاباتی لزوماً به معنای کاهش فوری تنش‌های نظامی نیست و حتی می‌تواند در برخی شرایط به افزایش رفتارهای تهاجمی منجر شود.
دموکرات‌ها پس از کسب اکثریت کنگره چه ابزارهایی برای اعمال فشار بر ترامپ و بررسی عملکرد دولت او در اختیار دارند؟
یکی از مهم‌ترین ابزارهای دموکرات‌ها امکان تشکیل کمیته‌ها و کمیسیون‌های تحقیق و انجام بررسی‌های گسترده درباره عملکرد دولت است. آنها می‌توانند موضوعات مختلفی را در دستور کار قرار دهند و درباره عملکرد دولت ترامپ تحقیق کنند. از جمله این موضوعات می‌توان به پرونده‌های مرتبط با ترامپ و خانواده او، مسائل مربوط به فساد مالی، سیاست‌های مهاجرتی و سایر تصمیمات دولت اشاره کرد. این تحقیقات می‌تواند فشار سیاسی قابل توجهی بر دولت وارد کند و زمینه پاسخگویی بیشتر مسئولان را فراهم سازد. علاوه بر این کنترل بودجه و نظارت بر تخصیص منابع مالی دولت یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کنگره برای محدودکردن اختیارات اجرایی ترامپ محسوب می‌شود. البته پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره به‌خودی‌خود به‌معنای تغییر فوری سیاست خارجی آمریکا یا توقف جنگ نیست. سیاست خارجی و تصمیمات نظامی همچنان تحت‌تأثیر مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، امنیتی و راهبردی قرار دارند و نمی‌توان صرفاً بر اساس نتیجه انتخابات درباره آینده آنها قضاوت کرد اما آنچه روشن است این است که دولت ترامپ از این پس با محدودیت‌های بیشتری در حوزه بودجه، نظارت و تصمیم‌گیری مواجه خواهد شد. این شرایط می‌تواند بر محاسبات دولت آمریکا درباره ادامه جنگ با ایران تأثیر بگذارد و هزینه سیاسی و اقتصادی اقدامات نظامی را افزایش دهد. نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای را باید عاملی مهم در تغییر فضای سیاسی آمریکا و افزایش فشار بر ترامپ دانست؛ عاملی که می‌تواند بر روند جنگ و تصمیمات آینده واشنگتن اثرگذار باشد اما به‌تنهایی تعیین‌کننده مسیر نهایی تحولات نخواهد بود.
پایگاه خبری جریان/ جریان آنلاین (/)